H Ύπατη Αρμοστεία στηρίζει το σχέδιο για την προστασία των προσφύγων

Με σταθερό προσανατολισμό το σύνθημα «Κανένας πρόσφυγας πίσω σε κίνδυνο» η Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, χαιρετίζει και στηρίζει το σχέδιο της κυβέρνησης για την προστασία των προσφύγων.

Με σταθερό προσανατολισμό το σύνθημα «Κανένας πρόσφυγας πίσω σε κίνδυνο» η Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, χαιρετίζει και στηρίζει το σχέδιο της κυβέρνησης για την προστασία των προσφύγων.

Παράλληλα, απευθύνει έκκληση για την συντομότερη στελέχωση της αυτόνομης πολιτικής υπηρεσίας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η οποία εφεξής θα ασχολείται με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες.

Πρόκειται για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών και την Αναμόρφωση του Συστήματος Ασύλου (νόμος 3907/2011), το οποίο θα υλοποιηθεί από τρεις υπηρεσίες καθοριστικές για τη βελτίωση του συστήματος ασύλου στην Ελλάδα και την προστασία των προσφύγων

Με τη λειτουργία αυτών των υπηρεσιών, οι οποίες αφορούν το άσυλο, την υποδοχή και τις προσφυγές, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μανώλης Όθωνας «θα διευθετηθεί οριστικά και συνολικά το πρόβλημα».

Ειδικότερα για τη δημιουργία αυτών των νέων υπηρεσιών, ο επικεφαλής του Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Γιώργος Τσαρμπόπουλος, δήλωσε:

«Η λειτουργία μιας αυτόνομης Υπηρεσίας Ασύλου, με πολιτικό προσωπικό, θα σηματοδοτήσει την υλοποίηση ενός πάγιου αιτήματος της Ύπατης Αρμοστείας, με στόχο τη δίκαιη, γρήγορη και αποτελεσματική εξέταση των αιτημάτων ασύλου, συμπεριλαμβανομένης της παραλαβής και καταγραφής τους, που σήμερα παραμένει εξαιρετικά προβληματική, ιδιαίτερα στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής».

Προσθέτει ακόμη ότι ο ρόλος της Αρχής Προσφυγών είναι σημαντικός για την τελική κρίση σε δεύτερο διοικητικό βαθμό.

«Θα κριθούν οριστικά οι υποθέσεις που εκκρεμούν εδώ και χρόνια σε δεύτερο βαθμό (47.000), όσο και οι νέες προσφυγές που κατατίθενται κατά απορριπτικών αποφάσεων πρώτου βαθμού. Η εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων αποτελεί επιτακτική ανάγκη, ώστε να δοθεί τέλος στο καθεστώς αναμονής και αβεβαιότητας στο οποίο βρίσκονται εγκλωβισμένοι χιλιάδες αιτούντες άσυλο εδώ και πολλά χρόνια» τόνισε ο κ. Τσαρμπόπουλος.

Τέλος, είπε ότι η δημιουργία της Υπηρεσίας Πρώτης Υποδοχής και η σωστή λειτουργία των Κέντρων Πρώτης Υποδοχής στα σημεία εισόδου, θα θέσουν τις βάσεις για μία καλύτερη διαχείριση των μικτών μεταναστευτικών ροών, με εντοπισμό των προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας και παραπομπή τους σε άλλες δομές.

«Για την επιτυχία, στην πράξη, όλων των παραπάνω, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η στελέχωση των υπηρεσιών με επαρκές και κατάλληλο προσωπικό, κάτι που στις σημερινές συνθήκες απαιτεί ιδιαίτερες προσπάθειες και συντονισμό» επισήμανε.

Βεβαίως η Ύπατη Αρμοστεία, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα, λόγω της σοβαρής κοινωνικό-οικονομικής κρίσης, κυρίως όσον αφορά τη στελέχωση των υπηρεσιών αυτών, χαιρέτισε την αποφασιστικότητα των βασικών παραγόντων να προχωρήσουν και να βελτιώσουν το υφιστάμενο σύστημα ασύλου.

Η Ελλάδα αποτελεί βασική πύλη εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση προσφύγων και μεταναστών που, στη συντριπτική τους πλειονότητα, δεν διαθέτουν νομιμοποιητικά έγγραφα. Πολλοί από αυτούς, ωστόσο, έχουν ως τελικό προορισμό άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Εντούτοις, παραμένουν εγκλωβισμένοι στην Ελλάδα, ενώ η απουσία στοιχειώδους κοινωνικής μέριμνας οδηγεί σε περιθωριοποίηση και τροφοδοτεί κοινωνικές εντάσεις, φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού.

Το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα είχε επισημάνει επανειλημμένα τις ελλείψεις και τα προβλήματα στο σύστημα ασύλου της χώρας, από την απουσία δομών υποδοχής κατά την είσοδο των προσφύγων στην Ελλάδα, μέχρι την έλλειψη εγγυήσεων στη διαδικασία ασύλου και την απουσία πολιτικών κοινωνικής ένταξης.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για τα μεταναστευτικά για τις μικτές ροές των τελευταίων ετών, το 2010, το 90% των συλλήψεων για παράτυπη είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώθηκε στην Ελλάδα (75% το 2009, 50% το 2008). Το ίδιο έτος συνελήφθηκαν για παράνομη είσοδο ή παραμονή στην Ελλάδα 132.524 άτομα (126.145 το 2009, 146.337 το 2008).

Κύρια σημεία εισόδου παραμένουν τα Ελληνο-Αλβανικά (33.979) και τα Ελληνο-Τουρκικά σύνορα (47.088 χερσαία και 6.204 θαλάσσια). Τα τελευταία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ΥΑ, δεδομένου ότι αποτελούν το σημείο διέλευσης προσφύγων από χώρες που μαστίζονται από ένοπλες συρράξεις ή όπου παραβιάζονται συστηματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στα ελληνο-τουρκικά σύνορα, η μεταστροφή που παρατηρήθηκε το 2010 (από τα νησιά του ΒΑ Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα στην περιοχή του Έβρου: σχέση 1 προς 9), συνεχίζεται το 2011. Το 2011, ενώ οι συλλήψεις για παράτυπη είσοδο και διαμονή συνολικά στη χώρα σημείωσαν πτώση κατά 25% (99.368 έναντι 132.524 του 2010), στην περιοχή του Έβρου αυξήθηκαν κατά 16,77% (54.974 έναντι 47.079).

Μάλιστα παρατηρείται μεταστροφή από το βόρειο τμήμα του Έβρου, κυρίως τη χερσαία λωρίδα των 12 χλμ. (-27%), προς το νότιο τμήμα μέσω του ποταμού (+222%), μετά την ανάπτυξη της δύναμης της Frontex στην περιοχή της Ορεστιάδας και τις εξαγγελίες για την κατασκευή φράχτη μεταξύ Νέας Βύσας και Καστανιών.

Οπωσδήποτε η οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα έχει τις επιπτώσεις στο φαινόμενο της παράνομης μετανάστευσης με εμφανέστατη την ανακοπή του εισερχόμενου ρεύματος, στη διάρκεια του 2011. Ενδεικτικά αναφέρεται η ποσοστιαία μεταβολή -65,44% που σημειώθηκε στην ελληνοαλβανική μεθόριο με 11.743 συλληφθέντες λαθρομετανάστες έναντι 33.979 του 2010.

Μεγάλη είναι και η μεταβολή από τα ανατολικά θαλάσσια σύνορα να φθάνει στο -80,15% με 1.030 συλληφθέντες έναντι 5.190. Βεβαίως από την κρίση «θίγεται» και η «ευμάρεια» των διακινητών με 848 συλληφθέντες το 2011, οι οποίοι μετάφεραν 9.368 μετανάστες έναντι 1.150 του 2010 που μετέφεραν 13.2524 μετανάστες.

Επίσης, θετική συνέπεια της κρίσης είναι και η θεαματική αύξηση των επαναπατρισθέντων αλλοδαπών. Το 2011 επαναπατρίστηκαν 1.278 άτομα, ενώ μέχρι τον Ιούνιο του 2012 αναμένεται να επιστρέψουν στις πατρίδες τους 2.500 άτομα.

Οι επαναπατρισμοί πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Προετοιμασία, υλοποίηση των δράσεων εθελούσιας επιστροφής των υπηκόων τρίτων χωρών και υποδοχή αυτών στη χώρα καταγωγής τους», που υλοποιεί το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφής.

Σύμφωνα με τον Δανιήλ Εσδρά, διευθυντή Γραφείου Ελλάδας του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) «οι επαναπατρισθέντες αλλοδαποί θα ήταν περισσότεροι εάν δεν υπήρχε ο περιορισμός του κόστους». Βεβαίως, συνεχίζει, το μεγαλύτερο μέρος, σε ποσοστό 75% καλύπτεται από την Κομισιόν και το 25% από κρατικούς πόρους, ενώ κοστίζουν και οι διαδικασίες ταυτοποίησης και τακτοποίησης των απαιτούμενων πιστοποιητικών.

«Όπως αντιλαμβάνεται κανείς», προσθέτει ο κ Εσδράς, «πρόκειται για ανθρώπους που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στην Ελλάδα, είτε γιατί δεν μπορούν να φύγουν προς την Ευρώπη, είτε γιατί δεν έχουν δουλειά, αλλά ούτε χρήματα να επιστρέψουν».

Λέει ακόμη ότι «έρχονται σε εμάς γιατί παρέχουμε το μόνο ανθρωπιστικό πρόγραμμα μετανάστευσης και τους προσφέρουμε αξιοπρεπή επιστροφή, με όλα τα έξοδα πληρωμένα και 300 ευρώ στο χέρι».

Χιλιάδες είναι αυτοί που επιθυμούν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Από τον περασμένο Μάιο έχουν κατατεθεί στον ΔΟΜ περισσότερες από 4.500 αιτήσεις Κατευθύνονται κυρίως σε Μ. Ανατολή και Αφρική. Με βάση τις αιτήσεις οι Αφγανοί είναι 1.923, οι Πακιστανοί 1.087, και ακολουθούν οι Κούρδοι και οι υπήκοοι Μπανγκλαντές, Μαρόκου, Νιγηρίας, Σουδάν.

Πηγή: ΑΜΠΕ, Κατερίνα Ρουμελιώτη