Τα πέτρινα εκείνα χρόνια: 1916, απεργία των μαθητών του Βενετοκλείου και η εξορία του Γ. Κοκκίδη στη Ζάκυνθο
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 585 ΦΟΡΕΣ
Η αλληλογραφία Καλαμπίχη-Αποστόλου Τρύφωνος
Γράφει ο Κώστας ΤΣΑΛΑΧΟΥΡΗΣ
Την προ παραμονή των Χριστουγέννων με το παλιό ημερολόγιο και στις 5 Ιανουαρίου 1916, δημοσιεύεται στη «Νέα Ρόδο», κείμενο μαθητή του Βενετοκλείου, εις το οποίον αναφέρει ότι οι μαθητές των τάξεων Δ΄ και Ε΄ βαθμολογήθηκαν αυστηρότατα από τον καθηγητή τους (1), απέχουν των μαθημάτων τους, η εφημερίδα σε σημείωμά της, γράφει ότι «ο διδάσκων τα Θρησκευτικά εν τω Βενετοκλείω καθηγητής, ιερ. Αρχιδ. Εμμ. Καρπάθιος εβαθμολόγησε τους μαθητάς της Δ΄ και Ε΄ τάξεως του γυμνασίου, δι’ αυστηράς παραλόγου αντιπαιδαγωγικής και πρωτακούστου βαθμολογίας, οι μαθηταί σύσσωμοι, μηδενός εξαιρουμένου, επέδωκαν έγγραφον διαμαρτυρίαν κατά του εν λόγω διδασκάλου προς τον κ. Γυμνασιάρχην και την αξ. Εφορείαν, αξαιτούμενοι την απομάκρυνσίν του εκ του Βενετοκλείου και δηλούντες ότι εν περιπτώσει απορρίψεως της διαμαρτυρίας των, θ’ αποσυρθώσιν άπαντες οι μαθηταί της Δ΄ και Ε΄ τάξεως του Γυμνασίου. Κύριοι ιθύνοντες, καμαρώσατε!..
Για την Ιστορία, η Εφορεία των Κ. Σχολών Ρόδου, πήρε τη θέση του καθηγητή και απέβαλε τρεις μαθητές της Δ΄ και δύο της Ε΄ ως «υποτιθεμένων πρωταιτίων μέχρις ανακαλύψεως των πραγματικών τοιούτων».
Στη δήλωσή της αναφέρει επίσης ότι «τους λοιπούς μαθητάς θα δεχθή προσερχομένους εις τα μαθήματα εντός της εβδομάδος, καθ’ ην οι κ. Καθηγηταί θα φοιτώσι τακτικώς εις τας παραδόσεις, θα παραδίδωσι μαθήματα και εις μόνον μαθητής εάν παραστή εις την παράδοσιν, και θα κρατώσιν ακριβή σημείωσιν των απουσιαζόντων διά τας νομίμους συνεπείας, όσον αφορά την προσέλευσιν αυτών εις ετησίας εξετάσεις. Όσοι δε τυχόν δεν ήθελον προσέλθη εις τας παραδόσεις, μέχρις της προσεχούς Δευτέρας, θα θεωρηθώσιν ως οριστικώς αποβεβλημένοι και μόνον ειδικής αποφάσεως της Εφορίας θα γίνωνται δεκτοί(2)».
Τελικά προσήλθαν οι μαθητές δύο ημέρες αργότερα, ζητήσαντες συγνώμη, από την Εφορία η οποία «ενήργησε καταλλήλως προς διόρθωσιν των βαθμών και εδέχθη άπαντας τους μαθητάς εις το Γυμνάσιον και αυτούς ακόμη τους επ’ αόριστον αποβληθέντας.
Τις ημέρες αυτές και συγκεκριμένα συνήλθαν στην μεγάλη αίθουσα του Καζουλλείου ο γυμνασιάρχης-ήδη είχε εκλεγεί ο Π. Παντελίδης-και οι καθηγητές και συνυπέγραψαν έγγραφο-διαμαρτυρία «δια την εκ μισθού κατακράτησιν» οκτώ φράγκων για μητροπολιτικό δικαίωμα. Το έγγραφο αυτό το απέστειλαν στον μητροπολίτη.
Ο Κοκκίδης σημειώνει στο κείμενο ότι «κατόπιν του αναφιέντος ζητήματος, το μεν προσωπικόν των Σχολών μας, μη αποδεχόμενον να καταβάλη τα οκτώ φράγκα, δεν επληρώθη, ως μη ώφειλε να συμβή, διότι οι διδάσκαλοι είναι οικογενειάρχαι με πολλαπλάς ανάγκας, η δ’ Α. Παναγιότης επιμένει εις την είσπραξιν των οκτώ φράγκων.
Χρονογραφικώς μόνον δημοσιεύομεν το γεγονός και υπομιμνήσκομεν ότι ουδαμού των Εθνικών Κανονισμών ορίζεται να πληρώνωσιν οι διδάσκαλοι, Μητροπολιτικόν δικαίωμα.
Η μάχη με σειρά δημοσιευμάτων στη «Ροδιακή» και τη «Νέα Ρόδο», συνεχίζεται, όπως και μεταξύ Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου και Κοκίδη. Δεν είναι υπερβολή να γραφτεί ότι διαβάζοντας την αρθρογραφία αυτή, μαθαίνεις γράμματα. Είναι κείμενα υπέροχα, φανταστικά.
Την περίοδο αυτή η Ρόδος και οι πρωταγωνιστές της ακολουθούν τον δρόμο που τους έταξε η μοίρα. Ο Κοκκίδης, ως Έλληνας υπήκοος, σε κάποια στιγμή, συλλαμβάνεται μεταφέρεται στην Αθήνα και εξορίζεται στη Ζάκυνθο όπου και παραμένει εξόριστος επί τρίμηνο. Για την αθώωσή του δημοσιεύεται στις 19 Αυγούστου 1919, δίστηλο εκπληκτικό άρθρο της Ζωής Πολεμικού με τίτλο «Πανηγυρική αθώωσις του κ. Γ. Κοκκίδη».
Γράφει: «Το δράμα όπερ συνεκίνησε και κατετάραξε οικείους, συγγενείς, φίλους ειλικρινείς και πάντα φιλοδίκαιον κριτήν, η τραγωδία η οποία ηύφρανε τα μυσαράς των χαιρεκάκων καρδίας και προυκάλει τα μειδιάματα ή τον φόβον των επιπολαίως κρινόντων τα πράγματα ετελείωσε πλέον, και το θύμα ο κ. Γεώργιος Κοκίδης ο κατασυκοφαντηθείς, ο φυλακισθείς επί τινας ημέρας και εις εξορίαν διαμείνας επί τέσσαρας περίπου μήνας, κηρύσσεται αθώος.
»Το ευχάριστον γεγονός ανήγγειλαν ημίν, αλλεπάλληλα τηλεγραφήματα συγγενών και ενδιαφερομένων φίλων και αυτού του ιδίου.
»Και τώρα; Τα πάντα θα τεθώσιν εις την εαυτών θέσιν, οι άνανδροι συκοφάνται οι εξυφάναντες το σκοταίον της αποτροπαίου πλεκτάνης ύφασμα θα αποκαλυφθώσιν, θα λάβωσι τα επίχειρα της κακίας αυτών, θα στιγματισθώσιν ως άλλοι ιοβόλοι όφεις, προ του κόσμου παρουσιαζόμενοι, ίνα φυλάσσωνται εις το μέλλον από τα δηλητηριώδη δήγματά των πάντες οι ευσυνειδήτως το εαυτών καθήκον επιτελούντες.
»Τίνες είναι και πόσοι; Πού εδρεύουσι και πόθεν ελαυνόμενοι ήγρευσαν εις τα θολά της συκοφαντίας ύδατα; Δεν θα βραδύνωμεν να μάθωμεν πάντα ταύτα. Καθόσον θα μας αποκαλύψη αυτά η δικαιοσύνη(3). Το βέβαιον είναι ότι ο ημέτερος συντάκτης είναι αθώος δηλαδή ότι η αλήθεια εθριάμβευσε διά μυριοστήν και πάλιν φοράν, το αληθές είναι, ότι το άδικον ουκ ευλογείται και ότι υπάρχει δίκης οφθαλμός ος τα πανθ’ ορά.
»Μόνος και εγκαταλελειμμένος εις την εξορίαν μηδένα γνώριμον έχων, μηδένα προστάτην και υπερασπιστήν ο κατασυκοφαντούμενος ισάδελφος ημών φίλος, ηδύνατο τόσω
»Και ήδη υψαύχην και υπερήφανος ο ημέτερος συνάδελφος απηλλάγη της εξορίας, επανήλθε εις τας Αθήνας πλήρη λαβών ικανοποίησιν υπό της πλανηθείσης ομολογουμένως προς ταχέως, αποπλύνων το ρύπος της βδελυράς συκοφαντίας ην κατ’ αυτού εξύφαναν τόσον τεχνηέντως, να αθωωθή τόσω πανηγυρικώς, εάν δεν είχεν υπέρμαχον και συναντιλήπτορα τον δικαιότατον Θεόν, το δίκαιον, και αυτήν την αλήθειαν; Όχι βέβαια. στιγμήν δικαιοσύνης λόγω των περιστάσεων.
»Δικαίως δε θα αρπάση ο αδικηθείς διά της δεξιάς αυτού χειρός βία τον αραχνοΰφαντον πέπλον της εψιμμιθιωμένης(4) φιλοπατρίας υπό τον οποίον εκρύπτοντο οι τεκταινόμενοι την κατ’ αυτού καταστροφήν και τον ηθικόν θάνατον και θα ίδη ο επί πολύ τρομοκρατηθείς Ροδιακός Κόσμος τα πρόσωπα και τα πράγματα υπό το φυσικόν αυτών πελιδνόν χρώμα άνευ ψιμμιθίων άνευ καλλυντικών αρωμάτων, και θα απαιτήση αναμφιβόλως να δώσωσι λόγον του μυσαρού κακουργήματος αυτών ποταποί συκοφάνται και αναιδείς πατριδοκάπηλοι, υπόδικοι διατελούντες από τούδε.
»Το κακόν δεν ήτο μικρόν, ούτε η αδικία εκ των συνήθων μήτε ο κατά του γραφείου ημών κηρυχθείς άνανδρος πόλεμος μικρού λόγου άξιος, αλλ’ ημείς την συνείδησιν ήρεμον έχοντες, ουδέν πώποτε εξεφράσαμεν παράπονον καθ’ άπαν το διάστημα της πικράς ημών δοκιμασίας μηδε εμικροψυχήσαμεν ποσώς, αλλά πιστεύοντες εις το της θείας δίκης αδέκαστον όμμα καρτερικώτατα ανεμένομεν το τέλος και ιδού αυτό. Ευτυχώς επήλθε ενωρίτερον, παρ’ όσον ηλπίζομεν».
Με την επιστροφή του ο Γ. Κοκκίδης ευχαρίστησε τους πάντες, γράφοντας ότι «αρθείσης της εκ Ζακύνθου εκτοπίσεώς μου, δια διαταγής του υπουργείου των Εσωτερικών της Ελλάδος και αποδειχθείσης της αθωότητός μου, μετά τρίμηνον διαμονήν εν τη θελκτική Ζακύνθω, επανήλθον εις την οικογενειακήν μου εστίαν και συνεχίζω απαρεγκλίτως το δημοσιογραφικόν πρόγραμμα ημών…»
Ο έτερος των πρωταγωνιστών, ο Εμμανουήλ Καλαμπίχης, συνεχίζει την αρθρογραφία του από τις στήλες της εφημερίδας του «Η Ροδιακή», βρίσκεται στο πλευρό του μητροπολίτη, κατά την εξορία του οποίου στην Πάτμο και Κωνσταντινούπολη, διατηρείται μεταξύ τους αλληλογραφία που δημοσιεύεται μετά το θάνατο του Αποστόλου Τρύφωνος.
Λίγο μετά την απελευθέρωση, όμως, οι δρόμοι τους δεν συναντώνται πλέον, είναι παράλληλοι. Αυτό γίνεται σε μια συνάντηση μεταξύ των δύο ανδρών. Ήταν και η τελευταία.
Πάντως η τελευταία συνέντευξη του Αποστόλου Τρύφωνος δημοσιεύεται στην εφημερίδα «Η Ροδιακή», λίγες μέρες πριν τον θάνατό του-δίδεται στο συντάκτη της εφημερίδας Γιώργο Μαρτίνη(5).
Σημειώνουμε επίσης ότι ο Καλαμπίχης σε όλη την περίοδο της ιταλικής κατοχής χρημάτισε εκπρόσωπος του ροδιακού λαού στην ελληνική Κοινότητα, στην Εκπαίδευση, στα Δικαστήρια, σχεδόν παντού.
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
