Αμαράντειος φυτώριο όπου θα βλαστήσει ο σεβασμός προς την Θρησκεία η αγάπη προς την Πατρίδα

Σχολιασμός-παρουσίαση Κώστας Τσαλαχούρης Ήταν 13 Σεπτεμβρίου 1911, ημέρα Κυριακή, παραμονή του Σταυρού, με το παλιό ημερολόγιο. Την ημέρα αυτή, έγιναν τα εγκαίνια του νέου Σχολείου στη συνοικία του Νιοχωριού, που ονομάστηκε Αμαράντειο. Κύριοι και μοναδικοί χρηματοδότες ήταν μέλη της οικογένειας Αμαράντου, ο Γεώργιος Αμάραντος και η αδελφή του Δέσποινα, ο πρώτος, όμως, δεν ευτύχησε να δει την προσφορά του στον τόπο που τον γέννησε, ολοκληρωμένη. Ήδη πριν δύο χρόνια εγκατέλειψε τα εγκόσμια, σε Νοσοκομείο των Αθηνών, την δε επιθυμία του συνέχισε εξ ολοκλήρου η αδελφή του Δέσποινα, η οποία παρευρισκόταν στα εγκαίνια. Επίσης αναφέρεται ως ευεργέτης της Σχολής και ο γαμπρός της Δέσποινας, Φίλιππος Ιωαννίδης. Ο χρονικογράφος της εποχής μας πληροφορεί ότι πριν τα εγκαίνια, ετελέσθη στον Ναό των Εισοδίων μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αειμνήστου ευεργέτη Γεωργίου Αμάραντου, και ακριβώς στις 10 το πρωί, στην κεντρική αίθουσα του Αμαράντειου, κατάλληλα διακοσμημένη, άρχισε η τελετή των εγκαινίων. Σ’ αυτήν παρέστησαν η Δέσποινα Αμαράντου, αδελφή του ευεργέτη-την γράφει ευγενεστάτη-η δεσποινίς Μαρία Αμαράντου και Κλεάνθης Φιλίππου, οι μεγάτιμοι ιδρυτές του Βενετοκλείου Γυμνασίου Δημήτριος και Μίνως Βενετοκλής συνοδευόμενος από την ευγενέστατη σύζυγό του Μαρουλίτσα, ο πρόξενος της Ελλάδος Σπαθάρης, ο Αλφρέδος Μπιλιόττι, οι υποπρόξενοι Ατταλμπέρτ Λαφφών, της Γαλλίας, Αλμπέρτ Μπιλιόττι της Αγγλίας και Ιταλίας, Αντόνιο Μπάρμαν της Γερμανίας και Αυστρίας, Κωνσταντίνος Μπίλλης διερμηνέας της Νομαρχίας, εκπροσωπών τον Νομάρχη του Αρχιπελάγους, Νουρή εφέντης Διευθυντής της Σχολής Ιδαδιέ, Τεφήκ εφέντης Σεφκέτ Μαχήρ Μπέης, Πρόεδρος της Λέσχης του Νεοτουρκικού Κομιτάτου «Ένωση και Πρόοδος»-τον καταγράφει ελληνομαθή- Δημήτριος Αναστασιάδης Γυμνασιάρχης του Βενετοκλείου Γυμνασίου, Εμμανουήλ Καλαμπίχης διευθυντής της Αστικής Σχολής, Μπενουά Διευθυντής της Γαλλικής Σχολής των Φρερ, τα Κοινοτικά Σωματεία και πολλές κυρίες και κύριοι, επίλεκτα μέλη της Ροδιακής Κοινότητας. Μετά τον αγιασμό που ετελέσθη από τον παπα-Χριστοφή που αναπληρούσε τον ασθενούντα Μητροπολίτη, χορός μαθητριών υπό την διεύθυνσιν της καλλίστης Νηπιοπαρθεναγωγού δεσποινίδας Ελένης Κλεάνθους, έψαλε ύμνον για τον Σουλτάνο. Η ομιλία Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο έγκριτος ιατρός Νικόλαος Καραγιάννης που προσφώνησε την αδελφή του ευεργέτη εκ μέρους της Εφορείας της Σχολής, ειπών τα εξής: «Προσήλθομεν εις την σεμνήν και φαιδράν ( σ.σ. χαρούμενη, πρόσχαρη, ευχάριστη) αυτήν εορτήν της σήμερον συνεχόμενοι υφ’ ενός συναισθήματος υπερηφανείας και χαράς, διά το μεγαλοπρεπές καθίδρυμα, το οποίον κοσμεί την πόλιν ημών και πρόκειται να στεγάση μετ’ ολίγον τα τέκνα μας, εν πάση ανέσει, αλλά προ πάντων και κυρίως υφ’ ενός συναισθήματος ζωηράς και βαθείας ευγνωμοσύνης προς την ιεράν σκιάν του αοιδίμου συμπολίτου ημών Γεωργίου Αμαράντου, και θερμής συμπαθείας προς την ερίτιμον αδελφήν εκείνου Δέσποιναν Αμαράντου, εις την γενναιοδωρίαν και φιλομουσίαν των οποίων οφείλομεν το περικαλλές τούτο στόλισμα της πόλεως ημών, διά το οποίον όχι μόνον αύτη αλλά και η Ρόδος σύμπασα δικαιούται να σεμνύνηται. Δεν συνεπληρώθη εισέτι διετία από της ημέρας καθ’ ην θλιβερόν μας διεβιβάζετο εξ Αθηνών άγγελμα, ο θάνατος του αειμνήστου συμπατριώτου ημών και γενναίου δωρητού της σχολής ταύτης, Γεωργίου Αμαράντου, επελθόντος μετά μακράν και πολυώδυνον νόσον, καθ’ ης ουδέν ίσχυσαν, ούτε αι ευχαί ημών όλων ούτε της επιστήμης τα μέσα, αλλ’ ούτε αι πρόθυμοι και αδιάλειπτοι περιποιήσεις φιλοστόργου αδελφής. Σύμπασα η πόλις ημών συνεμερίσθη την θλίψιν της συμπαθούς οικογενείας, η δε Εφορεία της Σχολής ταύτης, διερμηνεύς γενομένη των αισθημάτων των συμπολιτών μας, διεβίβασε τα θερμά συλλυπητήριά της προς την πενθούσαν αδελφήν του αειμνήστου, ήτις εις απάντησιν εδήλου ότι εκπληρούσα διακαή πόθον του προσφιλούς αυτή αδελφού, θέλει ανεγείρει επί ιδίου οικοπέδου Σχολήν, ην θα δωρήση εις την Κοινότητα της συνοικίας Νεοχωρίου. Μετά χαράς και συγκινήσεως ήκουσαν πάντες την είδησιν της μεγάλης ταύτης δωρεάς, αυθόρμητοι δε και αθρόοι προσήλθον οι πολίται εις το πάνδημον αρχιερατικόν μνημόσυνον, όπερ αμέσως ετελέσθη υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αοιδίμου Γεωργίου Αμαράντου. Η Εφορεία της Σχολής συνελθούσα τότε διεβίβασε τας θερμάς ευχαριστίας της προς την έντιμον ευεργέτιδα Δέσποιναν Αμαράντου και εψηφίσατο: Να ονομασθή η Σχολή εκ του ονόματος αυτών Αμαράντειος Σχολή. Να τελήται ετησίως αρχιερατικόν μνημόσυνον υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αοιδίμου Γεωργίου Αμαράντου, την ημέραν του θανάτου αυτού. Να αναρτηθώσιν αι εικόνες αυτών εν τη αιθούση της Σχολής. Μετά τινα χρόνον υπεδεχόμεθα την ευγενή ευεργέτιδα επανερχομένην εις την πατρίδα της και έσχομεν την ευκαιρίαν να εκφράσωμεν αυτή και διά ζώσης τας απείρους της Κοινότητος ευχαριστίας και την ζωηράν αυτής ευγνωμοσύνην διά την μεγάλην δωρεάν της. Μόλις ανεπαύθη εκ των κόπων του ταξειδίου καίπερ εισέτι διατελούσα υπό την βαρείαν θλίψιν, της απωλείας του προσφιλούς αδελφού, πρώτη αυτής μέριμνα υπήρξεν όπως επιληφθή συντόνως, των της παρασκευής της ανεγέρσεως της Σχολής, ήτις έμελλε να γίνη στόλισμα διά την Ρόδον και μνημείον αθάνατον της γενναιοδωρίας και φιλομουσίας των ιδρυτών της. Η Σ. Κυβέρνησις παρέσχεν εγκαίρως την κατάλληλον άδειαν· εφ’ ω εκφράζομεν Αυτή την βαθείαν ευγνωμοσύνην ημών ως και τη Α.Μ. τω φιλομούσω και φιλοπροόδω ʼνακτι ημών Σουλτάν Μεχμέτ. Το έργον ήρξατο κατά τας αρχάς του παρελθόντος χειμώνος, συντελεσθέν προ τινων μόλις ημερών. Παρηκολουθούμεν πάντες την πρόοδον αυτού και πάντες μετ’ ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος, ερρίπτομεν εκάστοτε εν βλέμμα εις αυτό, ωσεί επρόκειτο περί του ιδίου ημών οίκου. Πας λίθος προστιθέμενος εις την περίβλεπτον οικοδομήν ήτο και εν βήμα προς το ποθητόν τέρμα, ήτο εις επί πλέον παλμός χαράς εν τη καρδία ημών, παλμός όστις αναμφιβόλως θα είχε τον αντίκτυπόν του εις την καρδίαν της ευγενούς ευεργέτιδος ήτις μακρόθεν παρηκολούθη νοερώς μετά στοργής το βαθμιαίως προαγόμενον έργον. Πάσης τάξεως πολίται παρερχόμενοι καθ’ εκάστην ίσταντο επί τινας στιγμάς και απεθαύμαζον μετά τινος υπερηφανείας και ενδομύχου χαράς το μεγαλοπρεπές και ενταυτώ σεμνόν και χαρίεν οικοδόμημα και η υπερηφάνεια και η χαρά αύτη απετυπούτο επί της μορφής αυτών, αθορύβως θαυμαζόντων και ευγνωμονούντων σιωπηρώς. Σχολή Φυτώριο Σήμερον παραλαμβάνομεν την Σχολήν ταύτην, την οποίαν μέλλομεν να καταστήσωμεν το φυτώριον όπου θέλει βλαστήσει ο σεβασμός προς την θρησκείαν η προς την πατρίδα αγάπη και η προς την οικογένειαν στοργή, όπου θα διαπλασθή η ενάρετος μήτηρ και ο χρηστός πολίτης. Ευγενεστάτη Κυρία, Δεν ηξεύρω εάν ήτο πολύ ευτυχής η ιδέα της Κοινότητος ταύτης και της Εφορείας της Σχολής όπως γίνω εγώ ο διερμηνεύς της ευγνωμοσύνης αυτής και των αισθημάτων της προς υμάς συμπαθείας και εκτιμήσεως. Εάν απέβλεπον εις την καλλιέπειαν και τον λυρισμόν, εις ον συνήθως μεταρσιούνται οι ρήτορες εις παρομοίας περιστάσεις, μοι φαίνεται ότι η εκλογή των δεν υπήρξε πολύ επιτυχής. Εάν, όμως, σκοπός των ήτο η σεμνή και απέριττος έκφρασις της ευγνωμοσύνης αυτών και η άδολος εκδήλωσις της θερμής συμπαθείας, ην πάντες τρέφομεν προς ημάς, τότε δεν ηστόχησαν πολύ διότι περισσότερον παντός άλλου δύναμαι να γνωρίζω την στοργήν, ην επεδείξατο ολόκληρος η οικογένεια ημών προς την Σχολήν ταύτην από του μακαρίτου γαμβρού σας Φιλίππου Ιωαννίδου του πρώτου αναγράψαντος το όνομά του εις την στήλην των ευεργετών αυτής, και του αοιδίμου αδελφού σας, του συνεχώς ενισχύοντος την λειτουργίαν αυτής διά της τακτικής γενναίας δωρεάς του, μέχρις υμών, ερίτιμος Κυρία, της επιστεψάσης το φιλάνθρωπον έργον διά της ανεγέρσεως του περικαλλούς τούτου καθιδρύματος, όπερ δεν είναι μόνον το σέμνωμα της μικράς αυτής Κοινότητος αλλά και της Ρόδου συμπάσης μετά των αδελφών ευαγών καθιδρυμάτων, άτινα η γενναιοδωρία ετέρων ευγενών της πατρίδος τέκνων του αοιδίμου Παύλου Καζούλλη και των μεγατίμων αδελφών Βενετοκλέων εδωρήσατο αυτή του Καζουλλείου δηλονότι Παρθεναγωγείου και του Βενετοκλείου Γυμνασίου. Αλλ’ εάν η ιδέα ότι παρέχετε εις την πόλιν ημών το ωραίον τούτο εκπαιδευτήριον, σας καθιστά δικαίως υπερήφανον πόσον άραγε θα καθηδύνη την καρδίαν σας η ιδέα ότι διά του έργου σας τούτου παρέχετε εις τας αθώας ψυχάς της μαθητιώσης ημών νεολαίας, την χαράν και την ευχαρίστησιν, εις δε τα τρυφερά των σώματα το θάλπος και την άνεσιν, εν μια λέξει ότι παρέχετε αυτοίς την υγείαν το πολυτιμώτατον και ανεκτίμητον τούτο δώρον εξ όσων ηδύνατό τις να επιθυμήση; Και ποία ικανοποίησις τω όντι ημπορεί να είναι μεγαλυτέρα της ιδέας ότι η απαλλαγή ολοκλήρου επερχομένης γενεάς εκ των θλιβερών αποτελεσμάτων τα οποία συνήθως προκαλεί η διαβίωσις κατά την τρυφεράν ηλικίαν εν σχολαίς πεπαλαιομέναις, στενοχώροις και κακώς αεριζομέναις, οφείλεται εις υμάς; *** Β΄ Μέρος Ο γιατρός Νικόλαος Καραγιάννης συνέχισε την ομιλία του, απευθυνόμενος πάντα προς την μεγάλη ευεργέτιδα Δέσποινα Αμαράντου: «Μας παραδίδετε την Σχολήν ταύτην και την αναδεχόμεθα πρόθυμοι να συμπληρώσωμεν το έργον ημών διά του καταρτισμού Σχολής, αρτίας, ερρύθμως λειτουργούσης, ήτις να παραγάγη καρπούς αξίους των ελπίδων και των πόθων σας. Είναι καθήκον των εκάστοτε Εφορειών να μεριμνώσιν ενδελεχώς όπως η Σχολή αύτη, ίσταται πάντοτε εις την περιωπήν, εις ην έταξεν αυτήν η φαντασία υμών και όπως οι πνευματικοί αυτοίς καρποί μη υπολειφθώσι ποτέ του περικαλλούς μεγάρου, εις ο η φιλογένειά σας την εστέγασε. Εν τη μερίμνη των ταύτη, εν τω αγώνι των τούτω, τω ευγενεί, ουδεμία αμφιβολία ότι θα έχωσιν αντιλήπτορα πρόθυμον και συνεργάτην πολύτιμον υμάς, την μητέρα της Σχολής ταύτης, διότι τω όντι, τι άλλο είναι ευγενεστάτη Κυρία, η Σχολή αύτη ή τέκνον σας εξελθούσα εκ των σπλάχνων σας αφού η καρδία σας, σας ενέπνευσε την θεάρεστον ιδέαν, την ενσάρκωσιν της οποίας πανηγυρίζομεν σήμερον; Το φίλτρον όπερ επεδείξατε δι’ αυτήν εξ αρχής, και η στοργή μεθ’ ης περιβάλλετε αυτήν σήμερον θα εξακολουθήσωσιν αμείωτα περιστοιχίζοντα αυτήν και ενισχύοντα και προάγοντα Η κανονική και απρόσκοπτος λειτουργία αυτής θα είναι η συνεχής προσπάθεια όλων ημών και η χαρά και ικανοποίησίς σας, η δε πρόοδος αυτής ο σκοπός ημών και η δικαία υπερηφάνειά σας. Διά του συνδυασμού τούτου των τάσεων και των πόθων διά της ευγενούς ταύτης συνεργασίας και αμίλλης εις ένα αγώνα φιλογενή φιλάνθρωπον, ιερόν αγώνα του οποίου τας βάσεις υμείς πρώτη εθέσατε ακλονήτους, το όνομα υμών όπερ κατέκτησεν ήδη τας συμπαθείας πάντων των συμπολιτών μας, δεν θα λαξευθή μόνον επί της προμετωπίδος της Σχολής ταύτης εις γνώσιν των επερχομένων γενεών αλλά θα χαραχθή ανεξιτήλως εις την καρδίαν παντός Ροδίου και θα καταστή διπλασίως αμάραντον, διότι αληθώς δεν αποσβέννυται, δεν λησμονείται και δεν μαραίνεται ποτέ το όνομα, το οποίον διά τοιαύτης σμίλης και επί τοιούτου μνημείου χαράσσεται». Και πραγματικά επί εκατό και πλέον χρόνια δεν λησμονήθηκε το όνομα των ευεργετών αυτών και γενεές γενεών γαλουχήθηκαν υπό την σκέπην αυτού του κτιρίου το οποίον πάντα λαμπρύνει τη συνοικία του Νιοχωριού. Ο Νίκος Καραγιάννης Ο χρονικογράφος της εποχής εκείνης σημειώνει ότι παρατεταμένα χειροκροτήματα κάλυψαν την προσφώνηση του Νικολάου Καραγιάννη, ο ποίος σημειωτέον στα κατοπινά χρόνια εχρημάτισε αναπληρωτής πρόξενος της Ελλάδος στη Ρόδο, τα σκληρά εκείνα χρόνια της τυραννίας. Ειδικά τη δεκαετία του 1920 υπήρξε αναπληρωτής πρόξενος μετά την αποπομπή του προξένου Χαλκιόπουλου, λόγω του Εκκλησιαστικού ζητήματος, μέχρι την άφιξη του νέου προξένου Αναστασίου Λιανόπουλου. Επίσης αναπληρούσε σε μεγάλα χρονικά διαστήματα των πρόξενο Δημήτριο Παππά, αλλά ακριβώς μετά το διορισμό του Τζέζαρε Μαρία Ντε Βέκκι ντι Βαλ Τζισμόν, ως διοικητή των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου, ο τετράρχης του Φασισμού ζήτησε και πραγματοποίησε σε διαδικασίες με ρυθμούς αστραπής, την απέλασή του από τη Ρόδο, παρά την παρέμβαση του ίδιου του Μουσολίνι με προτροπή του πρωθυπουργού της Ελλάδος Ιωάννη Μεταξά. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι εκθέσεις του Νικολάου Καραγιάννη που καλύπτουν την πιο κρίσιμη εικοσαετία του Δωδεκανησιακού Αγώνα 1920-1930, αποτελούν δείγμα γραφής και εγκυρότητας. Απόδειξη ότι οι εκάστοτε υπουργοί των Εξωτερικών και οι ειδικευμένοι διπλωμάτες στο Δωδεκανησιακό, χρησιμοποιούσαν και παρέπεμπαν στις εκθέσεις αυτές. Εψάλη ύμνος Στη συνέχεια μίλησε εκ μέρους της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, ο παπα-Χριστοφής ο οποίος διερμήνευσε και αυτός την ευγνωμοσύνη της συνοικίας του Νιοχωριού και ευχαρίστησε τους επισήμους που τίμησαν τη σεμνή τελετή των εγκαινίων. Ακολούθως εψάλη ύμνος προς τους ευεργέτες από τις μαθήτριες του σχολείου και η μαθήτρια ʼλκηστις Κανά πρόσφερε ανθοδέσμη στην Μεγάλη ευεργέτιδα. Ο αδελφός της, Φωκίων Κανάς απήγγειλε έμμετρο μονόλογο και τέλος προσφέρθηκαν στους παρευρισκομένους αναψυκτικά και γλυκίσματα. Έτσι έκλεισε η τελετή των εγκαινίων. Ο χρονικογράφος κλείνοντας το σημείωμά του γράφει ότι «με την τελετή των εγκαινίων, αρχίζει νέα εποχή πνευματικής προόδου για τη συνοικία του Νιοχωριού και τη νήσο μας τη Ρόδο, της οποίας τα τέκνα αντάξια των αρχαίων αυτών προγόνων δια τοιούτων φιλομούσων και πατριωτικών έργων απαθανατίζουσι τα εαυτών ονόματα». Βραβείο Η οικογένεια Καραγιάννη εθέσπισε, το 1919, βραβεία επιμελείας για τους μαθητές και μαθήτριες της Δ΄ τάξεως του Αμαράντειου στη μνήμη της Σμαραγδίτσας Ν. Καραγιάννη. Τα πρώτα βραβεία-ήταν χρηματικό ποσό δέκα φράγκων- πήραν οι αριστεύσαντες μαθητές Χαράλαμπος Χ. Χαραλαμπίδης, Ειρήνη Κομνιανάκη, Κωνσταντίνος Γ. Καμψόπουλος, Ηλίας Τριανταφύλλου και Καλλιόπη Ι. Ελιάμου. Τα βραβεία δίδονταν επί μια δεκαετία, Μια έκθεση Πολλά, χρόνια αργότερα, το 1937, μια μαθήτρια της Στ΄ τάξης του Αμαράντειου, η Μαρία Τηλιακού, γράφει μιαν έκθεση, σχετική με τη συνάντηση πέντε Σχολείων στα Πευκάκια, της Λίνδου, της Λάρδου, της Αστικής, του Αμαράντειου και του Καζούλλειου. Τίτλος «ο πικρός αποχωρισμός». Ο δάσκαλος Ν. Παπαθανασίου γι΄ αυτή της συνάντηση γράφει ότι «άμα το παιδί βρει το κατάλληλο όργανο για να εξωτερικεύει τα συναισθήματά του κι άμα γράφει μόνο εκείνα που αισθάνεται, και τη στιγμή που αισθάνεται πριν σβήσει ακόμα το συναίσθημα, μπορεί να γράψει όμορφα και χαριτωμένα…». Εδώ ο δάσκαλος «παίζει» με τις ίδιες λέξεις, με εκπληκτικό αποτέλεσμα… Η έκθεση: « Όλη τη μέρα τα μαγικά Πευκάκια, όπου μας είχαν τραπέζι τ’ αδέλφια μας της Αστικής και του Καζουλλείου, αντηχήσανε από χαρές και γέλια κι από τραγούδια αγάπης κι αδελφοσύνης των μικρών ερυθροσταυριτών και των πέντε σχολείων. Με το γέρμα του ήλιου, εσφύριξε το σήμα της συνάθροισης . Θαρρείς και ήταν μια μαχαιριά που μπήκε βαθιά μες στις καρδιές μας. Ήταν το πρώτο μήνυμα του σκληρού αποχωρισμού! Όλη η χαρά μου έγινε βαριά μελαγχολία που μούδιασε όλο μου το κορμί! Αγκάλιασα τες φιλενάδες μου και μπήκα στη γραμμή .Σ’ όλο το δρόμο ήμουν σαν τρελή. Κάθε πέντε βήματα τις έσφιγγα στο στήθος μου και τις φιλούσα. Σαν εφτάσαμε στο σχολειό τρέξαμε στα σπίτια μας και φέραμε τα δώρα μας για να τα μοιράσουμε στους φίλους και φιλενάδες μας. Με τι χαρά τα έπαιρναν! Καταλάβαινες, πώς από την καρδιά τους έβγαινε το ευχαριστώ. Κατόπιν άνοιξαν κι εκείνα μια μεγάλη κάσα, γεμάτη δώρα κι άρχισαν να μας τα προσφέρουν. Όλοι ανοίξαμε τα κουτιά μας, τα ομορφοτυλιγμένα, από περιέργεια για να ιδούμε τι είχαν μέσα. ʼνοιξα κι εγώ το δικό μου και τι να δω! Κάτω, κάτω, αμύγδαλα καθαρισμένα κι από πάνω ωραία μελεκούνια. Και με τι χάρη στοιβαγμένα! Αφού φάγαμε λίγο από τα δώρα μας ο κ. διευθυντής μας έβαλε όλους στη μεγάλη σάλα του σχολειού μας για να δείξει στα παιδιά των χωριών πώς λειτουργεί η ατμομηχανή που έχουμε στο σχολειό μας. Όταν έξαφνα ακούστηκε η σφυρίχτρα ενός αυτοκινήτου. Με αγωνία τρέξαμε όλοι στην πόρτα για να ιδούμε αν ήταν εκείνο που θα τους έπαιρνε, κι όταν εμάθαμε πώς ήταν εκείνο, κόπηκε το κουράγιο μας, γιατί ξέραμε πως σε λιγάκι θα χάναμε τις φιλενάδες μας. Παρακαλέσαμε το σοφέρ να περιμένει για να τους μοιράσωμε το γλυκισματάκι που τους είχαμε ετοιμάσει. Σαν ετελείωσε κι αυτό, πήραν τα καημένα τα καλαθάκια και ξεκίνησαν για το αυτοκίνητο με τα σκυμμένα κεφαλάκια, σαν τα’ αρνάκια που τα παν’ στο μακελειό, για να κλειστούν στους τέσσερις τοίχους του σχολειού τους. ʼλλοι έκλαιαν, άλλοι αγκάλιαζαν, άλλοι φιλούσαν κι όλοι φώναζαν: «Μη μας ξεχνάτε, να μας γράφετε» Η καρδιά μας σφίχτηκε, τα γόνατά μας έτρεμαν και τα μάτια μας γέμισαν από δάκρια. Όση χαρά είχαμε αισθανθεί σαν ήρθαν, τόση λύπη τώρα πλάκωνε την καρδιά μας. Να, η μοιραία στιγμή έφτασε! Το αυτοκίνητο άρχισε να σφυρίζει, τ’ αγγελικά τους κεφαλάκια πρόβαλαν τώρα από τα παραθυράκια και μας χαιρετούσαν «έχετε γεια, μη μας ξεχνάτε». Σε λίγο χάθηκε τ’ αυτοκίνητο σαν κανένα γλυκόνειρο που σβήνει με της αυγής το γλυκοχάραμα. Όταν γύρισα σπίτι όλα μου φαίνοντον σκοτεινά. Κάτι τι έσφιγγε την καρδιά μου, σαν να είχα χάσει ένα από τα αγαπημένα μου πρόσωπα. Μπήκα στην κρεβατοκάμαρά μας και σαν αντίκρισα άδεια και παραπονεμένα τα κρεβατάκια που είχαν αγκαλιάσει την προηγούμενη βραδιά, τις φιλενάδες μου, ξέσπασα σε ακράτητα κλάματα. Ας είναι ευλογημένη η ιερά αυτή ημέρα που μ’ έμαθε ν’ αγαπώ!».