Μυσταγωγία και κατάνυξη στις εκκλησίες της Ρόδου

Εκατοντάδες πιστοί συμμετείχαν στην κορύφωση του δράματος Ποιοι στόλισαν τους Επιτάφιους

Ρεπορτάζ: Κυριακή Πετρίδου Kiriaki@rodiaki.gr Ελευθερία Πελλού pelloue@rodiaki.gr Λίζα Γ. Τσοπανάκη lizatsopanaki@rodiaki.gr Μυσταγωγία και κατάνυξη, διάχυτη παντού στη Ρόδο και φέτος τη Μεγάλη Πέμπτη καθώς ο κόσμος, και στο νησί μας, τούτες τις δύσκολες ώρες, φαίνεται να στρέφεται ξανά στην Εκκλησία ή να μην εγκατέλειψε ποτέ. Η κορύφωση του Θείου Δράματος, το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, προσελκύει στις Εκκλησιές της πόλης και του νησιού εκατοντάδες πιστούς που, και φέτος, τήρησαν το έθιμο να πηγαίνουν από Εκκλησιά σε Εκκλησιά, να προσκυνούν, να ακούν το μοιρολόι της Παναγιάς, είτε να προσεύχονται σε μια γωνιά, ο καθένας για τους δικούς του λόγους αυτές τις μέρες, είτε να συμμετέχουν ενεργά στις ανάγκες της Εκκλησίας την ημέρα εκείνη, ο καθένας με το δικό του τρόπο αλλά ψάχνοντας όλοι την εξιλέωση μέσα από τη μοναδική ατμόσφαιρα που και φέτος δημιούργησαν οι πιστοί και οι ενορίες στις Εκκλησιές της Ρόδου. Ενθαρρυντικό ότι, φέτος, περισσότερο ίσως από τα προηγούμενα χρόνια, ήταν ακόμα πιο αισθητή η παρουσία του νεαρόκοσμου, από μικρά παιδιά 7 και 8 χρονών μέχρι εφήβους που ήθελαν να συμμετέχουν σε όλο αυτό το μοναδικό τελετουργικό της Μεγάλης Εβδομάδας που κορυφώνεται, βέβαια, τη Μεγάλη Πέμπτη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι Εκκλησιές της Παλιάς Πόλης, όπως κάθε χρόνο, είναι εκείνες που συγκεντρώνουν πάρα πολύ κόσμο, και ειδικά νέους. Πράγματι, η Μεγάλη Εβδομάδα εκεί έχει μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και πολλοί είναι οι πιστοί από άλλες περιοχές που επιλέγουν να πηγαίνουν στις ενορίες της. Πάντα, παραδοσιακά, υπήρχαν ενορίες που κάθε χρόνο πρόσφεραν στους πιστούς που τις επισκέπτονται τσάι και άλλα αφεψήματα, νηστίσιμα γλυκά που φτιάχνουν οι ίδιες οι ενορίτισσες και προσδίδουν, μαζί με όλα τα υπόλοιπα και, βέβαια, την ανοιξιάτικη ελληνική φύση, αυτές τις μοναδικές μυρωδιές της Μεγάλης Εβδομάδας! Και αν τα προηγούμενα χρόνια, κάποιες από τις Εκκλησίες είχαν να «φιλέψουν» κάτι τους πιστούς που τις επισκέπτονταν το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, φέτος είχαν οι περισσότερες. Όσο για τον στολισμό του Επιταφίου, ακολουθήθηκε και φέτος η ιεροτελεστία στην οποία οι πιστοί θέλουν να συμμετέχουν, ένας τρόπος και αυτός να βιώνει ο καθένας το Θείο Δράμα και να νιώθει ότι προσφέρει. Οι Επιτάφιοι, στην πλειοψηφία τους, απλοί, «παραδοσιακοί» και ανοιξιάτικοι, συμβαδίζοντας και με τη δύσκολη εποχή που διάγουμε. Δεν έλειψαν, όμως, και φέτος οι εντυπωσιακοί, περίτεχνα στολισμένοι, με λεπτοδουλειά και μεράκι, προσφορά κυρίως από πιστούς που νιώθουν την ανάγκη να το κάνουν, για τους δικούς τους λόγους ή το έχουν τάμα και κάποιοι, ελάχιστοι, ίσως να κόστισαν και αρκετά χρήματα. Βέβαια, όλο και περισσότερο, ο στολισμός τους αφήνεται στα ανθοπωλεία που, πολλές φορές, και εκείνα προσφέρουν, έστω και την εργασία. Όμως, ακόμα και σ’ αυτές τις περιπτώσεις, πάντα βρίσκονται οι ενορίτισσες για να κάνουν την προετοιμασία, να βοηθήσουν, να πουν τη γνώμη τους. Κάποιες μεγαλύτερες κυρίες, θυμούνται με νοσταλγία τα χρόνια τα παλιά, τότε που οι Επιτάφιοι στολίζονταν με βιολέτες από τις αυλές και άνθη λεμονιάς. Δεν έλειψαν, όμως, φέτος, από τις Εκκλησιές της Ρόδου αυτά, όπως στον ʼη-Γιάννη που για τον στολισμό του Επιταφίου χρησιμοποιήθηκε φρέσκος δυόσμος και ήταν εντυπωσιακός ή στην Ιαλυσό άνθη λεμονιάς! Ξεχωριστή νότα, τέλος, έδωσε και φέτος η χορωδία του Αγίου Παντελεήμονα που καθήλωσε όσους πιστούς βρέθηκαν στις Εκκλησιές που γύρισε για να ψάλει τα μοιρολόγια. Οι παρακάτω είναι οι Επιτάφιοι της Ρόδου (σ.σ. όσοι κατέστη δυνατόν να συγκεντρωθούν): ʼΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (παλαιό κοιμητήριο) Η βραδιά της Μεγάλης Πέμπτης είναι διαφορετική απ’ όλες τις άλλες στο παλαιό νεκροταφείο της πόλης της Ρόδου: Θαρρείς και βάζει «τα καλά του», φωταγωγείται, κόσμος πάει και έρχεται, κεράκια παντού, λουλούδια επίσης και πολύ νεολαία. Η…μισή Ρόδος περνάει και από αυτή την Εκκλησία με την ξεχωριστή ατμόσφαιρα και ξημερώνεται μέχρι τις μικρές ώρες. Το χαρακτηριστικό είναι ότι εκεί βρίσκονται κάθε χρόνο πολλά νέα παιδιά που παραμένουν μέχρι το πρωί. Και φέτος, τον Επιτάφιο στόλισαν οι κυρίες, όπως κάθε χρόνο και συγκεκριμένα πρόκειται για τις: Ευδοκία Χατζηνικήτα, Στέλλα Μπάρκα, Μαρία Γιαμαίου, Λουκία Μπαρμπαλή. Ο στολισμός του Επιταφίου είναι προσφορά των ενοριτών. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Απλός και ανοιξιάτικος, όπως κάθε χρόνο, ο Επιτάφιος στο παλαιό νεκροταφείο, στα χρώματα του άσπρου και του κόκκινου. Για το αποτέλεσμα, χρησιμοποιήθηκαν τριαντάφυλλο λευκό και κόκκινο, γαρύφαλλο άσπρο και κόκκινο, φτέρη και ανθάκι. ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ (Καρακόνερο) Πρόκειται για μία από τις πλέον πολυσύχναστες Εκκλησιές της πόλης τη νύχτα της Μεγάλης Πέμπτης και αυτό οφείλεται στη μοναδική ατμόσφαιρα που δημιουργούν, χρόνια τώρα, οι ενορίτισσες και οι ενορίτες. Ο κόσμος που ξημερώνεται είναι πολύς. Η Εκκλησία δεν σταματάει καθόλου να έχει «ζωή» μέχρι την έναρξη της πρωινής Θείας Λειτουργίας. Εκείνο που προκαλεί εντύπωση, όμως, είναι ο νεαρόκοσμος που συγκεντρώνεται τη Μεγάλη Πέμπτη εκεί-είναι, πραγματικά, εντυπωσιακό να βλέπει κανείς τόσα νέα παιδιά, κορίτσια και αγόρια, να στολίζουν τον Επιτάφιο, να κερνάνε τσάι τους πιστούς που περνάνε για να προσκυνήσουν, να φροντίζουν την Εκκλησία. Οι ενορίτισσες κερνούν τον κόσμο αφεψήματα, άλλες «ξημερώνουν» τον Εσταυρωμένο πλέκοντας λουλούδια και θρηνώντας. Τον Επιτάφιο στόλισαν: Ιφιγένεια Γκιόκα, Μαρία Χατζηχριστοδούλου, Σταματία Στελλά, Κωνσταντίνος Στελλάς, Πρεσβύρης Σωκράτης, Κορνηλία Παπαδοπούλου, Μαρία Σταμούλη, Θανάσης Κατσαράς, Σωτήρης Κατσαράς, Αναστασία Χατζηχριστοδούλου. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Λίλιουμ, ορχιδέα, τριαντάφυλλο και γυψόφυλλο. Ο στολισμός του Επιταφίου έγινε με προσφορές Ενοριτών και άλλων πιστών. ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ (δημοτικό κοιμητήριο) Ο Ιερός Ναός του Ταξιάρχη στο δημοτικό κοιμητήριο, αποτελεί κάθε χρόνο το επίκεντρο για τους πιστούς στην πόλη της Ρόδου. Η υπέροχη Εκκλησία φωταγωγημένη και έτοιμη να υποδεχθεί όποιον περάσει τα σκαλιά της με πιστούς που εδώ και χρόνια το έχουν τάμα να είναι εκεί και να προσφέρουν ό,τι μπορούν, από τον στολισμό του Επιταφίου μέχρι νηστίσιμα γλυκά και αφεψήματα. Η ατμόσφαιρα στον Ταξιάρχη είναι μοναδική, μια πραγματική μυσταγωγία…Όλη η Ρόδος περνάει από εκεί για να ζήσει, έστω και για λίγο, τη Μεγάλη Πέμπτη στην Εκκλησία αυτή αλλά και για να θαυμάσει τον Επιτάφιο που κάθε χρόνο είναι, πραγματικά, ένα έργο τέχνης που συναγωνίζεται σε ομορφιά εκείνον της προηγούμενης χρονιάς! Η Εκκλησία παραμένει γεμάτη από κόσμο όλη τη νύχτα. Τον Επιτάφιο στόλισαν: Μανόλης Μαρκόπουλος, Χριστίνα Πάχου, ʼννα Σπανού, Πόπη Μάλτα, Κωνσταντίνα Μανθαίου, Μιχάλης Μαρκόπουλος, Ρένα Σπανού, Μπέτυ Παπουτσή, Ελευθερία Μαρκοπούλου, Μαρία Μαρκοπούλου, Μανόλης Μανθαίος. Ο στολισμός του Επιταφίου, τα γλυκά και τα αφεψήματα που προσφέρονται στους πιστούς, είναι προσφορά των οικογενειών Κωνσταντίνου Ευστρατίου Σπανού και Ιωάννη Πάχου. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Κόβει την ανάσα, πραγματικά, η πρώτη εικόνα του Επιταφίου του Ταξιάρχη καθώς μπορεί να συναγωνιστεί έργα τέχνης φτιαγμένα με λεπτοδουλειά και μεράκι. Ο σταυρός που δεσπόζει στην κορυφή του είναι ντυμένος με ύφασμα και διακοσμημένος με φιλντισένιες πέτρες από το Παρίσι. Κάτω από τον Σταυρό, ξεδιπλώνονται τρεις γιρλάντες με λευκό τριαντάφυλλο οι οποίες κουκουλώνουν των τρούλο. Στο παρτέρι έχουν τοποθετηθεί δύο μεγάλα μπουκέτα από πίσω που πέφτουν στην πρόσοψη του Επιταφίου ενώ πολλά λευκά μαργαριτάρια κοσμούν τα φανάρια και από κάτω τριαντάφυλλο ροζ και κισσός είναι μπλεγμένος γύρω από αυτά. Επίσης, κάτω από τα φανάρια, ξεκινούν από ένα τεράστιο τριαντάφυλλο λευκό που κρατάει τις τεράστιες ροζ γιρλάντες οι οποίες στη μέση είχαν εκατόφυλλα τριαντάφυλλα. Σημειώνεται ότι αυτά τα έφτιαξαν μόνοι τους αυτοί που στόλισαν τον Επιτάφιο και για κάθε ένα χρησιμοποίησαν 19 τριαντάφυλλα. Πάνω από αυτό, έχουν τοποθετηθεί μεγάλοι σταυροί από λευκό τριαντάφυλλο. Στα πόδια του Επιταφίου, έχουν τοποθετηθεί φέτος μεγάλοι άγγελοι με πορσελάνινα πρόσωπα, τους οποίους, επίσης, έφτιαξαν μόνοι τους οι πιστοί που στόλισαν τον Επιτάφιο. Το κορσάζ είναι κεντημένο από μαργαριτάρια και το φόρεμα του Επιταφίου, μέχρι κάτω το τραπέζι, είναι ντυμένο με μπουτόν τριαντάφυλλο λευκό που ήταν σαν να πέταγαν με πουπουλένια φτερά. Εσωτερικά, τον Επιτάφιο κοσμούν οι ίδιες γιρλάντες, φτιαγμένες στο χέρι ενώ το τραπέζι του Επιταφίου σκεπάζει μεταξωτό ύφασμα που είναι διακοσμημένο μέχρι κάτω με λευκό και ασήμι. ʼΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ίσως ο πιο λιτός και απέριττος Επιτάφιος να είναι αυτός του Αγίου Νικόλαου. Η ατμόσφαιρα, όμως, στο πασίγνωστο μαράσι της Ρόδου παραμένει αναλλοίωτη με το πέρασμα των χρόνων αφού πολλές είναι οι κυρίες εκείνες που βοηθούν στην προεργασία του στολισμού του Επιταφίου αλλά και της Εκκλησίας και ξημερώνονται μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Ο Επιτάφιος στολίστηκε υπό την επιμέλεια του ανθοπωλείου «Αράλια» και ο στολισμός του είναι προσφορά των ενοριτών. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Ορχιδέες σιμπίντιουμ, κοράλ, κάλλες μάνγκο και τροπικά φυλλώματα. ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ (παλιά ΔΕΗ) Το εκκλησάκι του Αγίου Νεκταρίου στην παλιά ΔΕΗ είναι από εκείνους τους Ιερούς Ναούς στην πόλη όπου η ηρεμία και η κατάνυξη χαρακτηρίζουν την ατμόσφαιρα. Αρκετοί είναι οι πιστοί που γυρνάνε τις Εκκλησιές όλη τη νύχτα και μένουν αρκετή ώρα στον ʼγιο Νεκτάριο για να προσευχηθούν και να βιώσουν την κορύφωση του Θείου Δράματος. Τον Επιτάφιο στόλισαν: Ελευθέριος Ρούσος, Θεοδώρα Τομάζου, Ιωάννης Τομάζος, Ευγενία Τομάζου, Μαρίτσα Ξίπα, Αικατερίνη Ξίπα, Παρασκευή Μαγκαφά, Κωνσταντίνα Καραντζοπούλου, Μαρία Λαδικού, Φούλα Γαλάντη, Κατερίνα Κρητικού-Βατενού, Χριστίνα Μαυρίκου, κυρία Πόπη. Ο στολισμός του Επιταφίου είναι προσφορά των ενοριτών. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: «Παραδοσιακός» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο Επιτάφιος στο εκκλησάκι του Αγίου Νεκταρίου, στον οποίο κυριαρχούν το άσπρο και το κόκκινο. Για τον στολισμό του χρησιμοποιήθηκε κόκκινο τριαντάφυλλο, passion, τριαντάφυλλα εκρού (vedela), αστρομέρια-υπέρικουμ, γυψόφυλλο, φτέρη εισαγωγής, τούγια εισαγωγής και σιμπίντιουμ. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ …Όλη η πόλη περνάει το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης από τη Μητρόπολη, όπου η ατμόσφαιρα είναι κατανυκτική και το μοιρολόι της Παναγιάς ακούγεται στους γύρω δρόμους τις πρώτες πρωινές ώρες. Πολύς είναι ο κόσμος που ξημερώνει τον Εσταυρωμένο ενώ άλλοι βοηθούν στον στολισμό της Εκκλησίας ή παρακολουθούν εκείνον του Επιταφίου. Τον Επιτάφιο στόλισε το ανθοπωλείο «Λενακάκη» του οποίου η εργασία ήταν προσφορά προς την Εκκλησία ενώ ο στολισμός προσφορά των ενοριτών. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Το λευκό κυριαρχεί στον Επιτάφιο της Μητρόπολης της Ρόδου ενώ διάσπαρτα λουλούδια με απαλά χρώματα, δίνουν ένα πολύ όμορφο αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν τριαντάφυλλο μπέιμπι ρόουζ, άσπρη ορχιδέα, βερόνικα, γυψοφύλλη, πρασινάδα. ΑΓΙΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ Από τα παραδοσιακά «μαράσια» της Ρόδου, η Αγία Αναστασία, παραμένει γειτονιά και οι ενορίτισσες έχουν τον πρώτο λόγο στον στολισμό του Επιταφίου, της Εκκλησίας και στο ξημέρωμα του Εσταυρωμένου. Η Εκκλησία της Αγίας Αναστασίας…δεν αδειάζει ποτέ καθώς όλη τη νύχτα, ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής, ο κόσμος δεν σταματάει να την επισκέπτεται. Τον Επιτάφιο στόλισαν: Οι κυρίες Δέσποινα Σαρρή, Αναστασία Στασινάκη, Παρασκευή Μπιτζαράκη, Ελεάνα Φινοκαλιώτη. Ο στολισμός του Επιταφίου είναι προσφορά της Εκκλησίας. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Απλός αλλά πανέμορφος ο Επιτάφιος της Αγίας Αναστασίας, με το άσπρο και το φούξια να κυριαρχούν και μια εντυπωσιακή γιρλάντα να απλώνεται κατά μήκος στην πρόσοψή του. Χρησιμοποιήθηκαν τριαντάφυλλο άσπρο και φούξια, γυψόφυλλο και ορχιδέα σιμπίντιουμ. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (Ροδίνι) Στοιχεία από την Ορθόδοξη εκκλησία σε σχέδιο «δανεισμένο» από το ʼγιο Όρος, μαζί με χιλιάδες λουλούδια, πέρλες και χάντρες, χρησιμοποιήθηκαν φέτος για να γίνει ο στολισμός του Επιταφίου στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου πόλεως Ρόδου, στο Ροδίνι. Η πρώτη εντύπωση του επισκέπτη είναι πως πρόκειται για ένα ψηφιδωτό από τα παραπάνω υλικά, τα οποία ορθά χρησιμοποιούμενα δίνουν ένα μοναδικό αποτέλεσμα αφού επί της ουσίας είναι ένα μεγάλο κέντημα! Σύμφωνα με όσα δήλωσαν στην «Ροδιακή» οι «τεχνίτες» του, με τέτοιο τρόπο Επιτάφιοι στολίζονται μόνο στη Λάρισα, στη Δράμα, στην Ουρανούπολη και φέτος για πρώτη φορά και στην Δωδεκάνησο! Ο στολισμός ορισμένων κομματιών που χρησιμοποιήθηκαν ξεκίνησε από τον Φεβρουάριο, ενώ για το σύνολο του επιταφίου χρειάστηκαν 8.000 μπουτόν, 100.000 πέρλες, 14.000 χαντράκια λεπτά και 9.000 πούλιες! Χαρακτηριστικότερα στοιχεία του Επιταφίου είναι «τα δάκρυα της Παναγιάς» σχέδιο που έχει δοθεί από τους μοναχούς του Αγίου Όρους και στολίζει τις τέσσερις πλευρές του. Ήταν φτιαγμένες δε από πέρλες όλες στο χέρι. Στο μπροστινό αλλά και πίσω μέρος του Επιταφίου έχει κεντηθεί ο Νυμφίος με χαντράκι και πέρλα και στα δύο πλαϊνά μέρη η Παναγία. Επίσης πρωτότυπος ήταν και ο στολισμός του τρούλου, όπου έχει «κεντηθεί» ο Γολγοθάς του Χριστού, για τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν 3.000 πετραδάκια, αλλά και ορχιδέες μωβ και ροζ. Στο εσωτερικό του επιταφίου χρησιμοποιήθηκαν 7.000 κέρινα τριαντάφυλλα φτιαγμένα στο χέρι, αλλά και 2.000 μικρά λουλούδια τα οποία «έντυσαν» το ξύλο του επιταφίου. Από τη Μ. Δευτέρα ξεκίνησε την προετοιμασία του η οικογένεια της κ. Στυλιανής Σαββατιανού, που όπως κάθε χρόνο κάνει τη δωρεά, και τοποθέτησε – με τη βοήθεια αρκετών πιστών- χιλιάδες λουλούδια, τα χειροποίητα κεντήματα, τους σταυρούς και όλα τα υπόλοιπα στολίδια στον επιτάφιο. Αξίζει να σημειωθεί πως κάθε ένα από τα λουλούδια που χρησιμοποιήθηκαν «κεντήθηκαν» με πούλιες δίνοντας ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα. Ο στολισμός ήταν δωρεά των: Κωνσταντίνου Σαββατιανού, Μαρουλίας Σαββατιανού, Βασιλείου Μανούσου και Στυλιανής Σαββατιανού που έκανε και τη κατασκευή, ενώ σημαντική ήταν και η εθελοντική βοήθεια που δόθηκε από τους: Αποστόλη Γελαδάρη, Παναγιώτα Δημητραδιού, Πακοή Χατζηνικολάου, Νίκος Ιωάννου, Ελένη Γελαδάρη, Δώρα Κουπίδου και Ειρήνη Κόλλια. ΑΝΑΛΗΨΗ (πόλεως Ρόδου) Πανέμορφος και ανοιξιάτικος και τη φετινή χρονιά ο επιτάφιος στην εκκλησία της Ανάληψης, ο οποίος στολίστηκε με λουλούδια λευκά και φούξια τα οποία έδωσαν ένα πραγματικά θεσπέσιο αποτέλεσμα. Κυρίες τη ενορίας υπό την καθοδήγηση της υπεύθυνης από το ανθοπωλείο «ΖΕΡΜΠΕΡΑ» ανέλαβαν το στολισμό, χρησιμοποιώντας φούξια τριαντάφυλλα, δίχρωμα αστρομέρια, λιλά ορχιδέες, ζέρμπερες, μπουτόν και γυψοφύλλη, φυλλώματα, μυρόκλαδα και φτέρες. ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ (πόλεως Ρόδου) Λιτός και απέριττος «ντυμένος» στα λευκά που συμβολίζει την αγνότητα του Κυρίου, ήταν και φέτος ο επιτάφιος στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων. Τον στολισμό του με λευκά γαρίφαλα και μωβ ορχιδέες, ανέλαβαν νέοι και νέες από την περιοχή, ενώ κυρίες της ενορίας έψελναν για τον Χριστό. Όλα τα λουλούδια είναι προσφορά των ενοριτών οι οποίοι κάθε χρόνο φροντίζουν για το στόλισμα του Επιταφίου. ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (πόλεως Ρόδου) Το λευκό και το μωβ ήταν τα χρώματα που κυριάρχησαν φέτος στον εντυπωσιακό επιτάφιο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, όμως αυτό που πραγματικά έκανε την διαφορά, ήταν ο δυόσμος που χρησιμοποιήθηκε για το στόλισμα μαζί με μερικές λευκές ορχιδέες και γυψόφυλλο. Τα λουλούδια ήταν προσφορά των ενοριτών οι οποίοι προτίμησαν να ξοδέψουν όσο το δυνατόν λιγότερα χρήματα για το στολισμό του επιταφίου και τα υπόλοιπα δόθηκαν στο Φιλόπτωχο Ταμείο της ενορίας προκειμένου, να βοηθηθούν πέντε παιδιά που σπουδάζουν και δύο άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα αναπηρίας. Φέτος το στολισμό ανέλαβαν οι: Ζωή Ξεπαπαδάκη, Στέλλα Ξεπαπαδάκη, Αναστασία Ξεπαπαδάκη, Αντώνης Ξεπαπαδάκης, Τριανταφυλλιά Ξεπαπαδάκη, Ευτυχία Ξεπαπαδάκη, Ευανθία Κρητικού, Αγαπητός Κυπραίος, Στέλλα Κυρμπάση, Μιχαλίτσα Μητσού, Διονυσία Ρουσέτου, Σταματία Σταματάκη και Ηρώ Αττιτή. ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ (πόλεως Ρόδου) Εντυπωσιακές συνθέσεις στόλιζαν φέτος τις τέσσερις πλευρές του Επιταφίου στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων δίνοντας ένα διαφορετικό χαρακτήρα. Για το στόλισμα που έγινε από το ανθοπωλείο «ΓΑΡΔΕΝΙΑ» και την Κατερίνα Χατζημανέτα χρησιμοποιήθηκαν ανθούρια, δίχρωμα τριαντάφυλλα και ορχιδέες λευκές. ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ (Παλιό νοσοκομείο) Απαλές μωβ, ροζ αλλά και λευκές αποχρώσεις κυριάρχησαν στον επιτάφιο της Αγίας Αικατερίνης στο παλιό νοσοκομείο, στολισμός του οποίου έγινε από το ανθοπωλείο «Green Show» και προσωπικά από τον κ. Παναγιώτη Χατζημανέτα. Τα λουλούδια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ανθούρια εξάβια και «moments», σε συνδυασμό με τριαντάφυλλα αμνήσια, ορχιδέες «blue magic» και διάφορα φυλλώματα , δίνοντας ένα εξαίσιο αποτέλεσμα. ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ (Ιξιά) Με κόκκινα τριαντάφυλλα και γυψόφιλο στολίστηκε φέτος ο επιτάφιος του Ιερού Ναού Παναγίας Φανερωμένης στην Ιξιά, από το ανθοπωλείο Arallia. ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (Ιαλυσός) Εντυπωσιακός ήταν και φέτος ο στολισμός του επιταφίου, στην κεντρική εκκλησία της Ιαλυσού, ο οποίος αποτελείται από το κεντρικό μέρος (σώμα) και τους τρεις σταυρούς, κάθε έναν από τους οποίους βρίσκονται στο επάνω μέρος, ήταν δωρεά των οικογενειών Νικήτα Κύρη, Ειρήνης Κώστα και Παρασκευής Βαρβουδάκη. Ο στολισμός έγινε υπό την επίβλεψη της «μαστόρισσας» Στάσας Μαστροβασίλη με τη σημαντική βοήθεια των γυναικών της ενορίας και των μελών του Συλλόγου Γυναικών Ιαλυσού. Θα πρέπει να τονιστεί ότι είναι παράδοση οι σταυροί αυτοί να γίνονται με έξοδα κάποιων οικογενειών που το επιθυμούν και οι οποίες είναι διαφορετικές κάθε χρόνο. Τα λουλούδια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν λευκά τριαντάφυλλα, ορχιδέες μωβ και λευκές μικρές και μεγάλες, χρυσάνθεμα (μόνο στους σταυρούς), άσπρα γαρύφαλλα, αράχνη, γυψόφιλο και ανθοί της λεμονιάς. Αξίζει να σημειωθεί πως φέτος από τον Σύλλογο Γυναικών Ιαλυσού μοιράστηκε στον κόσμο κρέμα από σιτάρι και σουσάμι. Ι.Ν. ΣΩΤΗΡΟΣ (Ιαλυσός) Με λουλούδια στα εντυπωσιακά χρώματα του κίτρινου και του πράσινου, στολίστηκε φέτος ο Επιτάφιος στην εκκλησία του Σωτήρος στην Ιαλυσό. Τον στολισμό ανέλαβαν ενορίτισσες χρησιμοποιώντας σιμπίντιουμ κίτρινα και πράσινα, τριαντάφυλλο ροζ, λίλιουμ κίτρινα, πρασινάδες και φυλλώματα. Οι ενορίτισσες έκαναν πραγματικά «επαγγελματική δουλειά» στο στόλισμα του επιταφίου με ένα καταπληκτικό αποτέλεσμα. ʼΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (Κάτω) Μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες κάθισαν για μια ακόμη χρονιά οι δεκάδες πιστοί που βρέθηκαν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (κάτω), ενώ πλήθος κόσμου έκανε πέρασμα και από αυτή την εκκλησία. Ο στολισμός του Επιταφίου: για μια ακόμη χρονιά έγινε από το ανθοπωλείο «Αράλια» και είναι προσφορά ενοριτών και φίλων. Τα άνθη Με το μωβ και το άσπρο να κυριαρχούν και αυτή τη χρονιά στον στολισμό της εκκλησίας, από τους επιτάφιους που ξεχωρίζουν για το λιτό και συνάμα όμορφο αποτέλεσμα, ενώ τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ορχιδέες τάιλαντ μωβ, λίλιουμ σταρ λευκά, τριαντάφυλλα βεντέλα, τροπικά φυλλώματα. ʼΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ (ʼνω) Δεκάδες ήταν οι πιστοί που και αυτή τη χρονιά επέλεξαν να στολίσουν τον Επιτάφιο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου (άνω), ενώ όπως επιτάσσει η «παράδοση» για μια ακόμη χρονιά, ο στολισμός έγινε… οικογενειακή υπόθεση! Τον επιτάφιο στόλισαν: Θεόδωρος Σταυλάς, Χατζίνα Σταυλά, Μαρία- Στέλλα Σταυλά, Μάρκος Χάλαρης, Μιχάλης Χάλαρης, Γεώργιος Χάλαρης, Ραφαήλ Χάλαρης, Μιχάλης Τριομμάτης, Ασημένα Τριομμάτη, Μαρία Λιαμή, Νεκταρία Παπανικόλα, Παρασκευή Λαρδοπούλου, Κωνσταντίνος Λαρδόπουλος, Μιχάλης Λαρδόπουλος, Χρύσα Λαρδοπούλου, Χρυσάνθη Μαριεττή, Μιχάλης Μαριεττής, Θεόδωρος Κωνσταντινίδης. Ο στολισμός του Επιταφίου είναι προσφορά των ενοριτών κ. Αριστοτέλη Κάκνη και Αθανάσιου Δούμουρα Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ροζ και άσπρα γαρύφαλλα ʼΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ Σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα όπως και κάθε χρόνο, η εκκλησία του Αγίου Φανουρίου ήταν κατάμεστη μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, αφού αποτελεί μια από τις πιο δημοφιλής εκκλησίες που επισκέπτονται οι πιστοί. Ο στολισμός του Επιταφίου για μια ακόμη φορά ήταν από το ανθοπωλείο Smart & Flowers του κ. ʼλκη Καραγιάννη ενώ τα χρώματα που επικράτησαν ήταν το μώβ, το ροζ και το άσπρο. Στην κατανυκτική ατμόσφαιρα έρχεται να προστεθεί η αναπαράσταση των Παθών του Χριστού που οι πιστοί μπορούν να διακρίνουν στη διαδρομή από τον ʼγιο Φανούριο προς την πύλη του Αγίου Ιωάννη (γνωστή σε όλους μας ως κόκκινη πόρτα). Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ορχιδέες, σιμπίντιουμ, αλστρομέριες, τριαντάφυλλο και σταρ γκέιζερ. Ο στολισμός του Επιταφίου ήταν δωρεά από πιστούς και ενορίτες. ʼΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑΣ Το άσπρο και το μωβ επικράτησε σε μια από τις πλέον παραδοσιακές εκκλησίες που βρίσκεται στην Παλιά Πόλη και μάλιστα οι πιστοί τηρούν και έθιμα όπως το κάψιμο του Ιούδα, ενώ εκατοντάδες είναι οι πιστοί που την επισκέπτονται μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν τριαντάφυλλα, κρίνα και ορχιδέες Ο στολισμός ήταν μια προσφορά πιστών και ενοριτών, ενώ τον πραγματοποίησε ο κ. Αντώνιος Τσούμπης. ΕΙΣΟΔΙΑ της ΘΕΟΤΟΚΟΥ (Νιοχώρι) Με ροζ και άσπρα άνθη στολίστηκε ο Επιτάφιος στα Εισόδια της Θεοτόκου, ενώ τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ανθούριοι, ορχιδέα, σιμπίντιουμ, οριεντάλ, τριαντάφυλλο, γκράς και γυψοφίλη, προσφορά ενοριτών και φίλων της εκκλησίας. Τον στολισμό ανέλαβε το ανθοπωλείο Κάλλυ και ο στολισμός έγινε από τους κ.κ. Δήμητρα Λίνδου, ʼννα Κάλλα, Τζίμη Τζήκα όπου κάθισαν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες προκειμένου υπάρχει αυτό το όμορφο αποτέλεσμα. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Πλήθος κόσμου, όπως επιτάσσει η παράδοση, ξημερώθηκε τη Μεγάλη Πέμπτη προκειμένου το αποτέλεσμα να δικαιώσει τους δεκάδες πιστούς που βοηθούν για τον στολισμό του Επιταφίου. Εκατοντάδες είναι οι πιστοί που θα επισκεφθούν την εκκλησία του Ευαγγελισμού, ενώ πολλές είναι οι κυρίες και οι κύριοι που βοηθούν τον στολισμό της εκκλησίας, αρκετοί από αυτούς κάθε χρόνο. ʼσπρο και ροζ ήταν τα χρώματα που επικράτησαν στον στολισμό του Επιταφίου, ενώ για μια ακόμη χρονιά η λιτότητα ήταν αυτή που προτιμήθηκε για την μεγαλύτερη εκκλησία της πόλης μας. Ο στολισμός του Επιταφίου ήταν δωρεά του κόσμου ενώ τον στόλισαν οι Πάτερ Κωνσταντίνος, ο Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Μητρόπολης Ρόδου Παπαγιάννης Χαλκιάς, Στέλλα Μακρή, Μαργαρίτα Μακρή, Σταυρούλα Κωστάκη, Φωτεινή Γεωργιάδη, Ειρήνη Πλαγγέντη, Τσαμπίκα Πλαγγέντη, Κατερίνα Χατζηλαζάρου, Αλεξάνδρα Δεληνιάρη, Μαρθιέτα Φωτίου, Φαίδρα Γιακουμάρου, Φριδερίκη Πάλμου. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ (Πανεπιστημίου Αιγαίου) Τον Επιτάφιο στόλισαν: Μαργαρίτα Παναγή-Μανέττα Πρεσβυτέρα, Μαίρη Κωνσταντάρου, Κυριακή Μανέττα-Κωνσταντάρου Ανδριάνα Μανέττα, Μαρία Μανέττα, Φωτεινή Σπανού, Ελευθερία Κώτη, Ειρήνη Λυκοπάντη, Φωτεινή Χατζηαλεξίου, Σταύρος Χατζηαλεξίου, Παναγιώτα και Μανόλης Καλούδη. Τα λουλούδια αγοράστηκαν από ευγενική προσφορά ευλαβών Χριστιανών και του κ. Μανόλη Κεχαγιά πολιτικού μηχανικού, από το ανθοπωλείο Μαρίας Λενακάκη. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: ʼσπρα και κόκκινα γαρύφαλλα με φτέρη και πρασινάδα. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΑΣΑΡΩΝ Τον Επιτάφιο στόλισαν: Συμμετείχαν άντρες και γυναίκες του χωριού κάθε ηλικίας, υπό την καθοδήγηση των έμπειρων Κουρζάκη Βασίλη, Ξίπα Μανόλη, Κουρζάκη Γεώργιου, Παπανικόλα Σταμάτη και Κατσουρού Τσαμπίκας. Μαζί τους, οι Κοξάρωφ Κατερίνα, Κουμούλη Μαρία, Ζερβού Σεβαστή, Μουδάτσου Ειρήνη και Ζαννέτου Ευτυχία. Ο Επιτάφιος είναι φτιαγμένος από λουλούδια που προσέφερε ο κόσμος. Τα άνθη που χρησιμοποιήθηκαν: Βασικό στοιχείο του στολισμού του Επιταφίου είναι το γαρίφαλο, χρώματος μωβ και άσπρου. Επίσης, έχουν χρησιμοποιηθεί ροζ και λευκές ορχιδέες, ροζ κρίνοι και λευκές μαργαρίτες ενώ ιδιαίτερο τόνο δίνει η πρασινάδα. ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (Έμπωνας) Την επιμέλεια στολισμού του Επιταφίου είχαν οι: Παπαηλία Τασούλα, Παπαηλία Χαρούλα, Τσουκαλάς Λευτέρης ενώ βοήθησαν και οι ενορίτες του χωριού. Ο Επιτάφιος στον Έμπωνα είναι από τους πιο πρωτότυπους και εντυπωσιακούς αφού το Σώμα του κοσμούν τέσσερις άγγελοι φτιαγμένοι από 4500 γαρύφαλλα!