Απελπισία, παραίτηση ή αγώνας;

Γράφει η Μαρία Καρίκη Ψυχολόγος Υπάρχουν στιγμές στη ζωή του κάθε ατόμου που μοιάζουν δύσκολες, άδικες, ανυπέρβλητες. Τα αδιέξοδα που ορθώνονται καταβάλλουν τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα να αγχώνεται, να φοβάται, να θυμώνει. Ένα συνονθύλευμα συναισθημάτων που «πνίγουν» την αισιοδοξία του και αφαιρούν από τη δύναμή του. Αισθάνεται ανήμπορος, αβοήθητος, απελπισμένος, γιατί παρά τα όσα συμβαίνουν, δεν μπορεί να βρει μια άκρη, μια λύση. Ανεξάρτητα από το όποιο υποστηρικτικό δίκτυο διαθέτει, δεν αισθάνεται ότι μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε κάποιον άλλο. Γνωρίζει ότι η ευθύνη του χειρισμού μιας προσωπικής κατάστασης βαραίνει μόνο τον ίδιο. Είναι σημαντικό σε πρώτο βήμα να γίνει μια όσο το δυνατό αντικειμενική ανάλυση της φύσης του προβλήματος μέσα από τις παραμέτρους του. Αν είναι συναισθηματικό το ζήτημα, οικονομικό ή επαγγελματικό θα πρέπει να αναζητηθούν ανάλογα τα αίτια, να καταγραφεί όσο πιο συγκεκριμένα γίνεται το συμβάν ή η κατάσταση, όπως βιώνεται ή διαδραματίζεται στο «τώρα», καθώς και να προσδιοριστούν πιθανές προεκτάσεις, συνέπειες στο μέλλον. Επιβάλλεται να προσπαθήσουμε να δούμε σφαιρικά και αποστασιοποιημένα μια κατάσταση, διαφορετικά κινδυνεύουμε να γίνουμε θύματα του πανικού και του διάχυτου άγχους, με ή χωρίς ψυχοσωματικά συμπτώματα. Σε επόμενο στάδιο είναι βασικό να αναζητήσουμε τη γνώση από κάποιον αρμόδιο, ειδικό ή απλά αντικειμενικό παρατηρητή. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι η γνώση είναι δύναμη. Χωρίς την κατοχή εξειδικευμένης ή μη γνώσης δεν μπορούμε να κατευθυνθούμε προς τις πιο κατάλληλες λύσεις. Αφού κατανοήσουμε με ψυχραιμία αυτό που συμβαίνει και αφού ρωτήσουμε πιο ειδικά μπορούμε να φτάσουμε στο στάδιο της επίλυσης. Η λύση ποτέ δεν είναι μια! Αναφερόμαστε σε εναλλακτικές πιθανές λύσεις, σε επιλογές λύσεων. Όσο και αν αυτό δεν μπορεί να διαφανεί από την αρχή, πάντα θα υπάρχουν εναλλακτικά σενάρια επίλυσης ενός ζητήματος. Ακόμα κι αν έχουμε πείσει τον εαυτό μας ότι οφείλουμε να δημιουργήσουμε εμείς τις επιλογές. Και πάντα η επιλογή που αναδύεται σε αυτό το σημείο του αδιεξόδου είναι συμβολικά η εξής: «τα παρατάω, καταρρέω ή βρίσκω το κίνητρο να συνεχίσω να είμαι όρθιος, να αγωνίζομαι;». Κάποιες φορές, πράγματι, είναι τόσο μεγάλη η απογοήτευση που μας φαίνεται πολύ πιο απλό, πολύ πιο δελεαστικό να εγκαταλείψουμε, να παραιτηθούμε… Σε αυτό το σημείο έρχονται στο μυαλό μας τα όνειρά μας, οι άνθρωποι που μας αγαπούν, που μας εμπιστεύονται ή βασίζονται πάνω μας, η πίστη στις ικανότητές μας, ο κόπος που καταβάλλαμε ως τώρα και δημιουργείται μια εσωτερική αντίσταση στην προοπτική της κατάρρευσης! Τίποτα δεν θα λυθεί, τίποτα δεν θα αλλάξει από μόνο του! Οφείλουμε να είμαστε παρόντες στη ζωή μας, τόσο στα εύκολα όσο στα δύσκολα! Οφείλουμε να ανταποκριθούμε στις ευθύνες και υποχρεώσεις μας, όσο άδικες ή δύσκολες κι αν φαντάζουν στα μάτια μας. Τίποτα δεν χαρίζεται, τίποτα δεν εξαφανίζεται «ως δια μαγείας». Ίσως, να πρέπει να αποδείξουμε ότι αξίζουμε τη ζωή που μας κληροδοτήθηκε… Όχι μόνο απολαμβάνοντας τα καλά και τα ωραία ή αποφεύγοντας ό,τι δεν μας αρέσει, αλλά μαχόμενοι να ανατρέψουμε τις συνθήκες που μας δυσχεραίνουν ή να τις προσπεράσουμε, να τις υπερβούμε βρίσκοντας ο καθένας τον δικό του τρόπο επιβίωσης! Είναι μια πρόκληση, ένα στοίχημα που κανένας δεν θα μπορέσει να αποφύγει κάποια στιγμή στην πορεία της ζωής του. ʼρα, καλό είναι να είμαστε προετοιμασμένοι γι’αυτή τη στιγμή. Να έχουμε τα εφόδια, τις απαιτούμενες δεξιότητες, τη δημιουργική-αντισυμβατική-ψύχραιμη σκέψη να ξεφύγουμε από τον κλοιό του πανικού και του μη αντιστρέψιμου….όπως εμείς το νομίζουμε…