Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου: Συμμετοχή πολιτών στην έρευνα για ξενικά θαλάσσια είδη

Rodiaki NewsRoom

Μια νέα ερευνητική δράση υλοποιεί ο Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών για την καταγραφή ξενικών ειδών σε ακτές της Ρόδου.

Συγκεκριμένα, πολίτες που εντοπίζουν στις παραλίες της Ρόδου και των γύρω νησιών ξενικά θαλάσσια είδη, θα έχουν τη δυνατότητα να τα φωτογραφίζουν και να αποστέλλουν το σχετικό υλικό σε ειδική φόρμα καταγραφής δεδομένων που δημιούργησε ο Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου.

Όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση:

«Είναι γνωστό ότι η έγκαιρη αναφορά της παρουσίας ενός νέου ξενικού είδους μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων της εδραίωσής του.

Η Ρόδος, λόγω της ιδιαίτερης θέσης της στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, αποτελεί την συχνότερη πύλη εισόδου στα ελληνικά (και κατ’ επέκταση στα ευρωπαϊκά) νερά για θαλάσσια ξενικά είδη από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.

Η συγκεκριμένη ερευνητική δράση του ΥΣΡ/ΕΛΚΕΘΕ, λοιπόν, προωθεί τη συμμετοχή πολιτών-επιστημόνων στην έρευνα της εξάπλωσης των ξενικών ειδών στις ακτές της Ρόδου και των γύρω νησιών και αποσκοπεί στη συλλογή των πολύτιμων δεδομένων καταγραφής τους.

Ξενικό ή αλλόχθονο ονομάζεται ένα είδος που έχει επεκταθεί σε περιοχές εκτός της φυσικής του εξάπλωσης, μέσω ανθρωπογενών δραστηριοτήτων (π.χ. ναυσιπλοΐα, εμπόριο, τουρισμός, εμπόριο κατοικίδιων ζώων).

Τις τελευταίες δεκαετίες λόγω της εντατικοποίησης του εμπορίου και των ανθρώπινων μετακινήσεων, αλλά και της κλιματικής αλλαγής (άνοδος θερμοκρασίας θαλάσσιων υδάτων) έχει αυξηθεί ραγδαία ο αριθμός των βιολογικών εισβολών σε παγκόσμια κλίμακα.

Στη Μεσόγειο υπολογίζεται πως έχουν εισέλθει περίπου 1.000 θαλάσσια ξενικά είδη, εκ των οποίων περισσότερα από 300 έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα. Μάλιστα, ένα μεγάλο ποσοστό των καταγραφών αυτών έλαβαν χώρα πρώτη φορά στη Ρόδο!

Η εξάπλωση ορισμένων ξενικών ειδών, των λεγόμενων χωροκατακτητικών (ΧΞΕ), έχει συντριπτικές συνέπειες για τη βιοποικιλότητα (θήρευση ή εκτοπισμός αυτόχθονων ειδών, τροποποίηση τροφικού πλέγματος, μετάδοση παράσιτων και ασθενειών), αλλά και για την αλιεία (καταστροφή αλιευτικού εξοπλισμού, μείωση εμπορικού αλιεύματος).

Ως επιστήμη των πολιτών (citizen science) ορίζεται η συμμετοχή των πολιτών στην επιστημονική έρευνα.

Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η αυξημένη χρήση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τα τελευταία χρόνια έχει επιτρέψει σε λουόμενους, δύτες και αλιείς, ερασιτέχνες και επαγγελματίες, να εντρυφήσουν στην επιστημονική έρευνα.

Η εμπλοκή των πολιτών-επιστημόνων στην παρακολούθηση της βιοποικιλότητας παρέχει μεγάλο όγκο δεδομένων, τα οποία η επιστημονική κοινότητα όλο και πιο συχνά φαίνεται να αξιοποιεί, ειδικά για τη μελέτη των ξενικών ειδών.

Οι πολίτες μπορούν να αποστείλουν τα δεδομένα και τις φωτογραφίες τους :εδώ