Εκτεθειμένες στην υγρασία 300.000 φωτογραφίες

Το αρχείο του Αντ. Πάχου είναι κομμάτι της ιστορίας μας

Ρεπορτάζ: Λίζα Γ. Τσοπανάκη lizatsopanaki@rodiaki.gr «Όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν» Ευτυχής είναι αυτός που διδάχθηκε την ιστορία, και η ιστορία της Ρόδου για την ακρίβεια ένα σημαντικό κομμάτι, της κινδυνεύει να μην περάσει στις επόμενες γενιές, αφού οι σπάνιες φωτογραφίες από το φωτογραφικό αρχείο του Αντώνη Πάχου έχουν αρχίσει να καταστρέφονται. Ο γιός του, κ. Νικήτας Πάχος, μίλησε στη «Ροδιακή» για έναν φωτογραφικό πλούτο με περισσότερες από 300.000 φωτογραφίες που βρίσκονται στο διαμέρισμα του πατέρα του, στο οποίο αυτή τη στιγμή διαμένει η μητέρα του και οι φθορές από την υγρασία έχουν αρχίσει να τις διαβρώνουν. Ο Αντώνης Πάχος που απεβίωσε το 2010 θεωρείται ένας από τους καλύτερους φωτογράφους της εποχής του διαθέτοντας ένα άκρως σημαντικό φωτογραφικό υλικό από όλα τα γεγονότα που στιγμάτισαν από το 1947 όχι μόνο τη Ρόδο αλλά και τα Δωδεκάνησα. Ο Αντώνης Πάχος αναφέρεται ως ο θρυλικός φωτογράφος της Δωδεκανήσου, ο άνθρωπος που κατέγραψε με τη μηχανή του τη νεότερη ιστορία της Δωδεκανήσου για περισσότερες από επτά δεκαετίες ενώ ήταν γνωστός στο πανελλήνιο μέσα από τη δουλειά του και είχε τιμηθεί από το σύνολο των φορέων της περιοχής μας και όχι μόνο. Ο ίδιος, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 84 ετών, ζήτησε από τα παιδιά του στη διαθήκη του να μην πουληθεί ποτέ αυτό το τόσο σημαντικό για τον τόπο μας ιστορικό αρχείο, ωστόσο οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες που όλοι μας βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, δεν δίνουν την δυνατότητα στους γιούς του να συντηρήσουν τις φωτογραφίες όπως θα χρειαζόταν. Τον χώρο που πλέον μένει η γυναίκα του, κοσμούν οι χιλιάδες φωτογραφίες του είτε σε φακέλους, είτε στολισμένες, είτε σε κουτιά, ενώ σε αυτόν τον θησαυρό μπορεί κανείς να ανακαλύψει μέχρι και γυάλινες πλάκες, έτσι όπως ήταν πριν εξελιχθούν σε φιλμ! Με μια βόλτα στο εκθετήριο και σπίτι του Αντώνη Πάχου, μπορεί κανείς να συνειδητοποιήσει πως αν δεν βρεθεί σύντομα μια λύση, η καταστροφή της αποτυπωμένης ιστορίας μας θα έρθει πολύ σύντομα. Στα υγρασιασμένα δωμάτια, στους τοίχους και τους σοβάδες που πέφτουν, η δυσκολία να συντηρηθούν ακόμη και τα έπιπλα, είναι φανερή. Ο χώρος έχει ήδη υποστεί αρκετές φθορές, οι οποίες θα έχουν ως αποτέλεσμα την αλλοίωση του υλικού που υπάρχει, ενώ μάλιστα θα πρέπει να σημειωθεί πως εκτός από τις χιλιάδες φωτογραφίες μπορεί κάποιος να βρει φωτογραφικές μηχανές άλλων εποχών, πίνακες με σπάνιες φωτογραφίες, μηχανήματα αλλά και αναμνηστικά. Δυστυχώς για το ροδιακό λαό αλλά και για την οικογένεια του αείμνηστου Αντώνη Πάχου, μια προσπάθεια που ξεκίνησε από την περιφέρεια για την ψηφιοποίηση των φωτογραφιών λίγους μήνες πριν πεθάνει ο ίδιος, έμεινε στη μέση, αφού από τις περίπου 300.000 φωτογραφίες ψηφιοποιήθηκαν μόνο οι…. 1700. Έκτοτε, αφού δεν υπήρξε κάποια βοήθεια και προσπάθεια για την ψηφιοποίηση τους, αυτές καταστρέφονται μέρα με τη μέρα και αν δεν γίνει κάποια σοβαρή προσπάθεια, μια σπουδαία κληρονομιά για τον τόπο μας θα σβήσει σε μερικά χρόνια. «Αν υπήρχε η δυνατότητα από τη μεριά μου να πληρωθεί ένας άνθρωπος προκειμένου να ψηφιοποιήσει τα αρχείο, πιστέψτε με θα το είχα κάνει. Αλλά δεν υπάρχει και δυστυχώς εγω δεν έχω ούτε το χρόνο ούτε τις γνώσεις για να το πραγματοποιήσω» ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στη «Ρ» ο κ. Πάχος. Ο ίδιος κάνει έκκληση στους αρμόδιους φορείς ούτως ώστε να μην αφήσουν να καταστραφεί ένα τόσο σημαντικό αρχείο, «ζητάω βοήθεια είτε από την Περιφέρεια, είτε από το Δήμο, είτε από τη Μητρόπολη ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένα μουσείο στο οποίο θα μπορούσαν να εκτεθούν». Το μόνο που επισημαίνει είναι να του δώσουν αντίγραφο των αρχείων αυτών. «Αν δεν αξιοποιηθεί το αρχείο, δεν θα το γνωρίσει κανένας, μακάρι να μπορούσα να κάνω κάτι εγω, δυστυχώς όμως δεν μπορώ» αναφέρει μεταξύ άλλων. Ο κ. Πάχος, από τη στιγμή που απεβίωσε ο πατέρας του, έχει «χτυπήσει» την πόρτα στους τοπικούς φορείς, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει κάποιος ανταποκριθεί παρά τις κατά καιρούς υποσχέσεις! Και δυστυχώς είναι άδικο για ένα τόσο σπάνιο και σημαντικό φωτογραφικό υλικό για τον τόπο μας, να μην μπορεί να αξιοποιηθεί αλλά ούτε και να σωθεί, μιας και θα έπρεπε να φυλάσσεται σαν κόρη οφθαλμού! Ωστόσο να σημειωθεί πως την ίδια στιγμή που δαπανώνται εκατομμύρια ευρώ για διάφορα έργα, ίσως μικρότερης σημασίας από αυτό το αρχείο, δεν μπορεί να βρεθεί μια λύση για την ιστορία του τόπου μας. Σε πρόσφατη μάλιστα επίσκεψη Ισραηλιτών στο χώρο που φυλάσσονται οι φωτογραφίες του Αντώνη Πάχου, προκειμένου να συμπεριλάβουν φωτογραφίες του από τη μέρα που πραγματοποιήθηκαν οι διεργασίες για τη σύσταση του κράτους του Ισραήλ το 1948 στο ξενοδοχείο «Ρόδων», οι ίδιοι σοκαρισμένοι από τη μη αξιοποίηση του θησαυρού αυτού ανέφεραν μεταξύ άλλων σε σχετική επιστολή τους «είμαστε ενθουσιασμένοι από τον θησαυρό που διαθέτει σπίτι του, πρέπει να υπάρξει τρόπος να τον βοηθήσουμε να κρατήσει την ιστορία αυτού του τόπου. Ένας Ισραηλινός ηγέτης πρόσφατα ανέφερε «ένα μέρος που δεν κρατάει και δεν μαθαίνει την ιστορία του, δεν έχει μέλλον».