Φίλιππος Ζάχαρης: Διαδικτυακά ΜΜΕ και αξιοπιστία της είδησης

Φίλιππος Ζάχαρης

Αυτό που είναι αντιληπτό με ευκολία είναι ότι οι καθημερινές ειδήσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ενίοτε ούτε φιλτράρονται ούτε διασταυρώνονται, πολύ περισσότερο δεν επιβεβαιώνονται.

Μιλάμε για μία ανεξέλεγκτη ειδησεογραφία που πέραν από την ευκολία και αυθαιρεσία των διαπιστώσεων, ενέχουν και τον κίνδυνο του συνολικού αποπροσανατολισμού των επισκεπτών στις διάφορες ειδησεογραφικές σελίδες που λόγω των κλικ κερδίζουν διαφήμιση και καλύπτουν τα λειτουργικά τους έσοδα.

Για τους γνωρίζοντες ή επαγγελματίες του είδους, οι ειδήσεις αυτές διαχειρίζονται από αστοιχείωτους και ερασιτέχνες κατ’ ευφημισμόν κονδυλοφόρους, που δεν μπαίνουν καν στον κόπο να αξιολογήσουν μία είδηση.

Και ενώ δεν ζητείται καμία περαιτέρω κατάρτιση, είναι τέτοιος ο ερασιτεχνισμός και η ασχετοσύνη που ακόμη και ένας ημι-μορφωμένος αναγνώστης – επισκέπτης μπορεί να καταλάβει αν οι ειδήσεις αυτές επιλέγονται επιμελώς.

Είναι δε τέτοια η προχειρότητα αλλά και τεράστια η στείρα αναπαραγωγή από το ένα Μέσο στο άλλο, κοινώς copy- paste, σε σημείο που το Μέσο που αντιγράφει, να περνά χωρίς επεξεργασία τα κείμενα, με τα ίδια λάθη και απροσεξίες που καταγράφηκαν στη δημοσίευση του υπό αντιγραφή μέσου.

Κοινώς ρεζίλι και απόλυτη υποβάθμιση του κοινού νου. Βέβαια θα πρέπει να είναι και το κοινό καταρτισμένο ή υποψιασμένο και να μην παρασύρεται από τους παχυλούς τίτλους – κράχτες.

Το κοινό όμως και ειδικά μέσω των σχολίων, διαμορφώνει το κλίμα που κινείται το κάθε ιντερνετικό Μέσο. Τα σχόλια αυτά είναι είτε ενθαρρυντικά είτε επικροτούν τη χρηστική φρασεολογία που χαμηλώνει σημαντικά το πνευματικό επίπεδο.

Άρα δεν είναι σε καμία περίπτωση λανθασμένη η διαπίστωση ότι όπως ο κόσμος έχει το πολίτευμα και τους πολιτικούς που του αξίζουν έχει και τα ΜΜΕ που του ταιριάζουν.

Είναι μία αμφίδρομη σχέση αυτή που λαμβάνει χώρα με διασπορά ανεξέλεγκτων φημών και ειδήσεων από τη μία και ατεκμηρίωτων σχολίων από την άλλη που επιδοκιμάζουν την αυθαιρεσία της είδησης με μία ακόμα εκφρασμένη διασπορά ψευδών ειδήσεων.

Το ένα χέρι νίβει το άλλο, με λίγα λόγια, και το αποτέλεσμα των fake news σε όλα τα επίπεδα είναι κάτι παραπάνω από ορατό.

Η ψευδής είδηση προκαλεί τους αντίστοιχους τριγμούς και πιθανόν κάποιες σαρωτικές αλλαγές, με μόνη αφορμή τη φήμη ή το σχόλιο που άκουσε κάποιος αυτήκοος μάρτυρας, επί του προκειμένου απαίδευτος και ημι-μορφωμένος δημοσιογράφος.

Στο σύνολό του, λοιπόν, ο κόσμος γίνεται κοινωνός της όλης προσπάθειας κάποιων διαδικτυακών ΜΜΕ να ανεβάσουν την αναγνωσιμότητα των αυθαίρετων και πολλάκις ψευδών ειδήσεων και στο τέλος φτάνουμε στο σημείο μία και μόνο φήμη να γίνεται πρώτη είδηση σε πολλά και διάφορά site.

Όπως θα έχετε ήδη παρατηρήσει, κανένα από αυτά τα περίφημα site δεν μπαίνει στον κόπο να ζητήσει συγγνώμη από τους αναγνώστες του, σε αντίθεση με τις εφημερίδες που κάποτε το έκαναν επιλεκτικά.

Έτσι φτάσαμε στη δημοσιογραφία της πλάκας ή της στείρας αναπαραγωγής δελτίων Τύπου εταιρειών και φορέων, πολλές φορές χωρίς καν οικονομικό όφελος για το Μέσο, παρά μόνο για να προστεθεί κάποιο θέμα στην ειδησεογραφική ροή.

Αυτή η περίφημη ροή είναι που απασχολεί πλέον ως εργασία αρκετούς νέους δημοσιογράφους – αποφοίτους ΙΕΚ και όχι μόνο - που τις γνώσεις τους τις αποκαλύπτουν μέσω κραυγαλέων λαθών, συντακτικών ή μη.

Από τη μία είδηση στην άλλη και από τη μία κοινοτυπία στην άλλη. Ποιος θα σώσει την αξιοπιστία της είδησης στα διαδικτυακά ΜΜΕ που ως δέλεαρ προσφέρουν ως αλατοπίπερο και κάποιες απόψεις φωτεινών προσώπων για να ισοσκελίσουν την κατάσταση;

Ποιος ή ποιοι θα σταματήσουν τον κατήφορο της ιντερνετικής δημοσιογραφίας που αξιώνει απλώς και μόνο να είναι κανείς ενήμερος για το τι συμβαίνει στα παρασκήνια των πρωινάδικων;

Δεν εξισώνω με τα λεγόμενα τους πάντες ούτε ακυρώνω τις φιλότιμες προσπάθειες ορισμένων. Απλώς πιστεύω πως η ανάδειξη της προχειρότητας και του ερασιτεχνισμού θα συνεχίσει να μονοπωλεί την τρέχουσα ειδησεογραφία.

Θέλοντας και μη λοιπόν οι εργολάβοι των Μέσων αυτών εκπροσωπούν έναν κόσμο που διψά για παραμύθια και ψεύτικες ιστορίες. Χωρίς δισταγμό λοιπόν τα παρέχουν όλα στους πελάτες. Γιατί αυτοί φέρνουν το χρήμα.