Αγ. Ξάνθης: Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμμετείχε στη «Μεσογειακή Βραδιά Ερευνητή 2024»

Rodiaki NewsRoom

Μια πρόταση για την επέκταση του Πανεπιστημίου

Γράφει o
Δρ. Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Στην πρόσκληση του Πανεπιστημίου Αιγαίου για τη «Μεσογειακή Βραδιά Ερευνητή 2024», η Μονάδα της Ρόδου μετείχε ενεργά και με τρία (3) τμήματά της. Πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις της στις 27 Σεπτεμβρίου, με την ταυτόχρονη εκδήλωση και στα υπόλοιπα πέντε νησιά του τόξου του Αιγαίου που ανήκουν στο πολυνησιακό Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Η «Μεσογειακή Βραδιά Ερευνητή» είναι μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία μέσω των δράσεων Marie Curie του προγράμματος “Horizon”, με βασικό στόχο: να έλθει η επιστήμη κοντύτερα με το κοινό και να την κάνει κατανοητή στους νέους και ελκυστική συνάμα.

Έτσι, το απόγευμα της Παρασκευής 27 Σεπτέμβριου, στις αίθουσες της Μονάδας της Ρόδου στο κτήριο «Κλεόβουλος» και στα διάφορα εργαστήρια διεξήχθησαν δράσεις και επιδείξεις για την εκτέλεση του αρχικού στόχου αλλά και την ανάγνωση των δυνατοτήτων που μπορούν να προσφέρουν οι ανθρωπιστικές επιστήμες μαζί με την έμπνευση από τα επιτεύγματα της έρευνας. Το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών: Αρχαιολογίας-Γλωσσολογίας-Διεθνείς Σχέσεις παρουσίασε έξι δράσεις-ομιλίες με συντονιστή τον πρόεδρο αν. καθηγητή κο Σωτήρη Ντάλη, στη βάση των διεθνών τεκταινόμενων στο πλαίσιο της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου. Στο τέλος υπήρξε μια ανοιχτή συζήτηση με τους παρακολουθούντες την εσπερίδα στο πλαίσιο της διαδραστικότητας του στόχου.

Ήταν μια ζωντανή συζήτηση γεμάτη ενδιαφέρον, ανάλυση αλλά και προτάσεις για τα επόμενα βήματα της επιστήμης των διεθνών σχέσεων, της ασφάλειας και της μετανάστευσης στο διάβα του χρόνου και πόσο θα επηρεάσουν της εξελίξεις της χώρας μας αλλά της ευρωπαϊκής προοπτικής.

Επίσης, έγινε νύξη για τον ρόλο του Πανεπιστήμιου στη διαμόρφωση ενεργών και σκεπτόμενων πολιτών (νησιωτών) στην αέναη πρόκληση και ιδιαίτερα στον αιγαιοπελαγίτικο χώρο, συνδυάζοντας τις ανησυχίες, τους στοχασμούς και την πολιτική της ευθύνης. Στην πρόσκληση αυτή, η Μονάδα της Ρόδου επιτελεί σπουδαίο έργο, αποδεχόμενη την αναγκαιότητα τής αειφόρου πορείας της ιστορικής πόλης. Γνωρίζοντας ότι το Πανεπιστήμιο αναπτύχθηκε στην «καρδιά» της πόλης, η δε όποια χωροταξική μεταβολή θα επηρεάσει τη δομή της, η Μονάδα σήμερα προσφέρει ένα πολυσχιδές «γεμάτο» εκπαιδευτικό έργο. Μάλιστα, η εκδηλωθείσα απαίτηση για αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό της Μονάδας περνάει μέσα από την εδαφική επέκτασή της σύμφωνα με τη ροή και την ομαλή λειτουργία σ΄ ένα πνεύμα καθολικού πολεοδομικού σχεδιασμού του νησιού.

Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγα χρόνια στην Πανεπιστημιακή Μονάδα της Ρόδου σ’ ένα δείγμα 175 ατόμων, όπου οι 77 προέρχονταν από τη διοίκηση, επιμελητήρια και φορείς και οι υπόλοιποι 95 ήταν φοιτητές/-τριες εκφράστηκε η θετική εικόνα της σημαντικότητας του Πανεπιστήμιου για τη Δωδεκάνησο και για τη χώρα, σε μια πολύπλευρη συνισταμένη μεταξύ συνεισφοράς, αποδοτικότητας γνώσεων και διαμόρφωσης ποιοτικών συμπεριφορών.

Μάλιστα, η προσθήκη του μαθήματος του «τουρισμού» στο πεδίο μελέτης από ανθρωπιστικής και κοινωνικής πλευράς εισέρχεται ως ένα στοιχείο απολύτως συμβατό με την εν γένει λειτουργία του Πανεπιστημίου μας. Η Μονάδα της Ρόδου μέσα από τη συστηματική πανεπιστημιακή έρευνα για τα δρώμενα της περιοχής και τη «ζεστή» επαφή με την κοινωνία αποδίδεται από τους ερωτηθέντες ως «τοπόσημο» σημαντικής ισχύος στο πλέγμα των αειφόρων λειτουργιών της πόλης.

Το σημαντικό είναι η επιθυμία και η πρόταση για επέκταση της υφιστάμενης εγκατάστασης της Πανεπιστημιακής Μονάδας της Ρόδου πλέον της ήδη διαμορφωθείσας για τη δυνατότητα υποδοχής και άλλων σχετικών Τμημάτων (πλην των τριών υπαρχόντων), όπως θα μπορούσε να είναι εκείνο του Τουρισμού σε σχέση με τη διπλωματία, την κοινωνία, την αρχαιολογία, την παιδεία και το περιβάλλον. Η θετική απάντηση από πλέον του 76% των ερωτηθέντων, ανοίγει τον καταλυτικό διάλογο για έναν συνεκτικό επανασχεδιασμό (compact planning) επέκτασης, ώστε το Πανεπιστήμιο της Ρόδου να εμφανιστεί ως ένα δυναμικότερο κύτταρο της κοινότητας σε μια ανοιχτή συνομιλία για τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσα σ’ ένα ειρηνικό και ασφαλές συνολικό περιβάλλον.

Η γεωγραφική παλέτα της πόλης της Ρόδου από μόνη της προσφέρει. Δωρίζει αυτό το αναζωογονητικό προβλεπόμενο κύτταρο, την πολιτιστική κυψέλη, την εκπαιδευτική κιβωτό, ξεκινώντας από τον χώρο του παλιού Νοσοκομείου, περνώντας στη Δημοτική Έπαυλη, στο «Σολέι», στην υφιστάμενη Ανωτέρα Τουριστική Σχολή, ενσωματώνοντας βεβαία την υπάρχουσα επιφάνεια του Πανεπιστήμιου και να καταλήξει στις εγκαταστάσεις του Βενετοκλείου συγκροτήματος, υιοθετώντας συνάμα και το σχολικό ανάλογο συγκρότημα της Καπνοβιομηχανίας.

Έτσι, δημιουργείται ουσιαστικά ένας σύγχρονος, αναγκαίος πνεύμονας μέσα στο σώμα της πόλης, πολιτιστικής, εκπαιδευτικής αλλά ψυχαγωγικής παραμέτρου χωρίς να θιχθεί ενοχλητικά η κεντρική δομή της υπάρχουσας πόλης.

Η ίδια σημερινή πόλη της Ρόδου χαρίζει αυτό το Σχήμα, το χορηγεί για ένα Πανεπιστημιακό Σύμπλεγμα υψηλών ανταγωνιστικών προδιαγραφών μ’ ένα πλούσιο εκπαιδευτικό, πολιτιστικό, περιβαλλοντικό αλλά και αρχιτεκτονικό κεφάλαιο. Πρακτικά, μιλάμε για μια προκύπτουσα επιφάνεια εκμετάλλευσης Ε=223.030 τ.μ., από Ε=29.500 τ.μ. που είναι σήμερα η καταλαμβανόμενη από την Πανεπιστημιακή Μονάδα της Ρόδου (*συνημμένο τοπογραφικό σχέδιο).

Αυτή η νέα εκπαιδευτική αναφορά σε συνδυασμό με τη συνορεύουσα Μεσαιωνική Πόλη αλλά και το «Αρχαίο Στάδιο», ως επίσης με τα περιμετρικά οικιστικά «Μαράσια», θα σχηματοποιήσουν την νέα ευτοπία της Ρόδου, απατώντας αυτόματα στις γεωπολιτικές προκλήσεις της εποχής, σε μια άκρως ενδιαφέρουσα γωνία της Μεσογείου.

Ο προτεινόμενος σχεδιασμός είναι από μόνος του μια πρόκληση για όλους μας, διαμορφωτές ή όχι στον ενιαίο σκοπό της βιώσιμης πόλης, μιας και η Ρόδος έχει αναδειχθεί επίσης ως διεθνές Eco_lab. Στο διηνεκές ερώτημα εάν υπάρχει ΕΛΠΙΔΑ απαντάμε ΝΑΙ, η οποία μπορεί να γεννιέται αυτούσια στα σπάργανα του Πανεπιστημίου, στον κατάλληλο χώρο σκέψης, ελεύθερου λόγου και στοχασμού για έναν κόσμο δίκαιο, αλληλέγγυο και ειρηνικό.

Η Ρόδος έχει το πρόσωπο για αυτό το σπουδαίο εγχείρημα…και μπορεί να το μορφοποιήσει δυναμικότερα με την επέκταση της Πανεπιστημιακής της Μονάδας!
Ιδού η Ρόδος…

*Ο αρθρογράφος είναι αρχιτέκτονας, μεταδιδακτορικός υπότροφος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, διδάσκων στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση».