«Ασπίδα» για τις γυναίκες θύματα βίας το Δίκτυο των φορέων στην περιοχή μας

Rodiaki NewsRoom

Εκατοντάδες γυναίκες έχουν βρει καταφύγιο στις δομές του τα τελευταία χρόνια

Ενδεικτικά του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών που υπάρχει και στην τοπική κοινωνία της Ρόδου και της Δωδεκανήσου, είναι τα αποτελέσματα των δομών που λειτουργούν, στις οποίες έχουν προσφύγει εκατοντάδες γυναίκες τα τελευταία χρόνια, ζητώντας προστασία και συμβουλευτική, την ίδια στιγμή που το αρμόδιο Γραφείο της Α’ Διεύθυνσης Αστυνομίας Δωδεκανήσου, έχει δεχθεί, επίσης, πολλές καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία από το 2020 οπότε και συστάθηκε.

Τα παραπάνω είναι το συμπέρασμα που εξάγεται από τη συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν χθες, που ήταν Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, όπως έχει καθιερωθεί η 25η Νοεμβρίου.

Η συνέντευξη δόθηκε στο Δημαρχείο, από εκπροσώπους των φορέων που απαρτίζουν το Δίκτυο κατά της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας το οποίο, ως γνωστόν έχει δημιουργηθεί στην περιοχή μας, και με αφορμή την εσπερίδα που διοργανώνει ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρόδου (ΔΣΡ), την ερχόμενη Τετάρτη 30 Νοεμβρίου, στις 6:00 το απόγευμα, στα γραφεία του.

Παρόντες ήταν η εντεταλμένη σύμβουλος Πρωτογενή Τομέα και Ισότητας των Φύλων κα Κική Πάττα-Αποστολίδη, η αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Μέριμνας και Υγείας κα Χαρούλα Γιασιράνη, ο πρόεδρος του ΔΣΡ κ. Βασίλης Περίδης, η κα Αγγελική Γιούργη, Υπαστυνόμος Α’, προϊσταμένη του Γραφείου ενδοοικογενειακής βίας της Α΄ Διεύθυνσης Δωδεκανήσου, ο κ. Διονύσης Γουβιάς, καθηγητής Πανεπιστημίου και μέλος της Επιτροπής Ισότητας των φύλων, η κα Φιλία Παπασάββα υπεύθυνη του Europe Direct της ΑΝ.ΔΩ., ο κ. Δημήτρης Στεφανάκης, ψυχολόγος στον Ξενώνα φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και η κα Χρυσαφίνα Καραγιάννη, διοικητική υπάλληλος στο Συμβουλευτικό Κέντρο.

Ο δήμος

Καταρχάς, η κα Πάττα αναφέρθηκε στις δομές του δήμου Ρόδου, τον Ξενώνα κακοποιημένων γυναικών και το Συμβουλευτικό Κέντρο, όπου οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν. Και είπε, στη συνέχεια: «Η μαύρη λίστα των γυναικοκτονιών μεγαλώνει καθώς ήδη τους πρώτους εννέα μήνες του 2022 δεκαέξι γυναίκες δολοφονήθηκαν, και από συντρόφους τους, όπως συνέβη και το προηγούμενο έτος.

Είναι αναγκαία, λοιπόν, η διαρκής ευαισθητοποίηση και ενημέρωση της κοινωνίας ώστε να εξαλειφθούν τα στερεότυπα πρότυπα και οι αναχρονιστικές αντιλήψεις που τροφοδοτούν το φαινόμενο». Στο πλαίσιο, αυτό, λοιπόν, λειτουργίας του Δικτύου, προτεραιότητα αποτελεί η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας σχετικά με τα θέματα ισότητας, έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, όπου το Δίκτυο αυτό απαρτίζεται από τα εξής συμβαλλόμενα μέρη:

Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής και Υγείας δήμου Ρόδου, Συμβουλευτικό Κέντρο και Ξενώνας φιλοξενίας γυναικών και Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας της περιφέρειας, Επιτροπή Ισότητας των φύλων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Κοινωνική Υπηρεσία του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου, Διεύθυνση Β΄ βάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, τη Διεύθυνση Α’ βάθμιας Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, τον Δικηγορικό Σύλλογο Ρόδου με την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης (Europe Direct) της ΑΝ.ΔΩ. και το Φιλότιμο Ίδρυμα. Αρωγοί του Δικτύου είναι η Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου και το Τμήμα ενδοοικογενειακής βίας της Α’ Διεύθυνσης Αστυνομίας Δωδεκανήσου με το Γραφείο αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας.

Από το 2013 που δημιουργήθηκαν ο Ξενώνας και το Συμβουλευτικό Κέντρο, μέχρι σήμερα έχουν βοηθηθεί 580 γυναίκες. Αυτή τη στιγμή, όπως τόνισε η κα Πάττα, το Συμβουλευτικό Κέντρο έχει καταρτισμένο προσωπικό το οποίο ελέγχεται ανά μήνα. Εκεί εργάζονται ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, πρόσφατα απέκτησαν και δικηγόρο για δωρεάν συμβουλευτική προς τις γυναίκες που προσφεύγουν σ’ αυτό. Εκεί γίνεται ενδυνάμωση της γυναίκας, τη βοηθούν να βγει στην αγορά εργασίας, αν χρειαστεί παραπέμπεται στον Ξενώνα όπου μπορεί να μείνει για έξι μήνες και ενδυναμώνεται.

Σημειώνεται ότι, οι γυναίκες που φιλοξενούνται εκεί μπορούν να έχουν μαζί τα παιδιά τους μέχρι 15 ετών και μαζί με τη βοήθεια των ψυχολόγων και της κοινωνικής λειτουργού, η κακοποιημένη γυναίκα μπορεί να βγει στην κοινωνία και να διεκδικήσει τη ζωή της. Όταν φύγει από τον ξενώνα της παρέχεται βοήθεια για τα ενοίκια για χρονικό διάστημα δύο ετών και επίσης ενισχύεται για τις οικοσυσκευές κτλ. ώστε να στήσει το σπιτικό της.

Αυτή τη στιγμή, στον ξενώνα, μαζί με τη μητέρα τους, φιλοξενούνται συνολικά 12 παιδιά και μάλιστα έχει προληφθεί και δασκάλα για να τα βοηθάει στα μαθήματα ενώ η γυναίκα μπορεί να βγει, να εργαστεί και να επιστρέψει πάλι στον ξενώνα. Σημειώνεται ότι η τοποθεσία του ξενώνα είναι απόρρητη αφού πολλές φορές το προσωπικό έχει αντιμετωπίσει προβλήματα με συντρόφους ενώ ο χώρος φυλάσσεται.

Επίσης, προχθές, το Συμβουλευτικό Κέντρο προχθές εγκαινίασε τα νέα του γραφεία στην οδό Άννης Μαρίας 52, σε ένα χώρο ασφαλή και προσβάσιμο σε ΑμΕΑ. Η κα Πάττα, ενημέρωσε, ακόμη, ότι, αυτή τη στιγμή, υπάρχει μία καμπάνια ενημέρωσης στην πλατεία Κύπρου και στον πεζόδρομο του «Ακταίον» όπου διανέμεται πληροφοριακό υλικό ενώ οι γυναίκες που έχουν υποστεί βία μπορούν να απευθύνονται στον αριθμό 15900.

Η Περιφέρεια

Από την πλευρά της, η αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Μέριμνας, είπε, μεταξύ άλλων, ότι τα τελευταία χρόνια και ειδικά μετά την πανδημία, ο καθένας μπορεί ν’ αντιληφθεί πως η βία εκφράζεται στις γυναίκες, στο σπίτι, στα παιδιά και παντού, ακόμα και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Ανέφερε, ακόμη, ότι το Δίκτυο που έχουν στήσει, είναι πρωτοποριακό σε όλη τη χώρα, αφού πουθενά δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο, οργανωμένο και συνεργατικό, για να προστατέψει τις γυναίκες που βρίσκονται στο καθεστώς της βίας.

Στη συνέχεια, η κα Γιασιράνη τόνισε ότι τα αποτελέσματα των δύο δομών που έχουμε στη Ρόδο είναι εκπληκτικά, όπως είπε χαρακτηριστικά, και ανέφερε ότι πάνω από 1200 γυναίκες έχουν επωφεληθεί από τα τρία Συμβουλευτικά Κέντρα που λειτουργούν σε Ρόδο-Κω και Σύρο εδώ και έξι χρόνια και περίπου 100 γυναίκες έχουν φιλοξενηθεί, μαζί με τα παιδιά τους, στον Ξενώνα φιλοξενίας Γυναικών Θυμάτων Βίας.

Σημειώνεται ότι τα τρία συμβουλευτικά Κέντρα και ο Ξενώνας χρηματοδοτούνται από την περιφέρεια με πόρους του ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020 και έχει δαπανηθεί ένα κονδύλι 3,3 εκατ. ευρώ.

Θέλησε, ακόμη, να επισημάνει ότι το Δίκτυο που δημιούργησαν δίνει και ένα άλλο μήνυμα: ότι η Ρόδος, τα Δωδεκάνησα, η περιφέρεια είναι, κυριολεκτικά, μία γροθιά απέναντι στα φαινόμενα βίας. Όπως εξήγησε, λειτουργούν συμπληρωματικά ο ένας με τον άλλο, έχουν άψογη συνεργασία ούτως ώστε η διαχείριση των θυμάτων ναγίνεται γρήγορα και αποτελεσματικά. Στόχος για τη φετινή χρονιά είναι να γίνουν πιο πρακτικοί. Έτσι, εκτός από την εσπερίδα της Τετάρτης, θα γίνει και μία καμπάνια, σε συνεργασία με τη ΡΟΔΑ και το ΚΤΕΛ , στο πλαίσιο της οποίας, τα λεωφορεία θα κυκλοφορούν με τις αφίσες στις οποίες θα αναγράφονται χρήσιμες πληροφορίες επικοινωνίας.

Ο ΔΣΡ

Ο κ. Περίδης, καταρχάς μίλησε για μία πρωτοποριακή πρωτοβουλία για τη χώρα μας, στην οποία ήταν αδύνατον να μη συμμετέχει ο ΔΣΡ. Η συμμετοχή του, λοιπόν, συνίσταται στην παροχή συμβουλών προς τους φορείς και προς τα κέντρα και προς τις κακοποιημένες γυναίκες οι οποίες χρήζουν βοήθειας. Το πρόβλημα, δυστυχώς-σημείωσε ο Πρόεδρος του ΔΣΡ- είναι περίπλοκο και δεν αντιμετωπίζεται απόλυτα από το νομοθετικό πλαίσιο αν και το ελληνικό είναι εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο, είναι δηλαδή σύγχρονο.

Όμως-συνέχισε-αυτό δεν αρκεί. Οι δομές αυτές έχουν επιδείξει σημαντικό και ουσιαστικό έργο έστω και αν είναι αθόρυβο αφού πολλές γυναίκες έχουν βοηθηθεί και έχουν βελτιώσει την ποιότητα της ζωής τους, είπε ακόμη, και ανέφερε ότι στην εσπερίδα της Τετάρτης θα δοθούν πρακτικές συμβουλές προς τις γυναίκες.

Ερωτηθείς ο πρόεδρος του ΔΣΡ αν, από την εμπειρία τους, διαπιστώνουν ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τέτοια περιστατικά που φθάνουν στη Δικαιοσύνη, είπε ότι τέτοια υπήρχαν και στο παρελθόν, απλώς έχει ευαισθητοποιηθεί περισσότερο η κοινωνία και καταγγέλλει πλέον αυτές τις πράξεις, κάτι που φαίνεται και στο νομοθετικό πλαίσιο το οποίο έχει αλλάξει.

Δηλαδή, στην περίπτωση της ενδοοικογενειακής βίας, η ελάχιστη ποινή η οποία επιβάλλεται ξεκινάει από ένα έτος ενώ αν υπάρχουν παιδιά αφαιρείται και η γονική μέριμνα. Δηλαδή, τα περιστατικά πλέον έρχονται πιο εύκολα και περισσότερες περιπτώσεις, εξήγησε ο κ. Περίδης. Όσο αφορά στις γυναικοκτονίες, είπε ότι δεν είχαμε στο παρελθόν τέτοια περιστατικά εδώ, ενώ τελευταία είχαμε και μας εξέπληξαν και εμάς ως κοινωνία.

«Δηλαδή, είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει μία έξαρση, δεν ξέρουμε πού οφείλεται. Εγώ πιστεύω ότι οφείλεται στην οικογένεια και στην παιδεία διότι όταν νομιμοποιείται η βία μέσα στην οικογένεια, νομιμοποιείται και έξω. Δηλαδή, χρησιμοποιείται και πιστεύει κάποιος ότι είναι μέσο επίλυσης διαφοράς. Στην ουσία δεν είναι. Τα παιδιά το δέχονται αυτό το μήνυμα και το μεταφέρουν. Γι’ αυτό και ορθά γίνεται αυτή η προσπάθεια ευαισθητοποίησης από τις μικρές κοινωνίες, από τα σχολεία και τις οικογένειες, για να μπορέσουμε να μεταφέρουμε το μήνυμα στα παιδιά ότι δεν είναι η βία μέσω επίλυσης διαφοράς», είπε ο ίδιος.

Το Europe Direct

Η κα Παπασάββα, εκπροσωπώντας, κατά κάποιον τρόπο, την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέρθηκε στη νομοθετική πρόταση που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θεσπίζει κοινά ελάχιστα πρότυπα για όλα τα κράτη-μέλη όσο αφορά στην προστασία, πρόσβαση στη δικαιοσύνη, στήριξη θυμάτων, την πρόληψη και τη συνεργασία.

Αυτή προτείνει την ποινικοποίηση της βίας κατά των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της διαδικτυακής βίας, άμεση πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, και πλήρη αποζημίωση του θύματος από τον θύτη. Η αναγκαιότητα αυτή προέκυψε από την αύξηση της βίας κατά των γυναικών στη διάρκεια της πανδημίας, στη δημόσια και ιδιωτική σφαίρα αλλά και στο διαδίκτυο. Με το νέο νόμο προβλέπονται νέα εργαλεία στήριξης, η λειτουργία ειδικών γραμμών βοήθειας οι οποίες θα ενισχυθούν μέσω ενός πανευρωπαϊκού αριθμού, του 116016 που θα παραπέμπει τα θύματα στις κατάλληλες υπηρεσίες και Αρχές οπουδήποτε κι αν βρίσκονται στην Ε.Ε.

Η αστυνομία

Καταρχάς, η κα Γιούργη επισήμανε ότι μαζί με την Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου συμβάλουν επικουρικά σ’ αυτό το σπουδαίο έργο του Δικτύου, το οποίο έχει ενώσει όλους τους φορείς για έναν κοινό σκοπό. Ο ρόλος της Αστυνομίας στο θέμα της ενδοοικογενειακής βίας είναι ούτως ή άλλως στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Και είπε: «Με αίσθημα ευαισθησίας και αυξημένου επαγγελματικού καθήκοντος κατανοούμε το αίσθημα φόβου το οποίο κατέχει το θύμα και όταν έρχεται στα Αστυνομικά Τμήματα να υποβάλει τη μήνυση, αμέσως εμείς συλλέγουμε όλο το προανακριτικό υλικό το οποίο και θα διαβιβάζουμε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου για τα περαιτέρω.

Επίσης, ενημερώνουμε το θύμα για όλους τους φορείς που μπορεί να απευθυνθεί για τα περαιτέρω και γι’ αυτό θεωρούμε πολύ σημαντική την ύπαρξη του Δικτύου που θωρακίζει την τοπική μας κοινωνία. Το θύμα πια δεν είναι μόνο, μπορεί να σπάσει τη σιωπή, να μιλήσει και να είναι σίγουρο ότι υπάρχουν άνθρωποι, φορείς, οι οποίοι θα το ακούσουν».

Σημειώνεται ότι, το Γραφείο αυτό της Α’ Διεύθυνσης, συστάθηκε στο τέλος του 2020 και με αφορμή την εποχή του κορωνοϊού, σύμφωνα με την υπεύθυνη, παρατηρήθηκαν περισσότερες καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία. Και είπε, ακόμη: «Είναι πάρα πολύ σημαντικό ότι οι γυναίκες, τα θύματα της ενοδοικογενειακής βίας, όποια και να είναι αυτά, φθάνουν στο Αστυνομικό Τμήμα για να καταγγείλουν το γεγονός ώστε να μπορούμε και εμείς να επιληφθούμε».

Ενημέρωσε, επίσης, ότι η ενδοοικογενειακή βία διώκεται αυτεπαγγέλτως και με το που ενημερωθούν με οποιονδήποτε τρόπο για ένα θύμα ενδοοικογενειακής βίας, είναι υποχρεωμένοι να επέμβουν χωρίς να περιμένουν απαραίτητα την έγκληση που θα υποβάλει το θύμα.

Σύμφωνα με τα παραπάνω και επειδή στο Γραφείο τηρούν και στατιστικά, όπως είπε η κα Γιούργη, παρατηρούν ότι υπάρχει μία αύξηση του φαινομένου-σημείωσε πάντως ότι δεν υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια καταγεγραμμένα περιστατικά για να μπορούν να κάνουν μία σύγκριση. Σημαντικό είναι να γνωρίζουν όλοι ότι πλέον για τις καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία, δεν πληρώνεται παράβολο.

Οι καταγγελίες που δέχεται το Γραφείο αφορούν σε σεξουαλική, σωματική και ψυχολογική βία. Χαρακτηριστικό είναι ότι έχουν απευθυνθεί σε αυτό άνδρες για να καταγγείλουν ψυχολογική βία που υφίστανται από γυναίκες.

Το Πανεπιστήμιο

Όπως είπε ο κ. Γουβιάς, το Πανεπιστήμιο είναι ένας φορέας που έχει ασχοληθεί κατ’ επανάληψη κι από πολύ παλιά με θέματα έμφυλων ανισοτήτων, στερεοτύπων, έμφυλων ταυτοτήτων και σε θεωρητικό και σε ερευνητικό επίπεδο ενώ μετέφερε και χαιρετισμό της πρυτάνισσας κας Χρυσής Βιτζιλάκη . Σύμφωνα με τον ίδιο, το Πανεπιστήμιο ήταν από τους επισπεύδοντες που έσπρωξαν πάρα πολύ για να γίνει αυτό το Δίκτυο που βέβαια έτρεξαν πάρα πολύ οι υπηρεσίες.

Ως Πανεπιστήμιο, στο Δίκτυο προφέρουν αυτό που μπορούν, δηλαδή ευαισθητοποίηση, με βάση και ερευνητικά δεδομένα, η οποία μπορεί να γίνει σε ομάδες πληθυσμού, σε επαγγελματίες που ασχολούνται στο πεδίο με την έμφυλη βία, φυσικά και στην ανταλλαγή πληροφοριών, πάντα σεβόμενοι τα προσωπικά δεδομένα. Μπορούν, ακόμη, να βοηθήσουν στην επικαιροποίηση των στοιχείων ώστε να βλέπουν πώς εξελίσσεται το φαινόμενο. Δηλαδή, εκτός από τις εκστρατείες ευαισθητοποίησης που πραγματοποιεί το Πανεπιστήμιο, μπορεί να βοηθάει και στην αριθμητική αποτύπωση αυτών των φαινομένων.

Το Δίκτυο περισσότερο μπορεί να συνεισφέρει στην ευαισθητοποίηση γιατί πρέπει να διαδοθεί ότι έχει γίνει πολύ καλή δουλειά η οποία όμως δεν έχει επικοινωνηθεί όσο θα μπορούσε προς τα έξω, κατέληξε ο ίδιος.