Σωτήρης Ντάλης: Με αφοσίωση στη Δημοκρατία και στην ενωμένη Ευρώπη

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Σωτήρης Ντάλης*

Ο Ιανουάριος είναι ο μήνας που σηματοδοτεί ιστορικά τη γαλλογερμανική συμφιλίωση. Στις 22 Ιανουαρίου 1963 με τη Συνθήκη των Ηλυσίων για τη Γαλλογερμανική Συνεργασία, ο Σαρλ ντε Γκολ και ο Κόνραντ Αντενάουερ επισφράγισαν τη γαλλογερμανική συμφιλίωση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και θεμελίωσαν τη γαλλογερμανική φιλία, μια φιλία που είναι μοναδική διεθνώς όσον αφορά το εύρος και την πυκνότητα των επαφών.

Αυτόν τον Ιανουάριο έφυγαν από τη ζωή δυο από τους πρωταγωνιστές της γαλλογερμανικής συνεργασίας και της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ο Ζακ Ντελόρ και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Μάλιστα, η τελευταία επιθυμία του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν να μιλήσει ένας Γάλλος στην τελετή αποχαιρετισμού του, που διοργάνωσε η Ομοσπονδιακή Βουλή στις 22 Ιανουαρίου, την ημέρα της 61ης επετείου της Συνθήκης των Ηλυσίων.

Έτσι, από τη βήμα της Ομοσπονδιακής Βουλής της Γερμανίας, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας στα γερμανικά εξήρε την προσφορά του «μεγάλου Γερμανού και μεγάλου Ευρωπαίου» πολιτικού όπως χαρακτήρισε τον Σόιμπλε.

«Η Γερμανία έχασε έναν ηγέτη, η Ευρώπη έχασε έναν πυλώνα, η Γαλλία έναν πραγματικό φίλο», είπε ο Μακρόν και χαρακτήρισε τους άρρηκτους δεσμούς μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας ως το κοινό θεμέλιο της ενωμένης Ευρώπης, υπογραμμίζοντας πως είμαστε οι θεματοφύλακες αυτών των δεσμών.

Πριν από πέντε χρόνια, τέσσερις μήνες πριν από τις Ευρωεκλογές του 2019, η Μέρκελ και ο Μακρόν υπέγραψαν στην 56η επέτειο της Συνθήκης των Ηλυσίων, στις 22 Ιανουαρίου, στο Άαχεν, νέα Συνθήκη για την ενίσχυση της γαλλογερμανικής συνεργασίας και την αποστολή μηνύματος υποστήριξης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, σε μια περίοδο που αυξάνονται τα πλήγματα από την άνοδο των εθνικισμών και του λαϊκισμού.

Η νέα Συνθήκη ήλθε να συμπληρώσει τη Συνθήκη των Ηλυσίων και προβλέπει τη σύγκλιση της οικονομικής, εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής των δύο χωρών, ενισχυμένη συνεργασία στις συνοριακές περιοχές, καθώς και τη σύσταση κοινής κοινοβουλευτικής συνέλευσης, που αποτελείται από 100 Γάλλους και Γερμανούς βουλευτές.

Ήταν μια σημαντική στιγμή για να δειχθεί ότι το γαλλογερμανικό δίδυμο είναι ένα ορόσημο που μπορεί να τεθεί στην υπηρεσία της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, σύμφωνα με τη γαλλική προεδρία.

«Για μία ακόμη φορά χρειαζόμαστε συγκεκριμένα και ουσιαστικά σχέδια ολοκλήρωσης, που να καθιστούν σαφές στους ανθρώπους ότι η Ευρώπη επιτυγχάνει πράγματα σε μια τελείως άλλη διάσταση και ποιότητα απ’ ό,τι κάθε χώρα μεμονωμένα», δήλωνε ο τότε πρόεδρος της γερμανικής Βουλής Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Σήμερα, δύο χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και πέντε χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης του Άαχεν, με αφορμή την 61η επέτειο της Συνθήκης των Ηλυσίων, ο Μακρόν συνάντησε στο Βερολίνο τον διάδοχο της Μέρκελ, τον Όλαφ Σολτς, και υπογράμμισαν την ανάγκη Παρίσι και Βερολίνο να γίνουν «πρωτοπόροι για την επανίδρυση» της ενωμένης Ευρώπης.

Ένα χρόνο πριν, ο Όλαφ Σολτς δήλωνε στο Παρίσι, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Σορβόννη για τον εορτασμό της 60ής επετείου της συνθήκης συμφιλίωσης ανάμεσα στη Γερμανία και τη Γαλλία. «Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία – για όσο χρόνο και όσο εκτεταμένα είναι απαραίτητο.

Μαζί, ως Ευρωπαίοι – υπερασπιζόμενοι το ευρωπαϊκό μας πρόγραμμα ειρήνης», «Το μέλλον» της Ευρώπης βασίζεται στη γαλλογερμανική «ατμομηχανή», τόνιζε ο Γερμανός καγκελάριος.

Για τον Σολτς, «το μέλλον, όπως συνέβαινε και με το παρελθόν, βασίζεται στη συνεργασία των δύο χωρών μας, ως ατμομηχανή μιας ενωμένης Ευρώπης» και ο «γαλλογερμανικός κινητήρας» αποτελεί «μηχανή συμβιβασμού» που επιτρέπει «να μεταμορφώνονται οι διαμάχες και τα αποκλίνοντα συμφέροντα σε συγκλίνουσα δράση».

Για τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, «Γερμανία και Γαλλία άνοιξαν τον δρόμο της συμφιλίωσης και οφείλουν να γίνουν πρωτοπόροι για την επανίδρυση της Ευρώπης μας».

Στην κατεύθυνση αυτή υπογράμμισε την ανάγκη «να οικοδομηθεί ένα νέο ενεργειακό μοντέλο», να ενθαρρυνθούν «η καινοτομία και οι τεχνολογίες του αύριο» και να ευνοηθεί μια «Ευρωπαϊκή Ένωση ικανή να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της ως γεωπολιτικής δύναμης, σε ό,τι αφορά την άμυνα, σε ό,τι αφορά το Διάστημα, σε ό,τι αφορά τη διπλωματία».

Η γαλλογερμανική συμφιλίωση και συνεργασία αποτελεί και σήμερα τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ενοποιητικής διαδικασίας και σε συνδυασμό με τη «γεωπολιτική ενηλικίωση» που βιώνει σήμερα η Γερμανία είναι βέβαιο πως θα βοηθήσει στη διαχείριση του τραύματος που θα αφήσει ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Σολτς και Μακρόν πρέπει να βρουν έναν κοινό πλαίσιο δράσης μπροστά στα μεγάλα προβλήματα.

Γερμανία και Γαλλία διανύουν μια δύσκολη πολιτική περίοδο. Όμως, η αφοσίωσή τους στη δημοκρατία και στην ενωμένη Ευρώπη, είναι το καλύτερο μέσο για να ξεπεράσουν την κρίση.

Πρέπει μαζί να επαναπροσδιορίσουν τι σημαίνει, «ζήτω η Ευρώπη, ζήτω η γαλλογερμανική φιλία», που είπε ο Γάλλος πρόεδρος κλείνοντας την ομιλία του στην τελετή αποχαιρετισμού του Σόιμπλε.

*Ο Σωτήρης Ντάλης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.