Ελευθερία Μουρσελλά- Δράκου: Έκφραση (αληθινής) ευγνωμοσύνης προς τους Τρεις Φωστήρες της Οικουμένης

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Ελευθερία Μουρσελλά-Δράκου

Τρεις Ιεράρχες! Τρείς Φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητος. Μέγας Βασίλειος, Γρηγόριος Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Τρεις πατέρες της Εκκλησίας που οι μορφές τους μένουν πάντα τόσο ζωντανές, φωτίζοντας τόσο ζωηρά που ξεπερνούν τα σκοτάδια της λησμονιάς, όσο πυκνά κι αν είναι.

Μορφές σπάνιες και ιστορικές θα διαγράφονται αιώνια στο ανθρώπινο στερέωμα γιατί φώτισαν, έλαμψαν, οδήγησαν, δίδαξαν, άνοιξαν νέους ορίζοντες. Έδωσαν νέες κατευθύνσεις, άλλαξαν τη ροή των πραγμάτων και τέλος έδωσαν και αυτή τη ζωή στον βωμό των αγώνων και των υψηλών ιδανικών.

Έζησαν σε μία ταραγμένη εποχή. Η Χριστιανική Θρησκεία μόλις είχε θριαμβεύσει εναντίον των διωγμών, αλλά και τάραζαν θανάσιμα οι αιρέσεις.

Με τα κηρύγματα όμως της αγάπης, της αλήθειας και της ηθικής έδωσαν στον άνθρωπο μια ιδιαίτερη αξία.

Ο καθένας πια τώρα μέλος της Χριστιανικής Θρησκείας δεν κάνει ό,τι θέλει αλλά σκέφτεται υπεύθυνα απέναντι στον Θεό και τους ανθρώπους.

Σ’ αυτό το κρίσιμο σημείο της ιστορίας έλαμψε το φως της Τριάδας των μεγάλων διδασκάλων, των Φωστήρων της Οικουμένης, των σοφών επιστημόνων των μελιρρύτων ποταμών, των ανθρώπων εκείνων οι οποίοι παρά τα φτωχά μέσα, τις δυσκολίες και τις δυστυχίες της εποχής του, μπόρεσαν όχι μόνο να ξεχωρίσουν ανάμεσα σε τόσους άλλους, αλλά και να λάμψουν με το ανώτερο πνεύμα, την πεντακάθαρη λογική τους, τον σπάνιο χαρακτήρα που είχαν να μιλούν τόσο γλυκά, να συναρπάζουν τους άλλους και να μείνουν ξακουστοί στους αιώνες.

Οι λόγοι τους οποίους εξεφώνησαν για να προστατέψουν την κυνηγημένη από τους χίλιους εχθρούς μαρτυρική θρησκεία μας. Έμειναν ξακουστοί για τη φιλανθρωπία, την ευσέβεια και την αυταπάρνηση που είχαν.

Κράτησαν τους εαυτούς τους μακριά από τις μάταιες χαρές του κόσμου, τις απολαύσεις και έτσι όλη η ζωντάνια, όλη η πλούσια μόρφωσή τους ξοδεύτηκε για σκοπούς θείους και καλούς.

Υπηρέτησαν τον Θεό γιατί υποστήριζαν μ’ απαράμιλλη δύναμη την ορθότητα και την ακεραιότητα της Χριστιανικής Θρησκείας. Διατήρησαν αμόλυντες τις Χριστιανικές αλήθειες που θέλησαν να καταστρέψουν μερικοί εγωιστές κληρικοί της εποχής εκείνης.

Υπηρέτησαν όμως τους ανθρώπους γιατί αφιέρωσαν κάθε υλική, σωματική και πνευματική δύναμη. Καιρός είναι να σας πως σχετικά με την ζωή καθενός των Τριών Ιεραρχών της Εκκλησίας.

Ο Μέγας Βασίλειος γεννήθηκε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Η μητέρα του η Εμμέλεια διακρινόταν για τη Χριστιανική πίστη της και το ήθος της που μ’ αυτά επότισε την νεαρά ψυχή του μικρού Βασιλείου.

Αυτά τα πρώτα νάματα της Χριστιανικής πίστης ήταν τόσο πολύ βαθιά ριζωμένα στην ψυχή του Βασιλείου ώστε ήταν αδύνατο και αφύσικο οποιανδήποτε αντιχριστιανική δύναμη να τα μολύνει και να τα εκδιώξει.

Σπούδασε στην Πόλη και συμπλήρωσε τις σπουδές του στο πάμφωτο εκείνο κέντρο της αρχαίας ελληνικής σοφίας που δεν ήτο τίποτε άλλο παρά η σημερινή Αθήνα.

Εκεί γνωρίστηκε και δέθηκε ψυχικά με τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, ώστε ήσαν μια ψυχή σε δύο σώματα. Μετά τις σπουδές του αρχίζει την περιοδεία του με σκοπό την εξάπλωση της Χριστιανικής θρησκείας. Τον βρίσκουμε στην Παλαιστίνη, Αίγυπτο και μετά εγκαταλείπει τα εγκόσμια για ν’ αφοσιωθεί στον Θεάνθρωπο.

Εισάγεται στο μοναστήρι του Πόντου. Όταν ο επίσκοπος της Καισαρείας απέθανε καλείται ο Μ. Βασίλειος και γίνεται επίσκοπος. Απ’ εδώ αρχίζει απερίσπαστος τη φιλανθρωπική του δράση. Συγκροτήματα που περιλαμβάνανε νοσοκομείο, γηροκομείο, ορφανοτροφεία, φτωχοκομείο και διδακτήρια.

Πράξη η οποία αναγνωρίσηκε απ’ όλους τους ανθρώπους, ακατόρθωτη από ανθρώπους παρά μόνο όταν είναι αφοσιωμένος στον Θεό και στον πόνο των συνανθρώπων του.

Ιδιαίτερη όμως εντύπωση προξενεί το αδάμαστο θάρρος και η καταπληκτική τόλμη του Βασιλείου ο οποίος, δε δίστασε ν’ απαντήσει στον Μόδεστο, τον απεσταλμένο του αυτοκράτορα Ουάλεντου με σκοπό να κάνει τον Βασίλειο ν’ ασπαστεί τον Αρειανισμό γιατί διαφορικά θα τον βασάνιζε και στο τέλος θα τον σκότωνε.

Η απάντηση του Μ. Βασιλείου ήταν «το ξίφος, η φωτιά και τα νύχια με τα οποία θα ξέσκιζαν τις σάρκες μου δεν με φοβίζουν αλλά είναι δύναμη για μένα, η οποία θα με φέρει πιο κοντά στον Χριστό».

Απάντηση γεμάτη θάρρος, πίστη και αφοσίωση προς τον Χριστό μας. Δεν σταμάτησε στη φιλανθρωπία τη δράση του. Αγάπησε τα γράμμα ιδίως τα Αρχαία Ελληνικά και θέλησε να παιδαγωγήσει τη νεολαία συγχρόνως θρησκευτικά, αλλά και να προσφέρει τους ανεκτίμητους θησαυρούς της ελληνικής σοφίας και προς τον σκοπό αυτό, έγραψε σπουδαία συγγράματα και θεία λειτουργία η οποία φέρει το όνομά του.

Πέθανε στις 1 Ιανουαρίου του 379 σε ηλικία 50 ετών. Η εκκλησία μας ανεγνώρισε το σπουδαίο έργο του υπέρ αυτής, τον τίμησε και τον ονόμασε Μέγα. Είναι δε ο αγαπημένος άγιος των παιδιών, ο γλυκύς και πλούσιος άγιος που τον περιμένουν τα παιδιά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς για να τους φέρει κάποια δώρα.

Δεν υστέρησε όμως σε τίποτα ο δεύτερος των τιμωμένων Ιεραρχών, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, ο οποίος όπως δείχνει και το όνομά του γεννήθηκε στην Ναζιανζό της Καππαδοκίας.

Ανατράφηκε και αυτός όπως ο Μ. Βασίλειος εις την Χριστιανική πίστη και την αρετή από την ευσεβή και καλή χριστιανή μητέρα του τη Νόνα. Σπούδασε στην Αθήνα, έγινε μοναχός στον Πόντο και επίσκοπος της μικρής πόλης Σασίμων. Η πόλη αυτή ήταν μικρή απέναντι στον ζήλο και την αρετή του Γρηγορίου.

Στους κόλπους της εκκλησίας υπήρχε μεγάλη αναρχία. Η Αίρεση του Αρείου αύξανε τη δύναμή της σε τέτοιο βαθμό ώστε κατόρθωσε να περιορίσει την ορθόδοξο πίστη της Κωνσταντινουπόλεως και τον μικρό ναό της Αγίας Αναστασίας.

Το άστρο του Γρηγορίου έλαμψε για να φωτίσει κάθε σκοτεινό σημείο των παραπλανηθέντων χριστιανών και με τολμηρούς λόγους εθριάμβευσε η αλήθεια και κατετροπώθησαν οι Αιρετικοί.

Η Οικουμενική Σύνοδος που συνήλθε υπό την προεδρία του εστερέωσε οριστικά την Ορθοδοξία. Χάρισε και αυτός με τη σειρά του αρκετά συγγράμματα από τα οποία φαίνεται ολοκάθαρα η πίστη και η αγάπη του προς τη νεολαία.

Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς. Πέθανε σε ηλικία 63 ετών, ικανοποιημένος από τα τόσα που προσέφερε στον Χριστό και στους συνανθρώπους του. Η εκκλησία για τους τόσους αγώνες που έκανε γι’ αυτήν τον ονόμασε Μέγα Θεολόγο και Άγιον.

Και συμπληρώνοντας την Τριάδα των Ιεραρχών φθάνουμε στον πιο νέο από τους άλλους, τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας το 347 μ.Χ και νήπιο ακόμη έχασε τον πατέρα του που ήταν αξιωματικός.

Η μητέρα του η Ανθούσα δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από την ευσέβεια και την πίστη των δύο άλλων μητέρων και σαν τέτοια συνετέλεσε ώστε και ο Χρυσόστομος, από μικρό παιδάκι να πάρει τον δρόμο του Χριστού και της αρετής.

Σπούδασε κοντά στον περίφημο σοφιστή Λιβάνιο και ήτο άριστη η πρόοδό τους πάντα σαν παράδειγμα. Έγινε ιερέας. Οι λόγοι του και τα κηρύγματά του έγιναν γνωστά σ’ ολόκληρο τον Χριστιανικό κόσμο και η φήμη του φθάνει ως την Κωνσταντινούπολη η οποία των τιμά και τον ανεβάζει στον Πατριαρχικό θρόνο.

Από τον άμβωνα ο Ιωάννης συνετάραξε και συγκρόνισε τις ψυχές του κόσμου που έτρεχε πρόθυμα ν’ ακούσει κάτι από τον Ιεράρχη, κάτι το σοφό, το ανώτερο. Για τα χαρίσματά του ο Ιωάννης που είχε να μιλά γρήγορα και καλά, ο κόσμος τον ονόμασε Χρυσόστομο. Δεν υστέρησε ούτε στη φιλανθρωπία. Μόνος του συντηρούσε 10.000 φτωχούς.

Έγραψε τη Θεία Λειτουργία που ψάλλεται και σήμερα. Θαυμαστός υπήρξε για το θάρρος του που με τα κηρύγματά του καυτηρίαζε του ισχυρούς της εποχής του για τη διαφθορά, και αυτή την αυτοκράτειρα Ευδοξία η οποία τον εξόρισε πολλές φορές και κατά την τελευταία εξορία του πέθανε.

Οι Τρεις Ιεράρχες για να φθάσουν εκεί που έφθασαν συνέβαλαν σπουδαίοι παράγοντες. Η οικογενειακή ανατροφή, η Θρησκεία και η Ελληνική Παιδεία. Ολόκληρη η ζωή τους ήταν ένα υπέροχο υπόδειγμα ευσεβείας, αρετής, φιλανθρωπίας, αυταπάρνησης και αγάπης στον άνθρωπο.

Οι Τρεις Ιεράρχες μας γίνουν ένα φωτεινό παράδειγμα του αληθινού παιδαγωγού. Διότι ο αληθινός δάσκαλος, ο πραγματικός παιδαγωγός και ανθρωποπλάστης δεν είναι ο μεσίτης ξερών γνώσεων, αλλά εκείνος ο οποίος επιτυγχάνει την αρμονική ενότητα ανάμεσα στη ζωή, στο ήθος, στη διδασκαλία και στην ζωή.

Προς αυτό στρέφεται ο ανώριμος άνθρωπος, δηλαδή το παιδί. Αυτόν τον τύπο παιδαγωγού παρέδωσαν με το ήθος τους οι σεπτοί Ιεράρχες. Ολόκληρο το έργο τους είναι μια υψηλή παιδαγωγική νουθεσία. Η νουθεσία τους δεν περιορίστηκε μόνο στην οικογενειακή αγωγή.

Ο Μ. Βασίλειος απευθυνόμενος στους γονείς λέει τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Ν’ ανατρέφετε τα τέκνα σας σύμφωνα με τις εντολές του Κυρίου». Κάποιος σοφός είπε: «Οι μεγάλοι άνδρες είναι δημιουργήματα των μητέρων τους». Αληθεύει ο λόγος αυτός.

Η Εμμέλεια, η Νόνα και η Ανθούσα είναι για κάθε μητέρα πρότυπα. Βέβαια ενεργό ρόλο παίζει και ο πατέρας. Όλοι σας πρέπει να έχετε σαν παράδειγμα αυτές τις γυναίκες που αφιερώθηκαν και ανέθρεψαν τα παιδιά τους και τα παρέδωσαν πολυτιμότατα, ύψιστα στελέχη της κοινωνίας.

Αγαπητές μητέρα τα τρία αυτά ονόματα. Εμμέλεια, Νόνα, Ανθούσα θα πρέπει να είναι τρεις φάροι που θα φωτίζουν τον δρόμο της ζωής σας. Σε κάθε δύσκολη στιγμή που αντιμετωπίζεται μη δειλιάσετε.

Οι τρεις αυτές αγίες μητέρες θα σας βοηθήσουν. Ο Μ. Βασίλειος συμβουλεύει τους νέους να μελετούν κάθε τι που θα τους βοηθήσει ν’ ανυψωθούν ηθικά. Πρέπει οι νέοι να μιμούνται τις μέλισσες, οι οποίες πετούν στα διάφορα άνθη και παίρνουν κάθε τιχρήσιμο για το μέλι.

Και προσθέτει: Όπως στην τριανταφυλλιά θα κόψουμε το ρόδο και θ’ αφαιρέσουμε τ’ αγκάθια, έτσι και από τα διάφορα βιβλία θα τριγήσουμε το καλό και θα φυλανθούν από το κακό και το βλαβερό.

Αγαπητά μας παιδιά. Οι τρεις άγιοι εδώ κάπου γυρνούν και σας προστατεύουν. Οι τρεις ήλιοι ας λάμψουν στην αγνή ψυχή σας και ας χύνουν το φως της αγάπης και της πίστης.

Να ξέρετε ότι ακολουθώντας τις Τρεις Άγιες μορφές θα φθάσετε ψηλά για το δικό σας καλό, της οικογενειάς σας και της πατρίδας μας. Αγαπητοί γονείς. Αγκαλιάστε τα παιδιά σας.

Κάθε προσπάθειά σας να ξεκινά και να στηρίζεται στις Ελληνοχριστιανικές αρχές. Όλοι μαζί ας ενώσουμε την δέησή μας προς τους Τρεις Ιεράρχες. Ας τους παρακαλέσουμε να μας φωτίσουν με το θείο φως της αλήθειας, της αρετής.

Το υπέροχο παράδειγμά τους ας γίνει για όλους/όλες μας πηγή ζωής, ελπίδας και προόδου.

Πάντα το τραγούδι για τους Τρεις Ιεράρχες θα μας θυμίζει τα όμορφα χρόνια που ζήσαμε σαν μαθητές-μαθήτριες και σαν δάσκαλοι-δασκάλες.

Των Τριών Ιεραρχών την γιορτή,
ας γιορτάσουμε αδέλφια και πάλι, της θρησκείας μας είναι αυτή
των γραμμάτων ημέρα μεγάλη

Οι Τρεις Άγιοι εδώ καπου γυρνούν,
τα παιδιά με στοργή συντροφεύουν,
σ’ όλα φως να χαρίσουν ποθούν
σ’ όλα φως να χαρίσουν γυρεύουν

Των Τριών Ιεραρχών την γιορτή,
ας γιορτάσουμε αδέλφια και πάλι, της θρησκείας μας είναι αυτή
των γραμμάτων ημέρα μεγάλη

Και τα μάτια ας αστράφτουν ευλαβικά
στους Φωστήρες της Θείας Σοφίας
κι ας ψαλλούν από χείλη αγνά
παναρμόνιοι ύμνοι λατρείας