Έκρηξη σούπερ-νόβα ορατή από τη Γη

Οι αστρονόμοι εντόπισαν μια σπάνια σε μέγεθος έκρηξη σούπερ-νόβα, σε απόσταση μόλις 21 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Η έκρηξη, η πιο κοντινή και πιο ορατή από τον πλανήτη μας σούπερ-νόβα εδώ και 25 χρόνια, έχει γίνει τόσο φωτεινή, ώστε θα είναι ορατή

Οι αστρονόμοι εντόπισαν μια σπάνια σε μέγεθος έκρηξη σούπερ-νόβα, σε απόσταση μόλις 21 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Η έκρηξη, η πιο κοντινή και πιο ορατή από τον πλανήτη μας σούπερ-νόβα εδώ και 25 χρόνια, έχει γίνει τόσο φωτεινή, ώστε θα είναι ορατή από τον πλανήτη μας ακόμα και με κιάλια.

Οι ερασιτέχνες παρατηρητές του ουρανού στο βόρειο ημισφαίριο (όπου και η Ελλάδα) μπορούν να στρέψουν τα όργανά τους, αν ο νυχτερινός ουρανός είναι καθαρός, στην κατεύθυνση της Μεγάλης ʼρκτου, πάνω αριστερά από τα τελευταία δύο άστρα της, από τις 9 έως τις 12 Σεπτεμβρίου, οπότε το φαινόμενο (σε μπλε-άσπρη απόχρωση) θα γίνει πιο ορατό.

Για πολλούς ανθρώπους θα είναι πιθανότατα η μοναδική ευκαιρία στη ζωή τους να δουν με γυμνά μάτια μια έκρηξη σούπερ-νόβα, καθώς η επόμενη μπορεί να συμβεί σε 100 χρόνια.

Η έκρηξη, που πρωτοεντοπίστηκε στο γαλαξία του «Τροχού», στις 24 Αυγούστου, από τον αστρονόμο του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ Πίτερ Νιούτζεντ, γίνεται συνεχώς πιο λαμπερή κάθε λεπτό που περνάει. Είναι η πιο ορατή στους ουρανούς μετά το 1954, ενώ πρόκειται για μια από τις πιο κοντινές στη Γη αστρικές εκρήξεις μετά το 1987.

Το άστρο (PTF-11kly) που εξερράγη με την μορφή σούπερ-νόβα, ήδη παρακολουθείται στενά από διάφορες αστρονομικές ομάδες στον πλανήτη, ενώ έχει επιστρατευτεί και το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ».

Πρόκειται για μια από τις πιο έγκαιρες στην ιστορία ανακαλύψεις έκρηξης σούπερ-νόβα (του λεγόμενου "τύπου 1α"), σχεδόν από το ξεκίνημά της, και δεν αποκλείεται έτσι να μελετηθεί επιστημονικά περισσότερο από κάθε άλλη τέτοια έκρηξη μέχρι σήμερα. «Υπάρχουν δισεκατομμύρια άστρα στο γαλαξία μας, αλλά αυτή η σούπερ-νόβα θα τα επισκιάσει όλα μέσα στο Σαββατοκύριακο», δήλωσε ο Νιούτζεντ.

Σε λίγες μέρες η λάμψη της θα αργοσβήσει και το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο με μεγάλο τηλεσκόπιο, μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου. Εκρήξεις αυτού του είδους συμβαίνουν όταν ένα μεγάλης πυκνότητας άστρο «λευκός νάνος», περίπου όσο η Γη σε μέγεθος, αλλά με μεγαλύτερη μάζα από τον ήλιο μας, εκρήγνυται εκτοξεύοντας μεγάλες ποσότητες ύλης σε μεγάλες αποστάσεις.

Η ύλη αυτή κάποια στιγμή θα αποτελέσει την «μαγιά» για τη δημιουργία νέων άστρων και πλανητών. Έχουν υπάρξει ακόμα πιο φωτεινές εκρήξεις σούπερ-νόβα στο γαλαξία μας, με την πιο πρόσφατη το 1572, η οποία ήταν ορατή με γυμνό μάτι επί μήνες.

Είχε προηγηθεί μια ακόμα πιο θεαματική έκρηξη, το 1006 μ.Χ., που έχει καταγραφεί στα κινεζικά και αραβικά αρχεία. Ήταν τόσο φωτεινή, που οι άνθρωποι μπορούσαν να διαβάζουν τις νύχτες απλώς με το φως της.

Πηγή: Π. Δρακόπουλος