Σακχαρώδης διαβήτης και διαβητικό πόδι

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η ιατρός
Γερακιού Σ. Καλλιόπη*

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μεταβολική ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση της συγκέντρωσης του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία )και διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης ,είτε ως αποτέλεσμα ελαττωμένης έκκρισης της ινσουλίνης από το πάγκρεας ,είτε λόγω ελάττωσης της ευαισθησίας των κυττάρων του σώματος στην ινσουλίνη.

Οι αυξημένες τιμές της γλυκόζης για μεγάλο διάστημα έχει ως αποτέλεσμα τη βλάβη σε ζωτικά όργανα όπως καρδιά ,νεφρά, νεύρα και αιμοφόρα αγγεία .
Πουθενά αλλού στο ανθρώπινο σώμα δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε τόσο καθαρά και σε τέτοια έκταση τις καταστροφικές συνέπειες των επιπλοκών που επιφέρει ο ΣΔ όπως τις παρατηρούμε στα πόδια των ατόμων με ΣΔ.

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ
Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται όλες οι βλάβες των ποδιών διαβητικών ατόμων από τον αστράγαλο και κάτω .
Το διαβητικό πόδι ανήκει σε έναν άνθρωπο που πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη .
Ο πιο συνηθισμένος χρόνος εμφάνισης ενός διαβητικού ποδιού προκύπτει μετά από 10 -15 χρόνια τουλάχιστον αρρύθμιστου διαβήτη και φαίνεται να είναι πιο συχνός σε διαβητικούς τύπου 1,στα άτομα δηλαδή που χρειάζονται αποκλειστικά ινσουλίνη για τη θεραπεία τους αφού το πάγκρεάς τους δεν λειτουργεί.
Κάθε μισό λεπτό κάπου στον κόσμο γίνεται ένας ακρωτηριασμός εξαιτίας αυτής της σοβαρής επιπλοκής .
Εκτιμάται ότι το 15% των διαβητικών ασθενών θα εμφανίσουν έλκος, συνήθως στο πέλμα και τα δάκτυλα στη διάρκεια της ζωής τους και ότι το 14-24% των διαβητικών ασθενών με έλκος ποδιού θα χρειασθούν ακρωτηριασμό ενώ είναι υπεύθυνος για το 60% των μη τραυματικών ακρωτηριασμών στα νοσοκομεία.

Οι διαβητικοί έχουν 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να χάσουν ένα πόδι (ακρωτηριασμός ) σε σχέση με άτομα που δεν έχουν Σακχαρώδη διαβήτη.
Μία και μόνο πληγή μπορεί να οδηγήσει στον ακρωτηριασμό ενός διαβητικού ποδιού !

Στην Ελλάδα, οδηγούνται σε ακρωτηριασμό του ενός ή και των δύο ποδιών .περίπου 2.500-3.5000περιστατικά !
Τονίζεται ότι δεν κινδυνεύουν όλα τα άτομα με διαβήτη να παρουσιάσουν διαβητικό πόδι .
Οι βλάβες στα πόδια των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη εμφανίζονται όταν συνυπάρχουν δύο ή περισσότεροι παράγοντες κινδύνου, όπως η περιφερική νευροπάθεια (βλάβη των νεύρων) και η περιφερική αρτηριοπάθεια (βλάβη των αγγείων).

Η περιφερική νευροπάθεια παρουσιάζεται στο 30% των διαβητικών ασθενών .Κατά την εμφάνισή της χάνεται η προστατευτκή αίσθηση του πόνου και το σκέλος του διαβητικού ασθενούς (πόδι) δεν <πονάει > όταν κάποιο αιχμηρό αντικείμενο ή θερμό ερέθισμα του προκαλέσουν βλάβη.
Αυτό σημαίνει ότι δεν θα νιώθετε άβολα με τυχόν ακατάλληλα υποδήματα και δεν θα μπορείτε αν αντιληφθείτε ένα τραύμα στο πόδι.
Η πληγή όμως αυτή ταυτόχρονα θα συνεπάγεται και είσοδο μικροβίων στον οργανισμό .
Ο διαβήτης μπορεί να εμποδίσει την καλή κυκλοφορά του αίματος, την σωστή και σταθερή βάδιση και να μειώσει την δύναμη του οργανισμού στην αντιμετώπιση των μολύνσεων.
Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται φλεγμονή στο πόδι (μυϊκό ιστό και οστά )που εάν δεν α-ντιμετωπιστεί άμεσα και ορθολογικά επεκτείνεται γρήγορα και μπορεί να καταλήξει σε ακρωτηριασμό.

Τα πιο συνήθη συμπτώματα της περιφερική νευροπάθειας είναι ο πόνος,το μούδιασμα, τα βελονιάσματα, τα μυρμηγκιάσματα και το αίσθημα καψίματος στα δάχτυλα και στις πατούσες και των δύο ποδιών.
Τα συμπτώματα είναι πιο έντονα κυρίως το βράδυ και υποχωρούν με το περπάτημα.
Συχνές αλλοιώσεις είναι οι υπερκερατώσεις, η έντονη ξηρότητα με ή χωρίς ρωγμές της επιδερμίδας, οι παραμορφώσεις των δακτύλων με οστά που προεξέχουν και ατροφία των μυών του ποδιού.
Περιφερική αρτηριοπάθεια
Η διαλείπουσα χωλότητα αποτελεί το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα της περιφερικής αρτηριοπάθειας.
Πολύ έντονος πόνος πίσω στις γάμπες των ποδιών μετά από περπάτημα ακόμα και μικρής απόστασης που αναγκάζει τον ασθενή να σταματήσει και να ξεκουραστεί για κάποιο χρονικό διάστημα μέχρι να εξασθενίσει ο πόνος και να ξαναρχίσει το περπάτημα. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο πόνος εμφανίζεται μετά από περπάτημα συγκεκριμένης απόστασης ,πχ κάθε φορά δηλαδή μετά από 100 μέτρα.

Εάν αλλάξει το χρώμα του ποδιού προς το σκούρο ή μαυρίσει υπάρχει συνήθως βλάβη των αγγείων ,δηλαδή απόφραξη των αρτηριών που φέρνουν το αίμα στα κάτω άκρα .Το άκρο δεν αιματώνεται νεκρώνεται ολόκληρο ή κάποιο δάκτυλα. Η άμεση παρέμβαση που θα ανοίξει την απόφραξη και θα αποκαταστήσει την κυκλοφορία του αίματος σώζει το πόδι.
Το διαβητικό πόδι αποτελεί προληπτική νόσο.

Η πρόληψη και η σωστή συμβουλευτική αγωγή από τον ιατρό είναι εξαιρετικά σημα-ντικές για τον διαβητικό ασθενή.
Πολλοί διαβητικοί δεν είναι αρκετά πληροφορημένοι σχετικά με την ασθένειά τους ή τις πιθανές συνέπειες του διαβήτη στα πόδια τους.

Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης της ταχείας εξέλιξης της νόσου είναι η πρόληψη με την απομάκρυνση των παραγόντων κινδύνου. Η σωστή ρύθμιση του διαβήτη, η διακοπή του καπνίσματος, ο έλεγχος της υπερλιπιδαιμίας και της υπέρτασης, η καταπολέμηση της παχυσαρκίας και η άσκηση είναι μερικοί από τους βασικούς κανόνες ελέγχου της εξέλιξης της νόσου.
Η γνώση και επιμελημένη φροντίδα στο διαβητικό πόδι μπορεί να προλάβει τους περισσότερους ακρωτηριασμούς.
Η εκπαίδευση και ενημέρωση των ασθενών για το πότε κινδυνεύουν, πού διατρέχουν κίνδυνο και τι μπορούν να κάνουν προληπτικά είναι κεφαλαιούχους σημασίας.

* H κ. ΓΕΡΑΚΙΟΥ. Σ. ΚΑΛΛΙΟΠΗ είναι ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α!
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΞ. ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ & ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ
ΓΕΝΙΚΟ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ
Α! ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ
ΓΕΝΙΚΗΣ /ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΘΕΙΣ στο ΤΟΜΕΑ < ΔΙΑΒΗΤΗ >
ΔΙΑΒΗΤΗ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ –ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ
Α! ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ “ΛΑΪΚΟ”
ΜΕΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
ΜΕΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ
ΜΕΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ