Η ποιητική συλλογή της Δώρας Παρδάλη-Σωτρίλλη
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 555 ΦΟΡΕΣ
( Σίλλερ)
« Της Μνημοσύνης τα παιδιά—η λήθη δεν τ’ αγγίζει—φυλάει η μούσα με χαρά τ’ αποτυπώματά τους…»—(Πνοές)
Δέκα χρόνια χωρίζουν την σημερινή ποιητική συλλογή «ΠΝΟΕΣ», από την τελευταία ποιητική της έκδοση, «ΡΟΕΣ» και η γνωστή μας, φιλόλογος και ποιήτρια, Δώρα, Παρδάλη-Σωτρίλλη, στον ζήλο ενός ερωτισμού της προς την ποίηση και στο πρόσημο τής υποδειγματικής, πάντα, λογοτεχνικής της συνέπειας, επαναδραστηριοποιείται.
Οι πρώτοι στίχοι αισιόδοξοι. Οι δοκιμασίες ενός Εγώ διάβηκαν…
«Πνοές τού αγέρα—ανάσες της θάλασσας—γαλάζιο τ’ ουρανού—σηματοδοτούν την…πορεία μου».
Η συνακόλουθη αισιόδοξη νότα τής νέας ζωής, η πορεία πολλών ποικίλλων ώριμων διαλογισμών, ο επιλεγμένος καλλωπισμός λέξεων, κι ένα, άλλο πλήθος ιδεών που καταγράφονται και συναιρούνται, οργανώνουν, στην εντέλειά τους, τον νέο ποιητικό οίστρο, την νέα μουσική σύνθεση τής ποιήτριάς μας.
Αφιερωμένες, όλες, στον βοηθό και ρύστη των δοκιμασιών της, « Οδυσσέα της ζωής της», προδίδουν… αναπαλμούς αγάπης κι αφοσίωσης.
Ο φιλολογικός οπλισμός, ο θυμικός πλούτος, η εγγενής ευαισθησία, η λογοτεχνική αρετή, η εμπειρία της στη θητεία της στην έδρα, εκπληρώνουν, καίρια, τούς στόχους της ποιήτριάς μας.
Προτού, όμως έρθουμε σε χειραψία με την νέα Συλλογή ποίησης τής Δώρας, επιβάλλεται να ορίσουμε: Τί είναι Ωραίο; Τί άλλο, παρά η ίδια η Φύση και το τυχαίο και απρογραμμάτιστό της σύνθεμα. Τί άλλο, παρά η σκόπιμη και προγραμματισμένη τέχνη τού καλλιτέχνη, Ποιητή, Ζωγράφου, Μουσικού.
Αυτό, το Ωραίο είτε αίτημα αισθήσεων είναι είτε στοχασμός είτε έμπνευση κ.λπ. μάς πλανεύει. Και μάς πλανεύει, σκόπιμα για… χάρη τής ζωής και, για χατίρι της ζωής, γίνεται, πάντα, το ζωτικό της ισοδύναμο.
****
Το τίμημα τής γέννας είναι η ζωή κι η θανή. Και ποιος μπορεί να μας απαλλάξει από την κατάρα τού αιώνιου γίγνεσθαι, ζωή…θάνατος;
« Ένα πέταγμα η ζωή μας—με φτερά ολιγόχρονα», τονίζει η φιλόσοφη ατομικότητα τής Δώρας.
Όμως, το όποιο Ωραίο, στη γοητεία μιας ομορφιάς του, μεταρσιώνει σε κόσμους αλλοτινούς, εκεί, όπου ξεχνιέται η μετέωρη, πάντα, απειλή τού θανάτου!
« Όταν έρχεται η μπόρα—τυλίξου με…τις νότες τής μουσικής!» Και αλλού: « Στον Όμηρο—στο κατώφλι των λυρικών—στη σκέψη των φιλοσόφων— αναβαπτίζομαι, αναβαθμίζομαι—και… ξαναπορεύομαι!» Επιμένει στοχαστικά η Δώρα.
«Φιλοσοφώτερον και σπουδαιότερον ποίησις ιστορίας εστίν» (Αριστοτέλης)
Η ποίηση, για να είναι ποίηση, πρέπει να περνά μέσα από την φιλοσοφία. Και η ποιήτρια μας δεν είναι μόνο… φιλόλογος, αλλά και φιλόσοφος. Και ζώντας η ψυχή της πιστωμένη στην υπόληψή της προς το ωραίο, η ποίηση τής απέγινε αίτημα, δόγμα πίστης, γνώμη, θέση ζωής.
****
Η λακωνικότητα, ως πυκνότητα, ορόσημο τής τέχνης, στον διεισδυτικό αφορισμό τής Δώρας, καταντά λόγος αποφθεγματικός: « Προπαντός φυλάξου από την επιτηδευμένη ευγένεια- την προσποιητή σεμνότητα».
—Δέσε στις χούφτες την ελπίδα—ζέστανε την ψυχή με την ανάσα—κράτησε το τιμόνι της υπομονής…»/
Το: « Απόδραση», «Πλούτος», « Σαν οπτασία» « Απώλειες» «Στην πίκρα» κ.λπ., σ’ όλο το ποιητικό φάσμα, ακούονται φωνές, συναγωνιστικές, ανταγωνιστικές, για… πρωτεία!
Ο Ρομαντισμός, η φιλοσοφία, τα οράματα, ο ελεγειακός αντίλαλος, ο αυτοέλεγχος, η αναγνώριση ως το μεθυστικό ποτό, ως ο παρά τού πλήθους έπαινος, το μείζον θέμα τού θανάτου, οι ηθογραφίες, οι ψυχογραφικές εικόνες τού αείμνηστου Φ. Βαρέλη «Δάσκαλος τού πάθους, άναβε τό φιτίλι τής Γνώσης, τής Ιδέας…»,αλλά κι άλλοι διάδρομοι, στοές και σπήλαια, μες στον καλλιτεχνικό Λαβύρινθο τής ψυχής τής Δώρας, τροχοδρομούν και βοούν ηχηρά σαν επαναστατικά μανιφέστα, της πολιτικής αθλιότητας τού σήμερα.
« Ανάξιοι ηγέτες παράδωσαν τη χώρα στη λοιδορία, την πέταξαν στον δρόμο τής επαιτείας και τής ντροπής» —« Να βλέπεις τα πτυχία σου-Να πνίγεσαι στο άδικο-να φεύγεις μετανάστης…-Φεύγει μαζί σου κι ο ανθός-φεύγει μαζί κι ο…τόπος!» «Η νοσταλγία εξιδανικεύει τα μακρινά, τα απολεσθέντα, τα αγαπημένα…»
Τα πάντα, στην επαλληλία τους, παράγουν κόσμους που αιχμαλωτίζουν, μαγεύουν, πονούν, θρηνούν βιώματα, εκ βαθέων.
Η στοχαστική κίνηση των σκέψεών της, στις ράγες τής ευκρίνειας μιας περιγραφής, συνθέτουν εικόνες και…συμβολισμούς αμίμητους.
Πηγή ακένωτη η καρδιά τής ποιήτριάς μας, εκπηγάζει την σοφία της.
Η Δώρα, εδώ, στις «Πνοές» των 47 ποιημάτων τής ποιητικής συλλογής της, όταν στιχουργεί, κεντά, ζωγραφίζει, φιλοσοφεί, καθρεφτίζει την γνήσια τέχνη τής ποίησης, κτίζει, παράγει πρότυπα κι ανοίγει την πύλη, να μπει το φως στην σκοτεινότητα, στο ακατάληπτο τής τέχνης τού σύγχρονου Πήγασου.
«Αγέρι δροσερό πλουτίζει την ανάσα μου.»
Οι στίχοι, στις ίδιες τίς « Πνοές», στο πνεύμα των καθολικών ιδεών τους, είναι ωραίοι και, στην σύγκρισή τους, αν μού επιτρέπεται, ως ωραιότεροι από όσους μέχρι τώρα έψαλε, μπαίνουν επικεφαλής!
Η Δώρα, ως ελεύθερος άνθρωπος, στο ψυχικό ανάστημα και μεγαλείο τής κλασικής, εγνωσμένης της κατάρτισης, τολμά και, ως άλλος Τυρταίος, γενναίαν την γνώμη ενός της θουρίου:. «Ξυπνήστε, Έλληνες, ξυπνήστε, ήρωες, η εποχή μου σάς χρειάζεται»
Στην ψαλμωδία των « Ωδών» σου, αγαπητή μας, ποιήτρια, πιάσαμε, μόνον, την άκρη ενός Βυζαντινού σου… Ίσου.
Σε συγχαίρω και… ξομολογούμαι: « Σ’ όλα τα πράγματα, όντως, ενδιαφέρουν μόνο οι κορυφές!» (Νίτσε)
Του Π. Α. Χαμουζά
panayiotis.hamouzas@gmail.com
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
