Νησιωτική πολιτική στον τομέα υγείας

Προτάσεις της οργάνωσης Ρόδου της Δημοκρατικής Αριστεράς

Στην ανάγκη εφαρμογής νησιωτικής πολιτικής στον τομέα της υγείας της κοινωνικής προστασίας αναφέρεται με ανακοίνωσή της η Γραμματεία Οργάνωσης Ρόδου της Δημοκρατικής Αριστεράς. Στην ανακοίνωση αφού επισημαίνονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τομεάς υγείας ως κύριο το νοσοκομείο της Ρόδου κατατέθηκαν προτάσεις για την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης της Οργάνωσης Ρόδου της ΔΗΜΑΡ έχει ως εξής: “Ο Ελληνικός νησιωτικός χώρος αποτελεί γεωγραφική ενότητα στην περιφέρεια της Ευρώπης με έντονο κατακερματισμό. Τα Ελληνικά νησιά έχουν ιδιαίτερη σημασία στον ελληνικό και διεθνή χώρο γιατί βρίσκονται σαν νησιωτικά συμπλέγματα στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Ελλάδα σαν νησιωτική χώρα χρειάζεται μια σύγχρονη πολιτική για την βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών της επενδύοντας στην ιστορία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον. Για να υπάρχει όμως επιτυχής βιώσιμη ανάπτυξη θα πρέπει αυτή να βασισθεί στη σωστή αποτίμηση των συνθηκών και των δυνατοτήτων του σήμερα με ορίζοντα το αύριο. Για να ενισχυθεί η οικονομική προοπτική μέσα, από την τουριστική κύρια ανάπτυξη, και για να ξεπεραστούν προβλήματα που υπάρχουν στις νησιωτικές κοινωνίες θα πρέπει να χαραχθούν πολιτικές που προστατεύουν το περιβάλλον, βελτιώνουν τις μεταφορές και την ενδοεπικοινωνία μεταξύ των νησιών και εξασφαλίζουν υγειονομική προστασία και φροντίδες υγείας στους κατοίκους αλλά και τους επισκέπτες. Στα γεωγραφικά δεδομένα των ελληνικών νησιών από τα παραπάνω εκπορεύεται η ανάγκη εφαρμογής ολοκληρωμένης νησιωτικής πολιτικής στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής προστασίας γενικότερα, εξειδικευμένης ανά περιφέρεια, ανά ομάδα νησιών και ανά νησί ανάλογα με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά των. Εθνικό Σύστημα Υγείας Η έλλειψη συντονισμού, ελέγχου και νέων προτάσεων το καθιστά δύσκαμπτο και αναξιόπιστο. Το καθιστά ένα πολυέξοδο «μη Σύστημα» που ταλαιπωρεί και βασανίζει τον πολίτη. Το καθιστά ένα «μη Σύστημα» από το οποίο ο Πολίτης είναι απών. Ιδιαίτερα στην χώρα μας, σήμερα με οικονομικές συνθήκες δυσμενείς τόσο σε παγκόσμιο όσο και εθνικό επίπεδο, που επηρεάζουν την ζωή μας, και οι αλλαγές της παραδοσιακής δομής και συμπεριφοράς στην οικογένεια και οι εξελίξεις στην ιατρική και την τεχνολογία επιβάλλουν μια νέα αντίληψη στην χάραξη κοινωνικών πολιτικών, ιδιαίτερα στο χώρο της υγείας, που περνά μέσα από την αφύπνιση και ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Πριν από κάθε ενέργεια σχεδιασμού για την νέα εποχή, ανεξάρτητα από κάθε μνημονιακή, υποχρέωση θα πρέπει να απαντήσουμε στα εξής ερωτήματα: • Πόσο ανθρωποκεντρικό είναι σήμερα το υπάρχον σύστημα σε γενικό αλλά και τοπικό επίπεδο; • Ποιες είναι και σε τι ποσοστό εξυπηρετούνται οι πραγματικές ανάγκες από τις λειτουργούσες δομές του συστήματος; • Τα ελλείμματα στην συνέχεια του Συστήματος Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας, απουσία ουσιαστικής πρωτοβάθμιας και μετανοσοκομιακής φροντίδας συμμετέχει ή όχι στον κοινωνικό αποκλεισμό ατόμων και κοινωνικών ομάδων με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζεται ως μη σύστημα; • Η μη αποδοχή της ιδιαιτερότητας της νησιωτικότητας και της απομόνωσης περιοχών είναι ή όχι η αιτία ώστε να μη μπορεί να χαρακτηρισθεί Εθνικό; Παρά τα οράματα της δεκαετίας του ’80 και τον επανασχεδιασμό με την αποκέντρωση του συστήματος (ΠΕΣΥΠ) στις αρχές του 21ου αιώνα το σύστημα παραμένει αγκυλωμένο, γραφειοκρατικό και προσαρμοσμένο στη φιλοσοφία του νοσοκομειακού – ιατροκεντρικού σχεδιασμού και μάλιστα μετά το 2004 χωρίς τον κοινωνικό έλεγχο που ήταν θεσμοθετημένος σε προηγούμενες περιόδους. Το νοσοκομειακό – ιατροκεντρικό μοντέλο ανάπτυξης και οι αναπτυγμένες από αυτό υπηρεσίες, αλλά και οι αγκυλώσεις του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος που πέρασαν στο πρόχειρα σχεδιασμένο ΕΟΠΥΥ με μοναδικό σκοπό την περιστολή των δαπανών και όχι την κάλυψη των αναγκών, ακύρωσαν νομοθετικές προσπάθειες για την εφαρμογή τόσο του σκέλους των πρωτοβάθμιων φροντίδων υγείας όσο και αυτού της μετανοσοκομειακής (αποθεραπεία – αποκατάσταση) προσέγγισης. Ακυρώσεις προσπαθειών που συνδυαζόμενη με την οικονομική ένδεια μεγάλου ποσοστού πολιτών οδηγεί στον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση. Η συνταγματική επιταγή για την προσαρμογή κάθε νομοθετικού σχεδιασμού στις ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου, για τον χώρο της υγείας έχει μείνει κενό γράμμα με αποτέλεσμα να χαθεί ο χαρακτήρας του Εθνικού αλλά αυτός του Συστήματος τουλάχιστον στο νησιωτικό χώρο. Νέος Οργανισμός Νοσοκομείου Ρόδου Τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει το ΕΣΥ αλλά και ο ευρύτερος δημόσιος τομέας υγείας στη χώρα μας δεν αφορούν μόνον τις ελλείψεις σε προσωπικό ή τις σπατάλες και τη διαφθορά, όπου επικεντρώνονται συνήθως τα φώτα της δημοσιότητας. Το ΕΣΥ καρκινοβατεί γιατί πάνω απ' όλα υποχρηματοδοτείται, κακοδιοικείται και είναι άναρχα οργανωμένο. Χρήματα όμως δεν υπάρχουν λόγω της τραγικής κατάστασης της ελληνικής οικονομίας και συνακόλουθα δεν μπορούν να δημιουργηθούν νέες υποδομές και να γίνουν οι αναγκαίες προσλήψεις. Το μόνο που μπορεί να γίνει και που επιβάλλεται να γίνει το γρηγορότερο, είναι ο ριζικός επανασχεδιασμός των μονάδων του ΕΣΥ, καθώς και των υπηρεσιών που αυτές διαθέτουν, κυρίως των κλινικών και των εργαστηρίων. Η σημερινή τους κατανομή είναι απόρροια ιστορικών συγκυριών, πολιτικών πιέσεων και πελατειακών σχέσεων μη ανταποκρινόμενες στις ανάγκες υγείας του πληθυσμού κάθε περιφέρειας. Ο νέος Οργανισμός του Νοσοκομείου της Ρόδου απεικονίζει όλη την παραπάνω παθολογία του συστήματος αντικατοπτρίζοντας μια προσπάθεια ισορροπίας μνημονιακών υποχρεώσεων και εργασιακής ειρήνης με έναν σχεδιασμό που περικόπτει και ελέγχει λειτουργικές δαπάνες θεωρώντας πως μειώνοντας τις κλίνες έχεις ανάγκη μικρότερου αριθμού π.χ νοσηλευτικού, παραϊατρικού και βοηθητικού προσωπικού και άρα μικρότερη λειτουργική δαπάνη ανά κλίνη. Σχεδιασμός που παραβλέπει την πρακτική αξιολόγησης διεθνώς της καλής λειτουργίας μιας νοσοκομειακής μονάδας όχι από τα οικονομικά αποτελέσματα χρήσης των διαθεσίμων κλινών αλλά από τα αποτελέσματα μεγέθους εξυπηρετούμενων πολιτών από τις υπηρεσίες της μονάδας αυτής. Σχεδιασμός που παραβλέπει την εξυπηρέτηση των αναγκών μιας νησιωτικής περιφέρειας που οι καθημερινές ανάγκες σε παροχή υπηρεσιών είναι μεγάλες. Σχεδιασμός που ούτε την εργασιακή ειρήνη εξυπηρετεί γιατί μεταφέρει την ένταση εργασίας στο ελλειμματικό σε σύνθεση νοσηλευτικό, παραϊατρικό και βοηθητικό προσωπικό. Πρόταση Διεθνώς, χρειαζόμαστε όλο και λιγότερες νοσοκομειακές κλίνες γιατί μειώνεται η μέση διάρκεια νοσηλείας και αναπτύσσονται ραγδαία νέες εξωνοσοκομειακές μορφές περίθαλψης, όπως τα χειρουργεία και οι κλινικές ημέρας, η νοσηλεία στο σπίτι, τα κέντρα αποκατάστασης κ.ά. Σήμερα στην Ελλάδα έχουμε 4,2 κλίνες ανά 1.000 κατοίκους, όταν στην Ολλανδία και αλλού λειτουργούν 3-3,5 κλίνες ανά 1.000 κατοίκους. Εντύπωση, επίσης, προκαλεί το γεγονός ότι παρά τις ελλείψεις στην περιφέρεια πολλά νομαρχιακά νοσοκομεία, και της Ρόδου, λειτουργούν με χαμηλό μέσο ετήσιο ποσοστό κάλυψης, 50-60% και μέση διάρκεια νοσηλείας 3,6 ημέρες, δηλαδή χωρίς να αξιοποιείται σχεδόν το ήμισυ μιας πολύ δαπανηρής για τη δημιουργία της αλλά κυρίως για τη συντήρηση της νοσοκομειακής υποδομής. Θα πρέπει λοιπόν να υπάρξει ένας «Καλλικράτης» στην υγεία, με συγχωνεύσεις, καταργήσεις και αλλαγές χρήσης των μονάδων και των υπηρεσιών που διαθέτουν, καθώς και με υποχρεωτικές μετατάξεις του προσωπικού, ώστε να προκύψει μία ορθολογική κατανομή τους σε αντιστοιχία με τις πραγματικές ανάγκες υγείας του κάθε πληθυσμού. Η εξοικονόμηση πόρων που θα εξασφαλιστεί, μαζί με την καταπολέμηση της σημερινής σπατάλης και διαφθοράς, που υπολογίζεται στο περίπου 30% των νοσοκομειακών δαπανών, αλλά και με τη μεταφορά ιδιωτικών πληρωμών από τον ιδιωτικό τομέα στον δημόσιο (ανάπτυξη προγραμμάτων εξυπηρέτησης τουριστών) , κάτι που μπορεί να γίνει με την ανάπτυξη των ειδικών ιατρείων και τη λειτουργία ολοήμερου νοσοκομείου. • Νέος λειτουργικός ανασχεδιασμός των νοσηλευτικών τμημάτων του Νοσοκομείου με συγχωνεύσεις που θα λειτουργούν, με το πολυδιευθυντικό θεσμοθετημένο σύστημα, ενιαία για τον Παθολογικό και τον Χειρουργικό τομέα (Κλινικά Τμήματα Παθολογικού και Χειρουργικού Τομέα) με εξαίρεση το Γυναικολογικό, Παιδιατρικό και Ψυχιατρικό Τμήμα για νοσηλεία πέραν των 4 ημερών. • Δημιουργία κλινικής μιας ημέρας και τμήματος βραχείας νοσηλείας τόσο για τον παθολογικό όσο και για τον χειρουργικό τομέα πλήρως στελεχωμένο. • Ενίσχυση της λειτουργίας του ΤΕΠ και διασύνδεση του με χρήση τηλεματικών εφαρμογών με τα άλλα νοσοκομεία της Δωδ /νήσου, τα Κέντρα Υγείας και τα Περιφερειακά Ιατρεία, πολυδύναμα ή μη. (Η επέκταση του συστήματος ηλεκτρονικής Υγείας «Δήλος» που ήδη είναι σε λειτουργία στις Κυκλάδες είναι δυνατόν σε σύντομο χρονικό διάστημα να θωρακίσουν την νησιωτική περιοχή της Δωδ/νήσου ακόμα περισσότερο δε να εξοικονομήσουν πόρους που μπορούν να διατεθούν σε άλλες δράσεις). • Ενίσχυση της λειτουργίας των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας και αυξημένης φροντίδας. • Προγραμματισμός και λειτουργία ιατρείων και εργαστηρίων για εξωτερικούς ασθενείς • Ενίσχυση της λειτουργίας του τμήματος Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης έτσι ώστε περιστατικά που χρίζουν μετανοσοκομειακής φροντίδας να αντιμετωπίζονται άμεσα στο νοσοκομείο που θα διαθέσει για τον σκοπό τις αναγκαίες κλίνες. • Συμπράξεις με τον Μη Κερδοσκοπικό – Κυβερνητικό Τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας (πρόσφατος νόμος για την δημιουργία Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων κοινωνικής φροντίδας) με σκοπό την ανάπτυξη και παροχή υπηρεσιών συμπληρωματικών του συστήματος: 1. Κατ΄ οίκον Φροντίδα και νοσηλεία, 2. Αποθεραπεία και Αποκατάσταση με συνδιαχείριση του ΚΕΚΥΚΑΜΕΑΔ,, 3. Ενίσχυση της προνοσοκομειακής φροντίδας και της λειτουργίας του ΕΚΑΒ με υποδομές στις τοπικές δημοτικές ενότητες και οχήματα που μεταφέρουν τους ασθενείς στα κέντρα του ΕΚΑΒ ή στο Νοσοκομείο της Ρόδου όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο όχημα. 4. Ενίσχυση των δραστηριοτήτων του νοσοκομείου στον νοσηλευτικό τομέα (βοηθοί θαλάμων), στην καθαριότητα, αλλά και στην παραγωγή γευμάτων που θα δώσει την δυνατότητα εργασίας σε άνεργους νέους. Η ΔΗΜ.ΑΡ στέκεται πέρα και έξω από κάθε εσωτερική διαμάχη του συστήματος που επί σειρά ετών ταλανίζουν και αποσταθεροποιούν το σύστημα και το απομακρύνουν συνεχώς από τον προορισμό του που ήταν και συνεχίζει να είναι η «Δωρεάν και ίση παροχή υπηρεσιών Υγείας σε όλους τους πολίτες»