Σελίδες Ιστορίας: Η πολιορκία της Ρόδου του 1480, καταγράφηκε από τους προγόνους των ντρόουν, τα πουλιά της εποχής
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 3497 ΦΟΡΕΣ
Ο Ροδίτης Guillaume Caoursin μας δίδει πλήρη εικόνα
Γράφει και επιμελείται ο Κώστας ΤΣΑΛΑΧΟΥΡΗΣ
Είναι ντοκουμέντο. Ναι, είναι ντοκουμέντο γιατί όταν σήμερα, έχουμε τα ντρόουν-drones που καλύπτουν και κυριαρχούν στους αιθέρες, πότε χάριν παιδιάς, πότε ως πολεμικά αεροσκάφη, πότε ως κατασκοπευτικά και πότε για τη λήψη φωτογραφιών προς κατόπτευση του εδάφους εχθρικού ή φιλικού.
Τότε πριν από πεντακόσια και πλέον χρόνια και συγκεκριμένα στη μεγάλη πολιορκία της Ρόδου, στα 1480, οι Ιωαννίτες Ιππότες «χρησιμοποίησαν» πουλιά για να αποτυπώσουν σε γκραβούρες τη Ρόδο και όλα τα σχετικά. Ναι, χρησιμοποίησαν, τρόπος του λέγειν, πουλιά-ειδικά ένα κοράκι- για να απαθανατίσουν περιοχές, όπως την πόλη της Ρόδου και το κατέγραψαν.
Όλα αυτά τα αναφέρει στο βιβλίο του ο Guillaume Caoursin με φλαμανδικές ρίζες, αλλά Ροδίτης την καταγωγή, αφού ο πατέρας του γεννήθηκε στο νησί του Ηλίου.
Όλα του σχεδόν τα χρόνια τα έζησε στη Ρόδο, την οποία υπηρέτησε από όλες τις θέσεις, από απλός πολίτης, ιππότης-στρατιώτης, εκπρόσωπος της Ρόδου σε όλες τις Αυλές της Ευρώπης, όπου ζητούσε βοήθεια για να επιβιώσει το τελευταίο προπύργιο της Χριστιανοσύνης, ως αντικαγκελάριος του Τάγματος, δίπλα στο Μέγα Μάγιστρο-υπηρέτησε τρεις, τους Πιέρ Ραιημόν Ζακόστα, Τζιοβάννι Μπατίστα Ορσίνι και τον Πιέρ ντ’ Αμπυσσόν. Για την Ιστορία, γεννήθηκε, περίπου, το 1430.
Γράφοντας βιβλία για τη Ρόδο και αφού παντρεύτησε λίγο μετά την πολιορκία του 1480-δεν ξέρουμε με ποιαν, Ροδίτισσα ή από τα μέρη που είδε το φως, και τέλος στις αρχές του 16ου αιώνα, το 1501 ή κατ’ άλλους, λίγους, το 1503, η φιλόξενη γη της Ρόδου τον δέχτηκε για πάντα στα σπλάχνα της.
Υπήρξε εκλεκτό, άξιο, υπέροχο, γενναίο θρέμμα της Ρόδου. Τα γραφόμενά του αποτελούν μνημεία γραφής, όπως και οι λόγοι του, ειδικά ενώπιον του Πάπα, όταν ζητούσε βοήθεια να σωθεί η Ρόδος από τους άπιστους, μάλιστα δε το συνολικό έργο του-δέκα βιβλία τον αριθμό-κυκλοφόρησε το 1496, λίγο πριν από τον θάνατό του και σήμερα βρίσκονται σε πολλές βιβλιοθήκες της Ευρώπης, με κυριότερη την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας.
Για τις υπηρεσίες που πρόσφερε στο Τάγμα, ως συγγραφέας, εκπρόσωπός του, ως διαπραγματευτής και ως πολεμιστής, ο Μέγας Μάγιστρος Πιέρ Ντ’ Αμπυσσόν του χάρισε χίλια χρυσά φιορίνια και αγόρασε σπίτι στην πόλη της Ρόδου. Όμως, δεν ξέρουμε πού.
Ένα από τα μεγάλα έργα του, προς το τέλος της ζωής του, είναι η συγγραφή του Καταστατικού του Τάγματος. Δεν αναφερόμαστε για τον ρόλο που έπαιξε στην υπόθεση του σουλτάνου Τζεμ ή Ζιζίμ όταν ζήτησε προστασία από τους Ιππότες της Ρόδου, ούτε και για τη μεταφορά του στη Γαλλία και Ιταλία-είναι άλλη ιστορία.
Επίσης ο Πάπας Ιννοκέντιος Η’, το 1484 το διόρισε Αποστολικό γραμματέα και κόμη Παλατίνο τίτλο ανώτατου αξιωματούχου. Η ασύγκριτη και συνάμα θαυμαστή επιδεξιότητα, η εκπληκτική ευγλωττία του, γοήτευσαν τον Πάπα.
Στην Εικονογραφημένη Επιθεώρηση- Le Magasin Pittoresque(1)-του έτους 1856 και στη σελίδα 153, δημοσιεύεται γράφημα της πόλεως Ρόδου, με τη λεζάντα, «Γενική άποψη της Ρόδου από πέταγμα πουλιού (κοράκι), το 1480, μετά από χειρόγραφο του δέκατου πέμπτου αιώνα-γράφημα του Rouargue(2)». Το κείμενο έχει τίτλο «Η πολιορκία της Ρόδου το 1480 από τον Γκιγιόμ Γκαουρσίν-χειρόγραφο της Αυτοκρατορικής Βιβλιοθήκης-λατινικά, 6067» και αποτελείται από οκτώ σελίδες και οκτώ γραφήματα. Αρχίζει με την πτώση της Βασιλεύουσας.
Το Βυζάντιο υπήρξε το θήραμα των απίστων. Ο Μωάμεθ Β’ ήταν ένας από εκείνους τους άνδρες που γεννήθηκαν για αναταραχή-bouleversement, κατέλαβε τον θρόνο του Κωνσταντίνου και ήδη, όλη η βασιλεία του που διαρκούσε τριάντα δύο χρόνια,1480-με αυτήν ασχολείται το κείμενο-ήταν πλήρης από μεγάλη αλυσίδα νικών… Έτσι η Ιστορία δεν του αρνήθηκε τον τίτλο του Μεγάλου… Και συνεχίζει γιατί ήθελε να καταλάβει τη Ρόδο και να συντρίψει τους Ιππότες(3)…
Στο τμήμα χειρογράφων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας με αριθμό 19898 υπάρχει κείμενο-το δεύτερο του Καουρσίν δεμένο από δέρμα μοσχαριού σε 147 φύλλα 258Χ190 χιλιοστά με τίτλο «Αναμνήσεις από τα αξιοσημείωτα που συνέβησαν στη Ρόδο κατά την πρώτη πολιορκία της(4)…»
Αλλά έμεινε στην Ιστορία και ως καταγραφέας του σεισμού που επεσυνέβη στη Ρόδο, την ίδια εποχή, μάλιστα δε αναφέρεται στο βιογραφικό του(5), για τους επιφανείς άνδρες της πόλεως Douai, τότε πόλη της Φλάνδρας-Βέλγιο και σήμερα πόλη της Γαλλίας.
Ο σεισμός αυτός επεσυνέβη στις 3 Μαΐου 1481(6)-στις τρεις το πρωί- ήταν σφοδρότατος μεγέθους 7,2 της κλίμακας Ρίχτερ και εντάσεως Χ β. Η σεισμική ακολουθία άρχισε από τις 15 Μαρτίου και συνεχίστηκε για δέκα μήνες, μάλιστα την ημέρα εκείνη τα κύματα της θάλασσας έφτασαν τα τρία μέτρα… «συγχρόνως άρχισε ραγδαία βροχή, οι κάτοικοι νόμισαν ότι το νησί βυθιζόταν κάτω από το βάρος του ουρανού(7)…».
Μόνο ένα πλοίο έπεσε στις ξέρες, η πόλη δεν έπαθε ζημιές, αλλά οι κάτοικοι ήταν ανάστατοι. Η σεισμική δόνηση, στις 3 Οκτωβρίου υπήρξε καταστροφική, γιατί χάθηκαν πολλοί συμπολίτες μας. Στη διάρκεια των δονήσεων καταστράφηκαν πολλές εκκλησίες, χιλιάδες σπίτια σε όλο το νησί και το δικαστικό κτίριο.
Στις 20 Δεκεμβρίου 1860 στην εφημερίδα «Βρετανικός Αστήρ» δημοσιεύεται γράφημα με λεζάντα «η από πτήσεως πτηνού θέα του αρχαίου σχεδίου της Ρόδου» που συνοδεύει άλλο γράφημα για τις θέσεις που κατείχαν οι διάφορες Γλώσσες των Ιπποτών στα κάστρα της πόλεως. Τα δύο γραφήματα περιλαμβάνονται στο κείμενο(8) με τίτλο «Η εν έτει 1480 πολιορκία της Ρόδου», που συνεχίζεται στα φύλλα της εφημερίδας, στις 21 Ιανουαρίου 1861(9), στις 7 Φεβρουαρίου 1861(10).
Σκοπός μας δεν είναι να αναφερθούμε με λεπτομέρειες στις μάχες που έλαβαν χώραν κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Ρόδου, το 1480. Απλώς σημειώνουμε γι’ αυτούς που πρωτοστάτησαν και από τις δύο πλευρές και έγραψαν τη δική τους ιστορία. Ήδη αναφερθήκαμε στον Μέγα Μάγιστρο Πιέρ ντ’ Αμπυσόν και τον Γκιγιόμ Γκαουρσίν που πολέμησαν όρθιοι και υπεράσπισαν το Φάρο του Αγίου Νικολάου-εκεί διεξήχθησαν οι φοβερότερες μάχες, όπως και στη συνοικία των Εβραίων και συγκεκριμένα στα τείχη που την περιέβαλλαν.
Στις τελευταίες συγκρούσεις γράφουν οι ιστορικοί που έζησαν τα γεγονότα, όπως και οι νεώτεροι μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα σημειώνουν ότι «ο μέγας ιππότης(11) κατά το σύνηθες ενεθάρρυνε την φρουράν δια του ιδίου παραδείγματος, και άπαντες οι ιερείς, διδάσκαλοι και αδελφοί του τάγματος, εμάχοντο μέχρις εσχάτων. Και αυτοί δε οι Έλληνες, πολίται και έμποροι, υπεστήριζον την γενναίαν αντίστασιν της φρουράς.
Η μουσική εκατέρωθεν επαιάνιζε θούρια άσματα, και ανεζωπύρει το πνεύμα και το θάρρος των μαχητών. Ανά πάσαν ανατολήν και δύσιν του ηλίου οι Τούρκοι επλησίαζον εις την τάφρον εν τω ήχω των τυμπάνων και αυλών, και απεκρούοντο υπό των πολιορκουμένων. Μετά πολλάς δε ματαίας αποπείρας, αναπέμψαντες τας ευχάς αυτών εις τον Θεόν, και επικαλεσθέντες τον Μωάμεθ, παρεσκεύαζον μεγίστην έφοδον κατά του τείχους του κειμένου προς την τάφρον, εφοδιασθέντες μετά σάκκων, όπως βάλωσιν εντός αυτών τα λάφυρα, και μετά σχοινίων, όπως δέσωσι του αιχμαλώτους».
Και το κείμενο συνεχίζει: «Καθ’ άπασαν την ημέραν της 26ης Ιουλίου και την επομένην νύκτα αδιάκοπον πυρ διευθύνετο κατά της συνοικίας των Εβραίων, και απεμάκρυνε τους ιππότας από των τειχών. Διαρκούντος δε του πυρός τούτου, πολιορκητικαί μηχαναί μετηνέχθησαν την νύκτα πλησίον της τάφρου, εν αγνοία των πολιορκουμένων.
Περί δε την μίαν ώραν μετά την ανατολήν του ηλίου, δοθέντος του σημείου της εφόδου δια της αντηχήσεως βομβάρδος, εξελθόντες οι Τούρκοι αιφνηδίως των ενεδρών αυτών. Διήλθον την τάφρον, και ενέπηξαν την σημαίαν του Μωάμεθ εφ’ ενός των πύργων, καταλαβόντες το φρούριον υπέρ τους 2.500, πριν προσδράμη η φρουρά των πολιορκουμένων…».
Η έκπληξη των ιπποτών ήταν μεγάλη. Όλες οι κανονοστοιχίες και οι θέσεις τους έπεσαν στα χέρια των αντιπάλων. Αυτό τους αναγκάζει να ανέβουν στα τείχη τους με σκάλες «μαχόμενοι εν απελπισία δι’ έκαστον κλιμακτήρα, ον ανέβαινον…».
ΑΥΡΙΟ: Το τέλος
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Το Magasin Pittoresque πρωτοκυκλοφόρησε το 1833 υπό τη διεύθυνση του Charton Edouard (1807-1890) και εκτύπωσε 105 εκδόσεις μέχρι το 1938, συνολικά 37.695 σελίδες. Η Βιβλιοθήκη της Γαλλίας διαθέτει 81 χρόνια-94 εκδόσεις.
2. Αγαπητέ αναγνώστη, το κείμενο που διαβάζεις έπρεπε να είχε δημοσιευτεί τέλη Αυγούστου 2021, λόγοι οικογενειακοί, όμως, δεν μας επέτρεψαν να συνεχίσουμε. Έτσι χάθηκε ο πρωταρχικός ειρμός. Συνεχίζουμε…
3. Magasin Pittoresque, vingt-quatrième année 1856, Paris aux bureau d’ abonement et de vente, rue Jacob, 30, σελίδες 151-160 με γκραβούρες.
4. Ο πλήρης τίτλος “Memoires des choses remarquables advenues à Rhodes pendant le siege premier d'icelle, souz Mahomet II, empereur des Turcs, avec une chronologie turquesque en laquelle est sommairement representée la guerre de ses successeurs Baiazeht et Zizimir frères...”
5. Statistique du Departement du Nord par Meur DIEUDONNÉ, Préfer. Tome second, σελίδα 108.
6. Π. Ι. Σπυρόπουλος «Χρονικό των σεισμών της Ελλάδος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα», εκδόσεις Δωδώνη 1997, σελίδες 289 και 290 και Β. Παπαζάχος-Κατερίνα Παπαζάχου «Οι σεισμοί της Ελλάδας», Εκδόσεις ΖΗΤΗ, 1989, σελίδα 243.
7. Vincenzo Maria Coronelli-Antonio Parissoti “Isola de Rodi”, 1668.
8. Αριθμός σελίδας 608. Ακολουθεί την αρίθμηση από τότε που εκδόθηκε.
9. Νέα αρίθμηση, με αριθμό 119.
10. Αριθμός Φύλλου 137
11. Πιέρ ντ’ Αμπυσόν.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
