Σημαντικό έργο έχει γίνει στη Μονή της Παναγιάς της Σπηλιανής
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 1786 ΦΟΡΕΣ
Σπουδαίο είναι το έργο που έχει τελεστεί στη Νίσυρο από την εκκλησία, καθώς πέρα από τις όποιες παρεμβάσεις έχουν γίνει στη Μονή της Παναγίας της Σπηλιανής, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει το σπίτι του Αγίου Νικήτα, αλλά και σημαντικά εκθέματα στο Εκκλησιαστικό αλλά και στο Νομισματικό Μουσείο. Ο άνθρωπος που έχει πρωτοστατήσει στην υλοποίηση όλων αυτών και μάλιστα το Νομισματικό Μουσείο ήταν δική του ιδέα και πρωτοβουλία, ορμώμενος από τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα που έριχναν οι πιστοί στο παγκάρι της εκκλησίας, είναι ο Αρχιμανδρίτης Στέφανος Καλλιστής.
Με καταγωγή από τη Δαματριά της Ρόδου, ο Αρχιμανδρίτης και ιερέας της Μονής της Σπηλιανής, θεωρείται πλέον Νισύριος, αφού βρίσκεται πλέον στο νησί 29 ολόκληρα χρόνια.
«Στην αρχή όταν πρωτοήρθα, ήρθα με τις αναμνήσεις του Ιερού Σπηλαίου της Πάτμου. Αυτό το «Ιερό Σπήλαιο» βρήκα στη Νίσυρο, την Παναγία τη Σπηλιανή. Από εκεί και έπειτα αυτό με έκανε να παραμείνω και να δουλέψω για τη Νίσυρο. Ο κόσμος με αγάπησε, αγάπησα εγώ τον κόσμο, αγάπησα τα προσκυνήματα της Νισύρου, τα διακόνησα και θα τα διακονώ» αναφέρει χαρακτηριστικά στη «Ροδιακή» ο Αρχιμανδρίτης κ. Καλλιστής.
Τον βρήκαμε στη Νίσυρο και αφού ξεναγηθήκαμε στους χώρους της Μονής, των Μουσείων αλλά και στο σπίτι του Αγίου Νικήτα, του ζητήσαμε να μας πει για το πλούσιο έργο που έχει γίνει εκεί.
Το έργο της εκκλησίας
«Όταν πρωτοήρθα εδώ δεν υπήρχε εφημέριος, ερχόταν κατά διαστήματα από την Ιερά Μητρόπολη Ρόδου, εγώ είμαι χειροτονία του αείμνηστου Μητροπολίτη Ρόδου Αποστόλου.
Τα νησιά όλα ανήκαν στη Μητρόπολη Ρόδου. Το 2004 διαχωριστήκαμε, το 2001 είχε έρθει εδώ ο Οικουμενικός Πατριάρχης και έγινε σύναξη των Αρχιερέων της Δωδεκανήσου παρουσία του Παναγιότατου κ.κ. Βαρθολομαίου και πάρθηκε η απόφαση η Νίσυρος να προσαρτηθεί στη Μητρόπολη Κω (Μητρόπολη Κω και Νισύρου).
Από εκεί και πέρα, τα πάντα έπρεπε να ανακαινιστούν γιατί ήταν χρόνια εγκαταλελειμμένα. Σε αυτό βέβαια βοήθησαν οι σύλλογοι των Νισυρίων της Αμερικής της διασποράς γενικά (Καναδά, Αθηνών, Κω) και πολλοί δωρητές οι οποίοι ήταν επώνυμοι και ανώνυμοι.
Έγινε ένα σημαντικό έργο: η ανακαίνιση καταρχήν της Μονής, η ανοικοδόμηση ξανά του καμπαναριού με προσφορά του αείμνηστου τότε Αντώνη Κατσιματίδη ο οποίος έχασε το γιο του στους «Δίδυμους Πύργους» της Αμερικής και πάρα πολλές άλλες δωρεές, οι οποίες κάλυψαν το Εκκλησιαστικό Μουσείο, η δωρεά του ακινήτου για να γίνει το Νομισματικό Μουσείο και το Σπίτι Φιλοξενίας και εκεί φιλοξενούμε και το Σύλλογο Γυναικών Νισύρου. Αναστηλώθηκε η οικογενειακή κατοικία του Αγίου Νικήτα, φτιάχτηκε το εκκλησιαστικό Μουσείο (πρώτο) και εκεί μπήκαν όλα τα εκθέματα και τα κειμήλια των Ναών και της Μονής καθώς και τα τάματα των δωρητών (χρυσά, ασημένια) και μπορεί να τα δει σήμερα ο επισκέπτης.
Φτιαχτήκαν τα εξωκλήσια, και γενικά ότι ήταν στην αρμοδιότητα τη δική μας και μπορούσαμε να το κάνουμε , το κάναμε, έχοντας συνεργό τον Μητροπολίτη μας κ.κ. Ναθαναήλ. Και περισσότερο φτιάξαμε στο κέντρο, το Επισκοπείο της Νισύρου όπου ο Μητροπολίτης μας μπορεί πλέον να έχει το δικό του χώρο».
Το σπίτι του Αγίου Νικήτα και το θαύμα της πέτρας
Όπως μας εξιστορεί ο Αρχιμανδρίτης Στέφανος Καλλιστής «το σπίτι του Αγίου Νικήτα υπήρχε αλλά ήταν γκρεμισμένο. Σωζόταν το υπόγειο και μέχρι το ισόγειο, οι δύο όροφοι που ήταν από επάνω ήταν γκρεμισμένοι. Βέβαια οι κληρονόμοι – ήταν ιδιόκτητο- δεν αποφάσιζαν και δεν συμφωνούσαν στην τιμή. Μετά από κάποια χρόνια βρήκαμε κάποιους απογόνους, το ξανασυζητήσαμε, ήταν 3-4 οι κληρονόμοι, οι τρεις συμφώνησαν και το δώρισαν και η τέταρτη ήθελε κάποιο ποσό, το δώσαμε, έτσι το πήραμε και έγινε ο ανακαινισμός του. Το κτίσιμό του και όλο αυτό ήταν σημαδιακό. Γιατί ξεκινήσαμε περίπου Δεκέμβριο να βγάζουμε μπάζα κ.α.
Τους έλεγα οτιδήποτε βρίσκετε θα μου το κρύβετε. Βρήκαν τεμάχια από αλυσίδες, πιρούνια, κουτάλια, κουζινικά το σκελετό του κρεβατιού κ.α.
Κάποια στιγμή, όπως το σκάβανε, είχαν μείνει ο αριστερός και ο νότιος τοίχος (δηλαδή σχημάτιζε ένα γάμμα). Ένα βράδυ του Φεβρουαρίου είχε πολύ άσχημο καιρό, βροχή και καταιγίδα. Το πρωί εγώ είχα εκκλησία. Ο εργολάβος που δούλευε στο σπίτι του Αγίου με έπαιρνε τηλέφωνο, αλλά δεν μπορούσα να του απαντήσω. Όταν τελείωσε η λειτουργία τον κάλεσα και μου λέει «επείγον έλα στην οικοδομή».
Πράγματι, πήγα εκεί και ήταν οι δύο τοίχοι γκρεμισμένοι, σε αυτό που ήδη είχαν σκάψει για να κάνουν το υπόγειο της στέρνας του σπιτιού και επάνω στις πέτρες που είχαν πέσει, ήταν μία μεγάλη πέτρα και επάνω της είχε ένα σταυρό. Λέω «σημαδιακό είναι, είναι ευλογημένο». Βγάλαμε την πέτρα, την βάλαμε στην άκρη και ξεκινήσαμε, και η πέτρα αυτή τελικά τοποθετήθηκε επάνω από την είσοδο του σπιτιού του Αγίου, στο «ανώφλι» που λέμε εμείς στη Ρόδο. Και έτσι ολοκληρώθηκε, κάναμε τα εγκαίνια και από τότε είναι επισκέψιμο, το ανοίγουμε κυρίως το καλοκαίρι, μπορεί όποιος θέλει να το δει και έχουν εκτεθεί εκεί διάφορα εκκλησιαστικά αντικείμενα από τη ζωή του Αγίου Νικήτα».
Το Νομισματικό Μουσείο
Σε μικρή απόσταση από το λιμάνι της Νισύρου, καθώς οι αποστάσεις είναι μικρές και εύκολα ο επισκέπτης μετακινείται με τα πόδια, βρίσκεται το Νομισματικό Μουσείο όπου εκτίθενται διάφορα ελληνικά και ξένα κέρματα και χαρτονομίσματα. Πρόκειται για χρήματα που οι πιστοί έχουν ρίξει στο παγκάρι της Μονής της Σπηλιανής για το τάμα τους. «Όταν ήρθα και φτιάχτηκε το Εκκλησιαστικό Μουσείο, εγώ στη Ρόδο δεν είχα επαφή με ξένα κέρματα ή χαρτονομίσματα διότι η καταγωγή μου είναι από τη Δαματριά, το χωριό, όπου δεν είχαμε τουρισμό. Επειδή στην καταμέτρηση του παγκαριού που κάναμε με την επιτροπή το μήνα, κάναμε τη διαλογή και ξεχωρίζαμε τα ελληνικά από τα ξένα χρήματα ή βρίσκαμε τα παλιά ελληνικά κέρματα ή χαρτονομίσματα τα οποία είχαν αντικατασταθεί με νέες σειρές. Από δραχμές σε ευρώ αλλά και πιο παλιά. Εγώ το μάζευα αυτό το υλικό και το έκρυβα.
Ξαφνικά; ένα πρωινό καθόμουν στην πλατεία και έπινα τον καφέ μου, ήρθε μία κυρία την οποία δεν την γνώριζα, ήταν Νισυριά και μου λέει: «καλημέρα πάτερ θέλω να σας απασχολήσω», της απάντησα «βεβαίως, καθίστε».
Μου λέει «έχω ακίνητο, θέλω να το προσφέρω στην Παναγιά, τι θα το κάνετε;»
Και η πρώτη μου κουβέντα ήταν «Εκκλησιαστικό Μουσείο» με την έννοια ότι θα ανήκει στην εκκλησία, αλλά θα εκτεθούν εκεί τα νομίσματα. Μου λέει «και τι θα βάλετε εκεί μέσα, θα βάλετε πάλι εικόνες»;
Τότε της εξήγησα ότι θα γίνει Νομισματικό Μουσείο και αυτό θα γραφτεί ως δωρεά της θείας και της γιαγιάς της. Και ο επάνω όροφος έγινε ένα διαμέρισμα (δεν ήθελε να ενοικιάζεται η ιδιοκτήτρια) και έγινε το Σπίτι Φιλοξενίας» μας εξηγεί ο Αρχιμανδρίτης Στέφανος Καλλιστής.
Το Εκκλησιαστικό Μουσείο και τα νυφικά
Εντυπωσιακό είναι και το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Νισύρου, όπου ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει διάφορα εκκλησιαστικά αντικείμενα, παλιά Ευαγγέλια, χρυσά αφιερώματα (σταυρούς, βραχιόλια, δακτυλίδια κ.α) στην Παναγία, Άμφια Ιερέων, τούρκικα φιρμάνια, πιάτα και ποτήρια που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν στη Μονή, παλαιές και μεγάλης αξίας εικόνες, τον Επιτάφιο της Παναγίας της Σπηλιανής κ.α.
Μιλώντας με τον Αρχιμανδρίτη Στέφανο Καλλιστή μας εξήγησε ότι τα περισσότερα αντικείμενα του Μουσείου είναι από δωρεές :«Παλαιότερα στην Κωνσταντινούπολη, στην Οδυσσό στη Ρωσία, στη Σόφια, στη Σερβία κ.α. υπήρχαν εκεί ομογενείς οι οποίοι όταν έρχονταν στο νησί, φρόντιζαν να φέρουν κάτι για την εκκλησία (εωσικά μανουάλια, Ευαγγέλια κ.α.) τα περισσότερα από αυτά διαφυλάχτηκαν και πλέον βρίσκονται στο Μουσείο».
Στο Εκκλησιαστικό Μουσείο όμως υπάρχουν και αρκετά νυφικά τα οποία αποτελούν παράδοση καθώς όπως μας λέει ο Αρχιμανδρίτης «όποια νύφη παντρευόταν το έδινε στο Μοναστήρι με την έννοια να το ζητήσει η επόμενη φτωχή νύφη και να το χρησιμοποιήσει. Και το έπαιρναν. Υπήρχαν διάφορα νυφικά, παρανυφικά και έπειτα το επέστρεφαν στο Μοναστήρι».
Τα εξωκλήσια
Η Νίσυρος χαρακτηρίζεται και από τα πολλά εξωκλήσια που διαθέτει. Όπως αναφέρει ο Αρχιμανδρίτης Στέφανος Καλλιστής: «Μπορούμε να πούμε ότι αυτό που λέγεται για τη Σύμη ότι έχει για κάθε μέρα και ένα εξωκλήσι, ισχύει και για τη Νίσυρο το ίδιο. Όμως στη Νίσυρο τα περισσότερα είναι ιδιόκτητα και οι ιδιοκτήτες τους μετά τον πόλεμο, έφυγαν οι περισσότεροι για Αμερική, Καναδά, Αυστραλία οι πρώτοι, και μετά με το κάλεσμα έφυγαν και οι υπόλοιποι. Σήμερα η Αστόρια της Αμερικής έχει περί τις 10.000 Νισύριους (πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιά), αρκετοί έχουν τα σπίτια τους και κατεβαίνουν για διακοπές το καλοκαίρι και φεύγουν μετά τον Αύγουστο ή τέλος Σεπτεμβρίου.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
