Ο Λίνδιος Βασίλειος Αντ. Αντωνιάδης και η αναγνωρισμένη προσφορά του στα αυτοδιοικητικά πράγματα της Λίνδου

Ο πλούτος κάθε τόπου είναι οι άνθρωποί του και οι αρετές τους. Ξεν. Ζολώτας, Ακαδημαϊκός

Ένα από τα ελαττώματα της ελληνικής φυλής είναι, αναμφισβήτητα, και ο ακραίος κομματισμός στον τομέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης· περισσότερο, δε, η τάση αυτή ήταν εντονότερη κατά τα χρόνια της σκλαβιάς.

Ως εκ τούτου, το εκάστοτε τοπικό Δημοτικό Συμβούλιο με μεγαλύτερη προσοχή αντιμετώπιζε τα θέματα που διαχειριζόταν, προς αποφυγή της έντονης κριτικής της αντίπολίτευσης.

Ωστόσο, χωρίς να γενικεύσουμε το θέμα κατά την σημερινή μας ανάπτυξη θα περιοριστούμε στην περίπτωση της Λίνδου, ειδικότερα κατά την χρονική περίοδο προς το τέλος της δεκαετίας του 19ου αιώνα και αρχές του 20ού.

Στη Λίνδο, φαίνεται, πως την προαναφερθείσα περίοδο η κατάσταση ήταν περισσότερο ζωηρή, σε σύγκριση με τις άλλες κοινότητες της Ρόδου. Έτσι, από διηγήσεις, παλαιότερων είναι γνωστές οι έντονες κομματικές διαμάχες μεταξύ των αντιπάλων παρατάξεων. Πρόσωπα, που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στα Κοινοτικά πράγματα της Λίνδου τη δεύτερη 50ετία του 1800 και τις αρχές του 1900 ήσαν: Ιωάννης Μακρής, Γεώργιος Χατζηδημητρίου, Μανώλης Χατζηαντωνίου, Αναστάσιος Φιλιππής, Βασίλειος Διάκου, Νικόλαος Κασχινές, Παναγιώτης Γανωτάκης, Ανέστης Γανωτάκης και Βασίλειος Αντ. Αντωνιάδης.

Προφανώς το 1800-1898 περίπου, οι αντιμαχόμενες παρατάξεις δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν για την εκλογή Δημάρχου, (έτσι αποκαλούνταν τότε ο Κοινοτάρχης), ώστε τελικά, σε μερικές περιπτώσεις, εξανάγκης συνέπιπταν και προχωρούσαν σε ενδιάμεση συμβιβαστική λύση υποστήριξης μιας ουδέτερης προσωπικότητας, και με κοινή συμφωνία αναζητιόταν η προσφορά του συμπατριώτη τους Βασιλείου Αντ. Αντωνιάδη, γνωστού με το παρωνύμιο (παρατσούκλη) “Κατσιλές”.

Η παρουσία του Β. Αντ. Αντωνιάδη υπήρξε τόσον καθοριστική στον κατευνασμό των τοπικών παθών, ώστε μέχρι σήμερα σώζεται το δίστιχο:
“Εβάλανε τον Κατσιλέ το γνωστικό κεφάλι, όπου τον προσηκώνονται (Χ) άνδρες μικροί-μεγάλοι”.
...
Ως είναι γνωστό το παρωνύμιο (παρατσούκλι) είναι όνομα που δίνεται σε κάποιον σκωπτικά ή για να ξεχωρίσει από άλλον συνονόματό του. Ωστόσο, το “Κατσιλές”, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλα για ένα χρονικό διάστημα, πώς δόθηκε στον Β. Αντ. Αντωνιάδη, δεν μπόρεσα να το κατατοπίσω. Πρόσφατα η δισεγγονή του Β. Αντ. Αντωνιάδη, Φρόσω Ψαρού-Ζαχαροπούλου μας έδωσε πλήρη εξήγηση, την οποία και παραθέτουμε αυτούσια:

“...Το προσωνύμιο “ΚΑΤΣΙΛΕΣ”, με το οποίο ήταν γνωστός στην κωμόπολη της Λίνδου ο παππούς μου Βασίλης Αντ. Αντωνιάδης, προέρχεται από τον άλλο τύπο του βαπτιστικού Βασίλης, που είναι Κατσίλης-σύμφωνα με τον μακαρίτη εκπαιδευτικό και λαογράφο Χ.Ι. Παπαχριστοδούλου.
“Στην ντοπιολαλιά ο Κατσέλης παίρνει την κατάληξη-ες, συνηθισμένη στα Δωδεκάνησα και γίνεται Κατσιλ-ές, Κουνελές κ.λπ. Την πληροφοριά αυτή μας έδωσε ο εκπαιδευτικός και Λαογράφος Μιχάλης Σκανδαλίδης, ο οποίος ασχολείται με την έρευνα και τη μελέτη των τοπωνυμίων και των ονομάτων της Δωδεκανήσου”.

Εξάλλου, όπως είναι εξακριβωμένο, την εποχή της Τουρκοκρατίας, η Λίνδος ευτύχησε να έχει γύρω στα 1845-1848 αλληλοδιδάσκαλο ικανότατο και συγκεκριμένα στα Παιδαγωγικά μαθήματα το Λίνδιο Φραγκίσκο Αντωνιάδη, ίσως κάποιο αδελφό ή συγγενή του Β. Αντ. Αντωνιάδη, που σπούδασε στο Ορφανοτροφείο του Θεόφιλου Καΐρη. Ο Φρ. Αντωνιάδης διορίστηκε στη Λίνδο, παρά τη απαγόρευση του Οικουμενικού Πατριαρχείου να διορίζονται τότε μαθητές του Θ. Καΐρη.

Ο Β. Αντ. Αντωνιάδης γεννήθηκε στη Λίνδο το 1860 και απεβίωσε το 1942. Ασχολούταν με εμπορικής φύσεως εργασίες και έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για την αναπτυξιακή και πολιτιστική πορεία της ιδιαίτερης Πατρίδας του.

Πρέπει να σημειωθεί, ότι οι Δήμαρχοι στα χωριά της Ρόδου και της Κω εκλέγονταν μέχρι το 1930 δια βοής. Από το 1930 όμως, με βάση αρχικά το κυβερνητικό διάταγμα 52 της 29ης Μαρτίου και αργότερα με Κ.Δ. 72/της 31ης Μαρτίου 1937 ανατράπηκαν τα πάντα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε όλα τα Κοινοτικά Συμβούλια Κτήσεως διαλύθηκαν και διορίστηκαν νέα από τη Φασιστική Διοίκηση.
Εν των μεταξύ, τα τοπικά πολιτικά πάθη άρχισαν να κατευνάζονται κάπως. Αυτό ενισχύεται και από τογ εγονός, ότι κατά την περίοδο 1917-1935 διετέλεσε συνέχεια Δήμαρχος, με τον άλφα ή βήτα τρόπο, ο Δημήτριος Γ. Χατζηδημητρίου (1871-1944).

Κατά την χρονική περίοδο 1935-1938 εκλέχτηκαν σε δύο διαφορετικές περιόδους οι: Νικόλαος Γεωργιάδης (Κολιάδης) και Νικόλαος Καρασλάνης.

Από το 1937-1944 παρέμεινε εκ νέου Δήμαρχος ο Δημήτριος Γ. Χατζηδημητρίου, ο οποίος είχε διορισττεί από την Ιταλική Διοίκηση. Μετά το θάνατό του, τον Ιανουάριο του 1944 (24.1.1944) παρέμεινε για ορισμένο χρονικό διάστημα ως εκτελών χρέη Δημάρχου ο γραμματέας της Κοινότητας, ο δάσκαλος Κανέλλος Ηρακλείδης, με καταγωγή από τη Χάλκη, ο οποίος υπηρέτησε στο Σχολείο τηςΛίνδου για 17 χρόνια και νυμφεύθηκε την Λίνδια Φαίδρα Μελένου.

Από το Μάρτιο του 1944 και μέχρι το Φεβρουάριο του 1945 ήταν: ο διορισμένος από τη γερμανική στρατιωτική διοίκηση, ως Κυβερνητικός Επίτροπος, (Comissario Governativo), ο Εμμανουήλ Αν. Γανωτάκης, με δικαιοδοσία στις Κοινότητες: Λίνδου, Καλάθου, Πυλώνας και Λάρδου.

Στις έντονα πολιτικοποιημένες εκλογές της 19.2.1945 και με ψηφοφορία στα τέσσερα προαναφερθέντα χωριά, Δήμαρχος αναδείχθηκε ο Ιατρός Γεώργιος Παναγής. Επακολούθησαν εκλογές, για τη Λίνδο μόνο, το φθινόπωρο του 1945 επί Αγγλοκρατίας, από τις οποίες αναδείχθηκε εκ νέου ο Γ. Παναγής, ο οποίος παρέμεινε μέχρι τον Απρίλιο του 1947. Παύθηκε από την Ελληνική Στρατιωτική Διοίκηση και παρέμεινε μέχρι το 1951 Δημαρχεύων ο Αντιδήμαρχος Γεώργιος Σ. Σαββαΐδης, “το Γιωργιάκι”, όπως τον αποκαλούσαν στο χωριό.

Εν τω μεταξύ, στις 15 Απριλίου 1951 διεξήχθηκαν οι πρώτες επί Ελληνικής Διοίκησης, πλέον, εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και στη Λίνδο, όπως και σε ολόκληρη τη χώρα είναι επόμενο η νέα πολιτική πραγματικότητα να επηρεάζει και να “χρωματίζει” τους υποψηφίους συνδυασμούς που παίρνουν μέρος στις κατά τόπους δημοτικές εκλογές.
...
Επανερχόμενοι στην προσωπικότητα του Βασιλείου Αντ. Αντωνιάδη, στον οποίο είναι αφιερωμένο και το σημερινό μας άρθρο, επαναλαμβάνουμε, ότι ο καμαρίτης εν λόγω συμπατριώτης μας γεννήθηκε στη Λίνδο το 1860 και απεβίωσε το 1942. Και στο πέρασμά του, κατά την 82ετή πρόσκαιρη επήγεια ζωή, άφησε, κατά κοινή ομολογία, μνήμη αγαθή. Υπήρξε χρήσιμος στον τόπο που γεννήθηκε, καλός, χρηστός και ενάρετος. Οσοι τον γνώρισαν από κοντά διατύπωσαν τα καλύτερα λόγια για το πρόσωπό του.

Ασχολούταν με εμπορικής φύσεως εργασίες, και ως προαναφέρεται, κατά διαστήματα διαδραμάτιζε κατευναστικό-επικοδομητικό ρόλο στα τοπικά Λινδιακά δημόσια πράγματα, όταν η γενέτειρά του τον χρειαζόταν.
Έτσι, χωρίς να διεκδικήσει ποτέ να αναλάβει με την ψήφο των συγχωριανών του την ευθύνη των Λινδιακών δημόσιων πραγμάτων, οι Λίνδιοι της γενιά του και όχι μόνο, προσέβλεπαν στο πρόσωπό του, προκειμένου με την ουδετερότητά του να συντελεί στην έξοδο από την επιζήμια τοπική αντιπαράθεση, που ήταν, πράγματι, οξεία την εποχή εκείνη στη Λίνδο.

Ιδιαίτερη, επίσης, υπηρεσία στη Λίνδο του Βασιλείου Αντ. Αντωνιάδη ήταν και αυτή που πρόσφερε κατά τη χρονική περίοδο 1902-1914, όταν οι δύο Δανοί Αρχαιολόγοι Καθηγητές Κinch και Blinkenberg με την άδεια της Τουρκικής Διοίκησης και την οικονομική ενίσχυση του Δανικού Ινστιτούτου CARLEBERG πραγματοποίησαν ειδικές αρχαιολογικές έρευνες και ανασκαφές σε ολόκληρη την περιοχή των 13 Δήμων της αρχαίας ΛΙΝΔΙΑΣ (Δήμος Λινδοπολιτών, με πρωτεύουσα τη Λίνδο).

Στην μεγάλη αυτής σημασίας προσπάθεια για την ανάδειξη της Αρχαίας Λινδίας συμμετείχε ενεργά και ο Λίνδιος Βασίλειος Αντ. Αντωνιάδης, ο οποίος με τις γνώσεις του, λόγω εντοπιότητας, βοήθησε ανάλογα στα ιστορικά ευρήματα των αναγραφών, μεταξύ αυτών και του Χρονικού της Λίνδου, και ακριβολογούντες: “Το Χρονικόν του Ναού της Λινδίας Αθηνάς”, ως και τα παρεμφερή, που βρίσκονται από το 1905 παράνομα στο Μουσείο της Κοπεγχάγης και τα οποία, λαμβανομένης υπόψη της εποχής που γράφτηκαν (το 99 π.Χ. από τον Λίνδιο φιλόλογο και Λόγιο Τιμαχίδα) ή φιλοτεχνήθηκαν, θεωρούνται και είναι σημαντικά φιλολογικά έργα για την ιστορία του Ναού της Λινδίας Αθηνάς της Ακρόπολης της Λίνδου και της Λίνδου γενικότερα.

Αξίζει να αναφερθεί εδώ, ότι και ο μακαρίτης Ιατρός και Λόγιος Κωνσταντίνος Δ. Σαρρής, στο Ροδιακό Ημερολόγιο του 1929, έγραψε σχετικό ποίημα για το Χρονικό της Λίνδου, με το ψευδώνυμο Χάρης.
...
Η συμμετοχή του Β. Αντ. Αντωνιάδη στην ανασκαφική προσπάθεια στην περιοχή της Αρχαίας Λινδίας των δύο προαναφερθέντων Αρχαιολόγων εκτιμήθηκε ανάλογα, με αποτέλεσμα να προταθεί και να τιμηθεί από το Βασίλειο της Δανίας. Έτσι, με εντολή του Βασιλιά της χώρας προς τον Αυλάρχη του δόθηκε το παράσημο του Ιππότη, (ο χρυσός σταυρός 24 καρατίων), συνοδευόμενος με Βασιλικό Διάταγμα, με το οποίο ανακηρύχθηκε “Ιππότης της Δανίας”, με ημερομηνία 16 Σεπτεμβρίου 1909.

Το εν λόγω παράσημο κληρονόμησε ο εγγονός του ο γνωστός Ρόδιος συμπατριώτης μας έμπορος ειδών αργυροχοΐας Βασίλειος Αντωνιάδης.

χ: τον υπολογίζουν

Γράφει ο Κυριάκος Ι. Φίνας